Viết các PTHH dạng công thức phân tử và CTCT thu gọn Tính khối lượng benzen đã phản ứng để tạo thành sản phẩm trong phản ứng thế theo hiệu suất.. Thái độ Giúp HS yêu thích môn học để[r]
Trang 1Tuần : 24 Ngày soạn: 29/01/2018 Tiết : 48 Ngày dạy : 02/02/2018
BÀI 39: BENZEN Công thức phân tử : C6H6 - Phân tử khối: 78 đvC
I MỤC TIÊU: Sau bài này HS phải:
1 Kiến thức: Biết được:
Công thức phân tử, công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo của benzen.
Tính chất vật lí: Trạng thái, màu sắc, tính tan trong nước, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi, độc
tính
Tính chất hóa học: Phản ứng thế với brom lỏng (có bột Fe, đun nóng), phản ứng cháy, phản ứng
cộng hiđro và clo
Ứng dụng: Làm nhiên liệu và dung môi trong tổng hợp hữu cơ.
2 Kĩ năng
Quan sát thí nghiệm, mô hình phân tử, hình ảnh thí nghiệm, mẫu vật, rút ra được đặc điểm về
cấu tạo phân tử và tính chất
Viết các PTHH dạng công thức phân tử và CTCT thu gọn
Tính khối lượng benzen đã phản ứng để tạo thành sản phẩm trong phản ứng thế theo hiệu suất.
3 Thái độ
Giúp HS yêu thích môn học để vận dụng vào trong cuộc sống
4 Trọng tâm
Cấu tạo và tính chất hóa học của benzen Học sinh cần biết do phân tử benzen có cấu tạo vòng sáu cạnh đều trong đó có ba liên kết đơn CC luân phiên xen kẽ với ba liên kết đôi C=C đặc biệt
nên benzen vừa có khả năng cộng, vừa có khả năng thế (tính thơm).
5 Năng lực cần hướng đến
- Năng lực thực hành
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn Hóa học
- Năng lực tính toán
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên và học sinh
a Giáo viên:
- Mô hình phân tử benzen dạng rỗng
- Benzen, nước, dầu ăn, cốc, ống hút, đũa thủy tinh
- Tranh ảnh về thí nghiệm benzen tác dụng với brom và cháy trong không khí (hoặc video)
b Học sinh: Xem trước nội dung bài mới
2 Phương pháp: Vấn đáp - Thảo luận nhóm - Trực quan – Đàm thoại.
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (15’):
Câu 1(3đ): Viết công thức cấu tạo của metan CH4, axetilen C2H2, etilen C2H4
Câu 2(7đ): So sánh cấu tạo và tính chất hóa học của metan, axetilen, etilen
Đáp án:
Câu 1: ( Mỗi đáp án đúng đạt 1đ)
Trang 2Metan:
C H H
H
H
+CTCT:
, axetilen: H-C≡C-H hoặc HC≡CH, etilen:
C H H
C H
H
hoặc
CH2=CH2
Câu 2: So sánh cấu tạo và tính chất hóa học của metan, axetilen, etilen theo bảng sau:
Cấu tạo phân tử - Có liên kết đơn
(0,25đ) - Có liên kết đôi(0,25đ) - Có liên kết ba (0,25đ)
Phản ứng cháy CH4 +2O2 to
CO2 +2H2O (1đ) C
2H4+3O2
to
2CO2
2H2 +5O2
to
4CO2 + 2H2O (1đ)
Phản ứng thế CH4+Cl2 to
CH3Cl
+ HCl (1đ)
Không
(0,25đ)
Không Phản ứng cộng Không C2H4 + Br2 to
C2H4Br2 (1đ) C
2H2 +2Br2
to
C2H4Br4 (1đ)
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài (1’): Benzen là hiđrocacbon có cấu tạo khác với metan, etilen, axetilen Vậy
benzen có cấu tạo và tính chất như thế nào? Công thức phân tử và kí hiệu hoá học là gì ?Bài học ngày hôm nay cô và các em sẽ cùng tìm hiểu.
b Các ho t đ ng chính: ạ ộ
Hoạt động 1 Tìm hiểu tính chất vật lí của benzen (4’)
-GV: Cho HS quan sát bình
đựng benzen Yêu cầu HS nêu
tính chất vật lý của benzen?
- GV: Hướng dẫn HS làm các
thí nghiệm sau :
+ Cho benzen vào nước lắc
nhẹ
+ Cho vài giọt dầu ăn vào
benzen
- GV: Gọi đại diện các nhóm
nhận xét về trạng thái, màu sắc
, tính tan, của benzen
- HS: Quan sát và nêu tính chất vật lý của benzen
- HS: Các nhóm tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn
- HS: Đại diện nhóm nêu nhận xét các tính chất vật lý của benzen
I TÍNH CHẤT VẬT LÍ
- Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nứơc, nhẹ hơn nước
- Hoà tan được dầu ăn và nhiều chất khác như nến, cao su, iốt,
…
- Benzen rất độc
Hoạt động 2 Tìm hiểu cấu tạo phân tử (5’)
- GV: Cho HS lắp ráp mô hình
phân tử benzen
- GV: Gọi một HS lên viết
CTCT của benzen:
- GV: Gọi HS nhận xét về cấu
tạo của benzen
- GV: Nhận xét và kết luận
- GV: Đặt vấn đề: Cấu tạo của
benzen khác etilen và axetilen
ở điểm nào? Từ đó hãy dự
đoán tính chất hoá học của
benzen
- HS: Lắp ráp mô hình phân tử benzen theo nhóm
- HS: Lên bảng viết CTCT của
C6H6
- HS: Nêu nhận xét
- HS: Lắng nghe và ghi nhớ
- HS: Nêu nhận xét và dự đoán tính chất của benzen
II CẤU TẠO PHÂN TỬ
Có 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh khép kín đều, có 3 liên kết đôi xen kẽ với 3 liên kết đơn
C C C C C C H H H
H H
H
Hoặc
HC HC C CH CH H
Hoặc
Trang 3Hoạt động 3 Tìm hiểu tính chất hoá học của benzen (10’)
- GV: Benzen là HCHC, vậy
benzen có cháy không?
- GV: Thông báo: Benzen dễ
cháy Khi benzen cháy trong
không khí, ngoài CO2, H2O
còn sinh ra muội than Yêu cầu
HS lên viết PTHH xảy ra
(Phụ đạo HS yếu kém)
- GV: Cho HS quan sát tranh
vẽ về thí nghiệm phản ứng của
benzen với dung dịch brom
lỏng (có bột sắt, đun nóng)
Yêu cầu HS trình bày quá trình
và nêu hiện tượng xảy ra
- GV: Yêu cầu HS viết PTHH
(Phụ đạo HS yếu kém ).
- GV thông báo: Benzen
không tác dụng với brom trong
dung dịch chứng tỏ benzen
khó tham gia phản ứng cộng
hơn etilen và axetilen Tuy
nhiên, trong điều kiện thích
hợp benzen vẫn có thể tham
gia phản ứng cộng với
H2,Cl2…
- GV: Hướng dẫn HS viết
PTHH
(Phụ đạo HS yếu kém )
- GV: Cho HS nêu kết luận về
tính chất hóa học của benzen
- HS: Trả lời: Bezen tham gia phản ứng cháy
- HS: Lắng nghe và lên bảng viết PTHH
- HS: Khi đun nóng hỗn hợp benzen và brom có bột sắt, thấy màu da cam của brom
bị mất màu và có khí HBr bay ra
- HS: Viết PTHH
- HS: Lắng nghe và ghi nhớ
- HS: Viết PTHH theo hướng dẫn
- HS: Rút ra kết luận
III TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1 Benzen có cháy được hay không?
C6H6 cháy ngoài sinh ra CO2 và
H2O còn có muội than
0 t
2 Benzen có phản ứng thế với Brom hay không?
C C C C C C H
H H
H
C C C C C H
H Br
H H
H
+HBr
Viết gọn
C6H6 + Br2
0
t ,Fe
C6H5Br + HBr
3 Benzen có phản ứng cộng
C6H6 + 3H2
0 ,
t Ni C6H12
Kết luận: Do cấu tạo đặc biệt nên
benzen vừa tham gia phản ứng thế vừa tham gia phản ứng công Tuy nhiên, phản ứng cộng của benzen xảy ra khó hơn so với etilen và axetilen
Hoạt động 4 Tìm hiểu ứng dụng của benzen (3’)
- GV: Yêu cầu HS nghiên cứu
SGK và cho biết benzen có
những ứng dụng gì trong đời
sống?
- HS: Dựa vào SGK và trả lời: Benzen là nguyên liệu
để sản xuất chất dẻo, phẩm nhuộm, thuốc trừ sâu
IV ỨNG DỤNG
- Benzen là nguyên liệu để sản xuất chất dẻo, phẩm nhuộm, thuốc trừ sâu…
- Benzen dùng làm dung môi trong công nghiệp và phòng thí nghiệm
4 Củng cố (5’):
- GV yêu cầu HS nhắc lại nội dung chính của bài học và hướng dẫn học sinh làm bài tập sau:
Bài tập: Cho benzen tác dụng với brom tạo brombenzen:
a Viết phương trình hóa học(ghi rõ điều kiện)
b Tính kh i l ng benzen c n dùng đ đi u ch đ c 15,7 gam brombenzen Bi t hi u su t ph nố ượ ầ ể ề ế ượ ế ệ ấ ả
ng đ t 80%
a) Viết phương trình hóa học
b) Tính số mol của C6H5Br
a) C6H6 + Br2 Fe t0 C6H5Br + HBr 1mol 1mol 1mol 1mol b) Số mol của C6H5Br:
Trang 46 5
6 5
6 5
C H Br
C H Br
C H Br
m
n
M
+ Dựa vào PTHH tính số mol của C6H6
+ Tính khối lượng của C6H6 theo PTHH
mbenzen = nbenzen M benzen
+ Tính khối lượng C6H6 tham gia:
6 6
6 6
%
C H theoPTHH
C H thamgia
m
H
6 5
6 5
6 5
15,7
157
C H Br
C H Br
C H Br
m
M
+ Dựa vào PTHH tính số mol của C6H6
6 6 6 5 0,1
+ Khối lượng của C6H6 theo PTHH:
mbenzen = nbenzen M benzen = 0,1.78 = 7,8 (g) + Khối lượng C6H6 tham gia phản ứng:
6 6
6 6
% 7,8
100% 9,75( ) 80
C H theoPTHH
C H thamgia
m
H
5 Nhận xét - Dặn dò (1’):
- Nhận xét thái độ học tập của HS trong tiết học - Bài tập về nhà:1,2,3,4 SGK/125 - Chuẩn bị bài: “ Dầu mỏ và khí thiên nhiên” IV RÚT KINH NGHIỆM: ………
………
………
………