TUẦN 24 - SỬ 7 ( Tiết 48-49)

- Hai bên lấy sông Gianh làm ranh giới chia cắt đất nước + Đàng Ngoài: sông Gianh trở ra bắc (vua Lê – chúa Trịnh) + Đàng Trong: sông Gianh trở vaò nam (chúa Nguyễn)..  Bài tập:.[r]

TUẦN 24-TIẾT 48 BÀI 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN

(THẾ KỶ XVI-XVIII.)

* Nội dung ghi bài

I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ-XÃ HỘI.

1/ Triều đình nhà Lê.

- Đầu thế kỷ XVI, nhà Lê suy thoái vua quan ăn chơi xa xỉ

- Nội bộ triều Lê tranh giành quyền lực, đánh giết nhau liên miên suốt hơn mười năm

2/ Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỷ XVI.

a/ Nguyên nhân:

- Đời sống nhân dân cực khổ

- Mâu thuẩn giai cấp lên cao

b/ Diễn biến:

- Từ năm 1511, có rất nhiều cuộc khởi nghĩa đã nổ ra như: k/n Trần Tuân, Lê Hy, Trịnh Hưng, Phùng Chương

- Tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa của Trần Cảo(1516) ở Đông Triều-Quảng Ninh

c/ Kết quả

Các cuộc khởi nghĩa lần lượt bị thất bại nhưng đã góp phần làm cho triều đình nhà

Lê nhanh chóng sụp đổ

II/ CÁC CUỘC CHIẾN TRANH NAM BẮC TRIỀU VÀ TRỊNH

-NGUYỄN.

1/ Chiến tranh Nam-Bắc triều.

a Nguyên nhân:

- Năm 1527 Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê lập ra nhà Mạc(Bắc triều)

- Năm 1533 Nguyễn Kim vào Thanh Hóa lấy danh nghĩa “Phù Lê diệt Mạc”(Nam triều)

b Diễn biến:

- Hai tập đoàn phong kiến đánh nhau hơn 50 năm

c Kết quả:

- Đến năm 1592, Nam triều chiếm được Thăng Long, họ Mạc chạy lên Cao Bằng, chiến tranh Nam-Bắc triều mới chấm dứt

* Hậu quả: Nhân dân bị đói khổ, đất nước bị chia cắt

2/ Chiến tranh Trịnh Nguyễn và sự chia cắt Đàng Trong, Đàng Ngồi.

a Nguyên nhân:

- Năm 1545 Nguyễn Kim mất, Trịnh Kiểm lên thay

- Nguyễn Hoàng được cử vào trấn thủ đất Thuận Hóa - Quảng Nam, từ đó hình thành thế lực họ Nguyễn

b Diễn biến:

- Trong thời gian từ năm 1627 – 1672, hai bên đánh nhau7 lần

c Kết quả:

- Hai bên lấy sông Gianh làm ranh giới chia cắt đất nước

+ Đàng Ngoài: sông Gianh trở ra bắc (vua Lê – chúa Trịnh)

+ Đàng Trong: sông Gianh trở vaò nam (chúa Nguyễn)

 Bài tập:

Nguyên nhân nào đã dẫn đến phong trào khởi nghĩa của nông dân đầu thế kỉ XVI?Ý nghĩa của các cuộc khởi nghĩa là gì?

Tuần 24 Tiết 49 BÀI 23: KINH TẾ, VĂN HÓA THẾ KỶ XVI-XVIII.

I/ KINH TẾ.

 Nội dung ghi bài

1/ Nông nghiệp.

a Đàng Ngoài:

- Nông nghiệp giảm sút-> đời sống nhân dân cực khổ

b Đàng Trong:

- Khuyến khích khai hoang, năng suất cao-> địa chủ hình thành

- Năm 1698 Nguyễn Hữu Cảnh đi kinh lý phía Nam, đặt phủ Gia Định gồm 2 dinh: Trấn Biên Và Phiên Trấn

- Nhiều làng xóm hình thành

2/ Sự phát triển của nghề thủ công và buôn bán.

a/ Thủ công nghiệp:

- Từ thế kỷ XVII xuất hiện thêm nhiều làng thủ công: gốm Thổ Hà (Bắc Giang), Bát Tràng (Hà Nội ), dệt La Khê (Hà Nội), rèn sắt ở Nho Lâm (Nghệ An)

b/ Thương nghiệp:

- Xuất hiện nhiều chợ, đô thị: Thăng Long, Phố Hiến, Thanh Hà, Hội An, Gia Định

- Ngoại thương sau này bị hạn chế, các thành thị suy tàn dần

II/ VĂN HÓA 1/ Tôn giáo.

- Nho giáo vẫn được đề cao trong học tập, thi cử, tuyển lựa quan lại

- Phật giáo và Đạo giáo được phục hồi

- Sinh hoạt văn hóa truyền thống qua được duy trì

- Từ năm 1533 các giáo sĩ phương Tây đã truyền bá Đạo Thiên chúa vào nước ta

2/ Sự ra đời chữ Quốc ngữ.

- Thế kỷ XVII tiếng Việt đã phong phú và trong sáng

- Một số giáo sĩ phương Tây dùng chữ cái La tinh ghi âm tiếng Việt để truyền đạo ->Chữ Quốc ngữ ra đời

3/ Văn học và nghệ thụât dân gian.

a/ Văn học

- Văn học chữ Nôm phát triển mạnh:

Tiêu biểu: Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đào Duy Từ

- Văn học dân gian phát triển với nhiều thể loại phong phú như: truyện Trạng Quỳnh, Trạng lợn …

b/ Nghệ thuật dân gian

- Nghệ thuật điêu khắc.: tượng phật bà nghìn tay, nghìn mắt

- Nghệ thụât sân khấu: tuồng, chèo, hát ả đào phong phú

* Bài tập:

1 So sánh tình hình nông nghiệp ở Đàng Trong và Đàng Ngoài thế kỉ XVI-XVIII (theo mẫu)

Tình hình chung Bị phá hoại nghiêm trọng Phát triển thuận lợi Biểu hiện

2.Em biết gì về A-lếch-xăng đơ Rốt? Hãy sưu tầm hình ảnh về ông.