CHƯƠNG 6 TTHCM về văn hóa, đạo đức, CON NGƯỜI mới

a/ Theo nghĩa rộng “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật,

CHƯƠNG 6:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA – ĐẠO ĐỨC – CON NGƯỜI MỚI

Ths Trịnh Quang Dũng

Đà Nẵng, tháng 8 năm 2020

PHẦN 1:

TƯ TƯỞNG CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA

1 ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA

a/ Theo nghĩa rộng

“Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người sáng tạo

và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt hàng ngày về

ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó là văn hóa Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”

VĂN HÓA

GIÁ TRỊ VẬT CHẤT

GIÁ TRỊ TINH THẦN

b/ Định nghĩa Văn hóa theo nghĩa hẹp

“Trong công cuộc kiến thiến nước nhà, có bốn vấn đề cần chú ý đến, cũng phải coi trọng ngang nhau: chính trị - kinh tế - văn hóa – xã hội Nhưng văn hóa là một kiến trúc thượng tầng”

VĂN HÓA – GIÁ TRỊ TINH THẦN

c/ Định nghĩa Văn hóa theo nghĩa rất hẹp

“Phải đi học văn hóa để xóa mù chữ”

VĂN HÓA – HỌC VẤN CON NGƯỜI

2 QUAN ĐIỂM VỀ CHỨC NĂNG CỦA VĂN HÓA

1/ Văn hóa bồi dưỡng lý tưởng đúng và tình cảm đẹp

 Lý tưởng: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội =) văn hóa phải làm cho ai cũng có lý tưởng độc lập tự chủ, tự do

 Tình cảm: lòng yêu nước, thương dân, thương yêu con người, chung thực, chân thành, thủy chung, gạt bỏ những thói hư tật xấu…

2/ Nâng cao dân trí, mở rộng hiểu biết của con người

- Dân trí: là sự hiểu biết của con người, biết đọc, viết đến hiểu biết các vấn đề kinh tế, chính trị, đời sống xã hội, khoa học kỹ thuật

- Để nhân dân tham gia sáng tạo và hưởng thụ văn hóa

DÂN GIÀU, NƯỚC MẠNH, XÃ HỘI CÔNG BẰNG, VĂN MINH

3/ Bồi dưỡng những phẩm chất, phong cách, lối sống tốt lành để hướng con người đến những giá trị chân thiện mỹ, hoàn thiện bản thân

 Chân: khao khát hiểu biết về thế giới xung quanh, về bản thân, về quá khứ, hiện tại và tương lai, mang lại trí thức, xuất hiện các khoa học

 Thiện: biết biến nỗi đau của đồng loại thành nỗi đau của mình, xuất hiện lương tâm

 Mỹ: hướng đến sự cân bằng, hài hòa

4/ Văn hóa soi đường cho quốc dân đi

3 TÍNH CHẤT CỦA VĂN HÓA

Tính Khoa học

Thể hiện ở tính khoa học, tiên tiến, bắt kịp thời đại

Chống lại những gì phản khoa học, phản tiến bộ

Tính đại chúng

 Lực lượng sáng tạo ra văn hóa: quần chúng

Lực lượng hưởng thụ văn hóa: quần chùng

PHẦN 2:

TƯ TƯỞNG CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

1 QUAN ĐIỂM VỀ VAI TRÒ, VỊ TRÍ CỦA ĐẠO ĐỨC

a) Thứ nhất, đạo đức là gốc của người cách mạng

1/ Là gốc, có nghĩa: đạo đức là nền tảng, sức mạnh, tiêu chuẩn của cán bộ 2/ Những lý do Hồ Chí Minh cho rằng đạo đức là gốc của cách mạng

3/ Đạo đức là gốc của người cách mạng, đó là Đạo đức cách mạng

4/ Giữa đức và tài, Hồ Chí Minh xác định đức là gốc, nhưng không xem nhẹ tài

b/ Đạo đức là nhân tố tạo nên sự hấp dẫn đối với chủ nghĩa xã hội

+ Chủ nghĩa xã hội chưa phải ở lý tưởng cao xa, ở mức sống dồi dào,

ở tư tưởng được tự do, giải phóng, mà trước hết nó ở những giá trị đạo đức cao đẹp, ở phẩm chất của những người cộng sản ưu tú, bằng tấm gương sống, bằng hành động của mình chiến đấu cho lý tưởng Xã hội chủ nghĩa trở thành hiện thực

2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁC PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CƠ BẢN

1) Trung với nước, hiếu với dân

- Trung với nước: yêu Tổ quốc, trung thành với sự nghiệp giải phóng đất nước, giải phóng con người

- Hiếu với dân: “không chỉ yêu cha mẹ mình, mà cũng yêu cha mẹ người, cũng làm cho mọi người biết yêu thương cha mẹ”, yêu kính đối với nhân dân như yêu thương cha mẹ mình

2) Cần – kiệm – Liêm – Chính – Chí công vô tư

a) Cần

- Cần cù, chịu khó, chăm chỉ, dẻo dai, bền bỉ

- Cần cù gắn liền với siêng năng

- Cần cù theo nghĩa rộng: Không phải chỉ mỗi cá nhân cần siêng, mà tập thể, cả đất nước cũng phải siêng năng

- Cần cù, nhưng phải có kế hoạch, biết việc gì làm trước, làm sau =) phải tính toán cẩn thận, sắp đặt gọn gàng

một, hai ngày mà là cả đời cần, chuyên

nhân dân, với Tổ quốc

b) Kiệm

- Kiệm: tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi

- Cần và Kiệm luôn đi đôi với nhau như người đứng bằng 2 chân

- Tiết kiệm:

 Tiết kiệm vật chất

 Tiết kiệm thời gian

 Tiết kiệm nhân lực

- Tiết kiệm nhưng không bủn xỉn, cũng không xa xỉ

- Phải thi đua thực hành tiết kiệm

c) Liêm

- Là trong sạch, là không tham lam: không tham tiền bạc, địa vị, nịnh hót, không lấy của chung thành của riêng

- Liêm phải có nghĩa rộng, mọi người đều phải Liêm

- Liêm đối lập với bất liêm

Người không liêm thì không bằng súc vật

- Thực hành liêm:

+ Cán bộ:phải thực hành liêm khiết gương mẫu cho nhân dân

+ Dân: phải hỗ trợ, giúp cán bộ thực hành liêm

ĐỐI VỚI CÔNG VIỆC

ĐỐI VỚI MÌNH

CHỚ TỰ KIÊU, TỰ ĐẠI

LUÔN CẦU TIẾN BỘ

LUÔN BIẾT PHÊ BÌNH, TỰ

PHÊ BÌNH

ĐỐI VỚI

NGƯỜI

YÊU QUÝ, KÍNH TRỌNG, GIÚP ĐỠ NGƯỜI KHÁC

KHÔNG NỊNH BỢ CẤP TRÊN,

KHINH GHÉT CẤP DƯỚI

CHÂN THÀNH, RỘNG LƯỢNG, KHIÊM TỐN

ĐỐI VỚI

CÔNG VIỆC

LUÔN ĐỀ CAO VIỆC CÔNG

LÊN TRÊN VIỆC TƢ

QUYẾT TÂM LÀM CHO BẰNG ĐƢỢC, KHÔNG SỢ KHÓ, KHỔ

PHẢI CÓ KẾ HOẠCH, CÓ

SÁNG KIẾN

e) Chí công vô tư

- Thực chất, chí công vô tư: quét sạch chủ nghĩa cá nhân, là lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ

- Thực hành Chí công vô tư không có gì khó, chỉ từ lòng mà ra: một lòng hướng về nhân dân, Tổ quốc, đồng bào

CHÍ CÔNG VÔ TƢ

3) Yêu thương con người

4) Có tinh thần quốc tế trong sáng

VÔ TƯ

YÊU THƯƠNG

CON NGƯỜI

TINH THẦN QUỐC TẾ TRONG SÁNG

3 NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI