TƯ TƯỞNG hồ CHÍ MINH về văn HOÁ, đạo đức, và xây DỰNG CON NGƯỜI mới

CHƯƠNG VII:HOÁ, ĐẠO ĐỨC, VÀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI Nội dung gồm ba phần: I - Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá II - Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức III - Tư tưởng HCM về xây dựng con ngư

KHOA ĐỘNG LỰC TRƯỜNG CĐKT LÝ TỰ TRỌNG HCM

LỚP 13CĐ-Ô1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Nhóm Sinh Viên : 1.Trần Việt Thắng

2 Nguyễn Văn Lợi

3 Trần Duy Nhứt 4.Nguyễn Đức Hậu

5 Lương Văn Tình

6 Mai Hữu Phước

7 Đinh Hoàng Long 8.Pham Minh Tien

Giáo Viên Hướng Dẫn : Cô Hồng Thắm

Tp.Hcm,22 tháng 11 năm 2013

Bộ môn Lịch sử ĐCSVN & Tư tưởng

CHƯƠNG VII:

HOÁ, ĐẠO ĐỨC, VÀ XÂY DỰNG CON

NGƯỜI MỚI

Nội dung gồm ba phần:

I - Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá

II - Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức III - Tư tưởng HCM về xây dựng con

người mới.

I Nh ng quan i m c b n c a Hå ChÝ – Những quan điểm cơ bản của Hå ChÝ ững quan điểm cơ bản của Hå ChÝ điểm cơ bản của Hå ChÝ ểm cơ bản của Hå ChÝ ơ bản của Hå ChÝ ản của Hå ChÝ ủa Hå ChÝ

Minh vÒ v n ho¸: ăn ho¸:

• 1 Khái niệm về văn hóa

• 2 Các vấn đề chung về văn hóa

• 3 Một số lĩnh vực chính của văn hóa

I.1 Khái niệm về văn hóa

• a - Định nghĩa văn hoá:

• “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục dích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo

và phát minh ra ngôn ngữ và chũ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh

đó tức là văn húa

• b.Quan điểm về xõy dựng một nền văn húa mới

– Xây dựng tâm lý: tinh thần độc lập tự cường

– Xây dựng luân lý: biết hy sinh mình, làm lợi cho quần chúng

– Xây dựng xã hội: làm cho mọi người có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, bình đẳng

– Xây dựng chính trị: thực hiện quyền dân chủ của nhân dân, xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân.

– Xây dựng kinh tế

2 Các vấn đề chung về văn hóa

a.Vị trí, vai trò của văn hóa

• Một: Văn hóa thuộc kiến trúc thượng tầng:

- Quan hệ với chính trị

- Quan hệ với kinh tế

• Hai: Văn hóa phải ở trong kinh tế, chính trị, phải phục vụ chính trị kinh tế:

- Văn hóa phải ở trong chính trị và kinh tế

+ Phục vụ nhiệm vụ chính trị, kinh tế

+ Kinh tế, chính trị phải có tính văn hóa

I 2 Các vấn đề chung về văn hoá mới

b.Tính chất của nền văn hoá mới

Trong cách mạng dân tôc dân chủ nhân dân

Trong cách mạng xã hội chủ

nghĩa

Dân tộc Khoa

học

Đại chúng

Nội dung XHCN

Tính chất dân tộc

Bồi dưỡng

tư tưởng đúng đắn

và tình cảm cao đẹp

Nâng cao dân trí

Bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, lối sống lành mạnh, hướng con người đến chân, thiện, mỹ

Chức năng của văn hoá

I.2 c- Chức năng của văn hoá

I.3 - Quan điểm của Hồ Chớ Minh về một số

lớnh vực chớnh của văn hoỏ:

Văn hoỏ giỏo

dục

Văn hoỏ văn

nghệ

Văn hoá đời sống mới

Một số lĩnh vực chớnh của văn

hoỏ

III.2.a - Văn hoá giáo dục

Tư tưởng Hồ Chí Minh giáo dục

Cải cách giáo dục:

xây dựng trường lớp, chương trình dạy và học thật khoa học, hợp lý

Phương châmGD:

phù hợp với từng đối tượng, học đi đôi với hành, còn sống là còn phảI học

Nội dung

Quan tâm

XD đội ngũ giáo viên:

giỏi chuyên môn, thuần thục về phương pháp,

III.2.b - Tư tưởng HCM về Văn hoá văn nghệ

văn hoá văn

nghệ

Vai trò

Văn nghệ là mặt trận,

nghệ sỹ là chiến sỹ, tác phẩm là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách mạng, trong xây dựng XH mới, con người mới

nhà văn nghệ phải quan hệ mật thiét với nhân dân để nắm bắt tình cảm của nhân dân và phản ánh vào trong các tác phẩm

văn nghệ

Nội dung

Văn nghệ phải có những tác phẩm hay , phản ánh sự nghiệp xây dựng

đạo đức mới Lối sống mới Nếp sống mới

Văn hoá đời sống

I.2.c-Văn hoá đời sống

* Đạo đức mới:

Thực hiện cần, kiệm, liêm, chính

* Lối sống mới:

 Xây dựng lối sống có lý tưởng, đạo đức, văn minh, kết hợp truyền

thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa nhân lại.

 Thực hiện đời sống mới cần phải: mỗi người, mỗi tập thể sửa cách ăn, cách mặc, cách ở, cách đi lại, cách làm việc.

 Phong cách sống: khiêm tốn, giản dị, ngăn nắp, yêu lao động, quý thời gian, ít ham muốn vật chất

 Phong cách làm việc: quần chúng, tập thể - dân chủ, khoa học.

 Phong cách viết, nói: chân thật, tế nhị, dễ hiểu.

 Phong cách ăn mặc: phải sạch sẽ, giản đơn, chất phác,…

 Việc xây dựng đời sống mới phải bắt đầu từ từng người, từng gia

đình,

II.1 Nội dung cơ bản Tư tưởng HCM về đạo đức:

a- Quan điểm về vai trò của đạo đức cách mạng:

Quan điểm này nói lên vị trí, sức mạnh của đạo đức đối với người cách mạng và đối với toàn xã hội

Vai trò, vị trí của đạo đức cách mạng

Đạo đức

là gốc , là nền tảng của người cách mạng

Đạo đức cách mạng liên quan đến sự thanh bại của cách mạng

Đạo đức là thước đo lòng cao thượng của con người

Đạo đức là động lực giúp con người vươn lên trong mọi hoàn cảnh

II.1 b - Những chuẩn mực đạo đức cơ bản của con người

Việt Nam trong thời đại mới:

Trung với

nước, hiếu

với dân

Cần, liệm, liêm, chính, chí công vô

tư

Yêu thương con người

Tinh thần quốc tế trong sáng, thuỷ chung

Những chuẩn mực đạo đức cơ bản của

con người Việt Nam trong thời đại mới

* Trung với nuớc, hiếu với dân:

 Là phẩm chất quan trọng nhất, bao trùm nhất.

 “Trung’’ và “hiếu’’ là những phạm trù đạo đức truyền

thống được HCM kế thừa , phát triển thành “Trung với nước, hiếu với dân” => trách nhiệm của mỗi người dân đối với sự nghiệp dựng nước và giữ nước.

Nội dung chủ yêú của “Trung với nước” :

• Đặt lợi ích của CM, của Tổ quốc lên trên hết.

• Quyết tâm thực hiện mục tiêu cách mạng

• Thực hiện tốt mọi chủ trương của Đảng và nhà nước.

Nội dung chủ yếu của “Hiếu với dân:

• Khẳng định sức mạnh thực sự của nhân dân.

• Tin dân, học dân, gắn bó với dân; vận động nhân dân thực hiên tốt đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.

• Chăm lo đời sống của nhân dân.

* Cần , kiệm, liêm, chính, chí công vô tư:

 Là phẩm chất gắn liền với hoạt động hàng ngày của mỗi người.

 HCM đề ra cần kiệm liêm chính cho cán bộ thực hiện => làm gương cho nhân dân, làm lợi cho dân.

 Cần là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai, kiệm là tiết kiệm vật tư, tiền bạc, của cải, thời gian, không xa xỉ ,không hoang phí

Liêm là trong sạch ,không tham lam tiền của địa vị, danh tiếng

Chính là không tà, là thẳng thắn, đứng đắn.

Bốn đức tính này có quan hệ chặt chẽ với nhau.

 Cần, kiệm, liêm, chính là những phẩm chất không thể thiếu của mỗi người, đặc biệt là với cán bộ, đảng viên.

 Cần, kiệm, liêm, chính còn là thước đo sự giầu có về vật chất, tinh thần, sự văn minh tiến bộ của một dân tộc.

 Chí công vô tư: là không nghĩ đến mình trước, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết Thực hành chí công vô tư đòi hỏi phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức CM.

* Thương yêu, quý trọng con người:

 Là tình cảm rộng lớn, đứng trên lập trường giai cấp CN, giành cho nhiều đối tượng:

 Những người cùng khổ, bị áp bức, bóc lột,

 Những người đồng chí trong Đảng,

 Gia đình, bạn bè, những người bình thường.

 Những người lầm đường, lạc lối đã hối cải, kẻ thù bị thương hoặc đã chịu quy hàng

 Tình yêu thương con người ở HCM luôn gắn với hành động cụ thể: suốt đời phấn đấu vì độc lập của tổ quốc, tự do của nhân dân.

* Tinh thần quốc tế trong sáng, thuỷ chung:

Nội dung của chủ nghĩa quốc tế

II.1.c - Những nguyờn tắc xõy dựng đạo đức mới:

Phải tu d ỡng đạo đức

suốt đời

II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

• 1 Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

• 2 Sinh viên học tập và làm theo tư tưởng

và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Nói đi đôi với làm, phải nêu gương đạo đức:

Nói phải đi đôi với làm bởi vì:

• Đạo đức mới là đạo đức cách mạng

 Mang lại hiệu quả thiết thực cho bản thân và có tác dụng với người khác

 Nói mà không làm là thói đạo đức giả Nói một đằng làm một nẻo sẽ mang lại hậu quả phản tác dụng

 Nói đi đôi với làm, nêu gương có tác dụng rất quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, là nét đẹp của văn hoá phương Đông

Nêu gương đạo đức là trách nhiệm của cán bộ, ĐV Nêu gương đạo đức bằng cách tìm ngay những tấm

gương sáng trong đời thường, ở mọi nơi, mọi ngành nghề

- Xây đi đôi với chống, phải tạo thành phong trào

quần chúng rộng rãi:

* Xã hội không ngừng phát triển

* Trong Đảng và mỗi người, ai cũng có mặt tốt mặt xấu =>

phải kết hợp “xây” với “chống”; “xây” là giáo dục những

phẩm chất đạo đức CM từ gia đình đến nhà trường &XH;

chống cái xấu, cái ác, hành vi sai trái, những hiện tượng thoái hoá biến chất.

 Trong việc kết hợp giữa “xây” với “chống”, “chống” nhằm mục đích “xây”, “xây” là nhiệm vụ chủ yếu và lâu dài

 biện pháp để xây dựng đạo đức mới :

 Mỗi người, mỗi tổ chức phải có ý thức tự giác trau dồi đạo đức cách mạng.

 Phải tạo thành phong trào quần chúng rộng rãi

- Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời:

Theo Hồ Chí Minh, mỗi người phải chăm lo tu

dưỡng đạo đức suốt đời như việc rửa mặt hàng ngày bởi vì:

Xã hội không ngừng phát triển

Đạo đức cách mạng không phải tự nhiên mà có

Cái ác luôn ẩn nấp trong mỗi con người => phải rèn luyện suốt đời, bền bỉ, đặc biệt trong thời kỳ hoà bình, khi con người đã có ít quyền hạn, nếu

không ý thức được điều này dễ bị tha hoá biến

chất

Tu dưỡng đạo đức phải được thực hiện một cách tự giác, tự nguyện, bền bỉ trong mọi hoạt động thực

tiễn

2 SINH VIÊN HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG, TÂM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HCM

• a Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức HCM

• b Nội dung học tập theo tấm gương đạo đức HCM

III TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY

DỰNG CON NGƯỜI MỚI

• 1 Quan niệm của HCM về con người

• 2 Quan điểm của HCM về vai trò con

người và chiến lược trồng người

III.1 QUAN NIỆM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI

• a Con người được nhìn nhận như một

chỉnh thể: Tâm lực- thể lực; Thiện – ác

• b Con người lịch sử cụ thể

• c Con người mang bản chất xã hội

III.2 QUAN ĐIỂM CỦA HCM VỀ VAI TRÒ CON

NGƯỜI VÀ CHIẾN LƯỢC TRỒNG NGƯỜI

• a Quan niệm về vai trò của con người: là vốn quý, nhân tố quyết định thành công

của cách mạng

- Con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của CM:

Vị trí con người trong

sự nghiệp CM

Là động lực của cách mạng

Về xã hội:

bình đẳng,có mọi quyền công dân

Con người

là động lực phát triển của lịch sử,của cách mạng

Đào tạo,bồi dưỡng con người về mọi mặt

Là mục tiêu giải phóng của cách mạng

Về văn hoá: được học hành,hưở

ng thụ các giá trị văn hoá

Về kinh tế:có cuộc sống ngày càng tốt đẹp

2- Quan điểm của HCM về chiến lược trồng người

ý nghĩa của chiến lược

“trồng người”

Biện pháp xây dựng, đào tạo con người con người toàn diện

Môc tiªu x©y dùng con ng êi

Chiến lược xây dựng con người của HCM (chiến lược trồng người)

Thể hiện tấm lòng nhân ái, yêu thương, tin tưởng con người của HCM.

X©y dùng con

ng êi ph¸t triÓn toµn diÖn Truy n th ng ền thống ống

hi n ện Đại i

Ch ng CNCN ống CNCN

Có nhiều biện pháp, trong đó giáo dục - đào tạo

là quan trọng nhất