CHƯƠNG 4 TTHCM VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

“CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN VỚI PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC ĐÃ DẪN ĐẾN VIỆC THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG VÀO ĐẦU NĂM 1930” TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NGUỒN GỐC RA ĐỜI ĐẢNG

MỤC TIÊU CHUNG

1 PHẦN 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Phần 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của dân, do dân, vì dân

Phần 1:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG

CỘNG SẢN VIỆT NAM

1 “ĐẢNG LÀ NHÂN TỐ QUYẾT ĐỊNH

HÀNG ĐẦU ĐỂ ĐƯA CÁCH MẠNG VIỆT NAM ĐẾN THẮNG LỢI”

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VAI TRÒ CỦA ĐẢNG

CỘNG SẢN VIỆT NAM

(1) Cách mạng muốn thành công trước hết cần có gì?

TẠO DỰNG NIỀM TIN CHẮC THẮNG

TẠO DỰNG ĐỘI QUÂN LỚN MẠNH

(2) Có Đảng lãnh đạo kháng chiến, cách mạng mới thành công, kiến quốc mới thắng lợi

(4) Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện trong thực tiễn cách mạng Việt Nam

• Lãnh đạo cao trào cách mạng 1930-1930; 1936-1939 và đặc biệt Cách mạng Tháng Tám năm 1945

• Lãnh đạo kháng chiến, kiến quốc 1945 - 1946

• Lãnh đạo kháng chiến chống thực dân Pháp 1946 -1954

• Lãnh đạo kháng chiến chống đế quốc Mỹ 1954 -1975

• Lãnh đạo thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ 1975 – nay

• Lãnh đạo xây dựng thời kỳ đổi mới từ 1986 - nay

2 “CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN VỚI PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC ĐÃ DẪN ĐẾN VIỆC THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG VÀO ĐẦU

NĂM 1930”

(TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NGUỒN GỐC RA ĐỜI

ĐẢNG CÔNG SẢN VIỆT NAM)

• Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lenin

ĐẢNG CỘNG SẢN

CHỦ NGHĨA MÁC LENIN

PHONG TRÀO CÔNG NHÂN

PHONG TRÀO YÊU NƯỚC

Theo Tư tưởng Hồ Chí Minh

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin

Chủ nghĩa Mác – Lênin đem lại hệ thống lý luận toàn diện về cách mạng vô sản của giai cấp công nhân, đối với Việt Nam, đó là cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản

Hồ Chí Minh đánh giá vai trò của chủ nghĩa Mác - Lenin

1/ Chủ nghĩa Mác – Lênin “làm cốt” cho Đảng

2/ Là lực lượng tư tưởng hùng mạnh, hiện thân của trí tuệ, danh

dự, lương tâm của dân tộc Việt Nam

3/ Là vũ khí không thể thay thế được của Đảng

b) Phong trào yêu nước

1/ Đấu tranh chống giặc ngoại xâm, yêu nước là truyền thống tốt đẹp hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam

2/ Phong trào yêu nước diễn ra mạnh mẽ từ khi thực dân Pháp xâm chiếm Việt Nam

3/ Phong trào yêu nước của Việt Nam bao gồm cả các phong trào của nông dân và tầng lớp trí thức

4/ Phong trào yêu nước của Việt Nam là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

c) Phong trào công nhân

1/ Nhiều người cho rằng, phong trào của giai cấp công nhân diễn

ra ở những nước có nền đại cách mạng công nghiệp

Đặc điểm của giai cấp công nhân của Việt Nam

1/ Tính ý thức tổ chức kỷ luật cao

2/ Tinh thần đấu tranh triệt để

3/ Tính tiên phong cách mạng

4/ Có quan hệ chặt chẽ với nhân dân, công nhân toàn thế giới

5/ Sớm giác ngộ lý luận Mác – Lenin

GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM TRỞ

THÀNH LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG

4 “ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÀ ĐẢNG CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN, CỦA NHÂN DÂN LAO ĐỘNG, VÀ DO ĐÓ, LÀ ĐẢNG CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM”

(TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ BẢN CHẤT CỦA ĐẢNG)

• Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác: Đảng mang bản chất của giai cấp công nhân

• Theo Tư tưởng Hồ Chí Minh: Đảng mang bản chất

+ Giai cấp công nhân

+ Nhân dân lao động

+ Toàn thể dân tộc Việt Nam

Đây là một luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh

TỔ CHỨC,

a Xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận

- Tuyên truyền giáo dục lý luận Mác – Lênin

- Vận dụng, sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lenin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam

b Về xây dựng chính trị

- Xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách phải phù hợp với thực tế, dựa trên cơ sở lý luận, học tập kinh nghiệm của thế giới

c Xây dựng về tổ chức, bộ máy, cán bộ và có nguyên tắc sinh hoạt Đảng

(1) Nguyên tắc tập trung dân chủ

 Nhân dân bầu ra cơ quan của Nhà nước, đưa ra ý kiến đối với mỗi đường lối chủ trương =) Dân chủ

Cán bộ, đảng viên lắng nghe ý kiến=) tổng hợp =) xây dựng đường lối chính trị: Tập trung

 Cấp dưới phải tuân theo cấp trên, cấp trên cần lắng nghe ý kiến cấp dưới để tránh: DÂN CHỦ THÁI QUÁ và TẬP TRUNG ĐỘC QUYỀN

(2) Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

 Ý kiến của tập thể sẽ đầy đủ, khách quan, nhìn thấy nhiều mặt của 1 vấn đề,

từ đó giải quyết được chu đáo, khỏi sai sót

Nhưng khi đã thống nhất được ý kiến của tập thể rồi, cần phải giao cho một hoặc nhóm người phụ trách theo kế hoạch đó mà thi hành, như thế mới có chuyên trách, công việc mới chạy

(3) Nguyên tắc phê bình và tự phê bình

 Mục đích: “làm cho phần tốt của mỗi người, mỗi tổ chức được nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất đi”

Lý do phải phê bình, tự phê bình: “người đời không phải thần thánh, không

ai tránh khỏi khuyết điểm” “Chúng ta không sợ khuyết điểm chỉ sợ không kiên quyết sửa nó đi”

 Những lưu ý khi phê bình:

(1) Phê bình phải ráo riết, triệt để, thật thà, không nể nang, không thêm bớt

(2) Phải vạch rõ cả ưu điểm lẫn khuyết điểm

(3) Phải xuất phát từ tình đồng chí, từ trách nhiệm, tinh thần xây dựng

(4) Biết khuyết điểm nhưng phải quyết tâm sửa

(5) Phê bình, tự phê bình phải được diễn ra thường xuyên

(6) Phê bình, tự phê bình không vì bất cứ lý do nào, không vì mất đoàn kết nội

bộ hay vì sợ kẻ địch lợi dụng

(7) Phải yêu thương, thân thiết, chân thành với cán bộ khi có mắc sai lầm

(4) Nguyên tắc kỷ luật nghiêm minh

 Mọi người, tổ chức Đảng, tất cả đảng viên đều phải bình đẳng trước Điều lệ Đảng, trước pháp luật của Nhà nước, quyết định của Đảng

Mỗi đảng viên phải nghiêm túc, gương mẫu trong cuộc sống, công tác

(5) Nguyên tắc nhất trí trong Đảng

 Nhất trí với đường lối, chủ trương, tư tưởng của Đảng

Muốn tạo được sự nhất trí: dân chủ, nghiêm chỉnh phê bình và tự phê bình,

“sống với nhau phải có nghĩa, có tình”

PHẦN 2:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ

NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

LOGIC VẤN ĐỀ

1/ Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước dân chủ (của dân, do dân, vì dân)

2/ Tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất của nhà nước

3/ Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước hợp hiến, hợp pháp

4/ Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước trong sạch

1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ

NƯỚC THỂ HIỆN QUYỀN LÀM CHỦ CỦA

NHÂN DÂN (NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI)

NHÀ NƯỚC

DÂN CHỦ

NHÀ NƯỚC VÌ DÂN NHÀ NƯỚC DO DÂN NHÀ NƯỚC CỦA DÂN

1.1 NHÀ NƯỚC CỦA DÂN

(1) Nhà nước của dân: Nhà nước thuộc quyền sở

hữu của dân, dân là chủ, địa vị cao nhất thuộc về dân

(2) Nhà nước của dân không phải nhà nước phi

giai cấp:

“Nhân dân” không phải là nhà nước phi giai cấp,

mà nhân dân được hiểu là 4 giai cấp chính: công – nông – tư sản dân tộc – tiểu tư sản

Thế nào

là “nhà nước của dân” ??

(3) Quyền lực thuộc về nhân dân:

 Quyền bầu cử và ứng cử vào cơ quan nhà nước

Có quyền kiểm soát các đại biểu do mình bầu ra

Có quyền bãi miễn đại biểu nếu những đại biểu ấy tỏ ra không

xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân

TẤT CẢ QUYỀN BÍNH TRONG NHÀ NƯỚC ĐỀU LÀ CỦA

NHÂN DÂN

(4) Dân chủ nghĩa là dân vừa làm chủ và dân vừa là chủ

DÂN

LÀ CHỦ

LÀM CHỦ

(5) Dân làm chủ, cán bộ là đày tớ trung thành của nhân dân

CÁN BỘ LÀ NGƯỜI ĐẦY TỚ TRUNG THÀNH, TẬN TỤY

CỦA NHÂN DÂN

(6) Biện pháp nào để đánh giá cán bộ, Chính phủ là gì?

 Cán bộ có trách nhiệm hướng dẫn, chỉ bảo cho dân làm việc

Cán bộ giải quyết vướng mắc, khó khăn cho nhân dân

1.2 NHÀ NƯỚC DO DÂN

DỄ TRĂM LẦN KHÔNG DÂN CŨNG CHỊU KHÓ VẠN LẦN DÂN LIỆU CŨNG XONG

(1) Nhân dân lập ra nhà nước

(2) Nhân dân tham gia vào công việc của nhà nước

(3) Nhân dân đóng thuế để nhà nước chi tiêu

ĐỂ CHO DÂN BIẾT, QUYẾT

DÂN BIẾT – DÂN BÀN – DÂN LÀM – DÂN KIỂM TRA

1.3 NHÀ NƯỚC VÌ DÂN

(1) Nhà nước phải phục vụ cuộc sống hàng ngày của nhân dân,

không được có đặc quyền đặc lợi, làm lợi cho dân

“Làm cho dân có ăn Làm cho dân có mặc Làm cho dân có chỗ ở Làm cho dân có học hành”

(2) Cơ quan nhà nước và cán bộ quản lý nhà nước phải lấy

sự phục vụ nhân dân làm mục đích

LO TRƯỚC THIÊN HẠ, VUI SAU THIÊN HẠ

CẦN – KIỆM – LIÊM CHÍNH

(3) Nhà nước không chỉ làm lợi cho dân, mà còn phải yêu dân, kính dân

NHÀ NƯỚC

KIỂU MỚI -

DÂN CHỦ

NHÀ NƯỚC VÌ DÂN NHÀ NƯỚC DO DÂN

CỦA DÂN

DÂN LÀM

CHỦ

LỢI ÍCH CHO DÂN

2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ BẢN

CHẤT CỦA NHÀ NƯỚC

BẢN CHẤT

NHÀ NƯỚC

TÍNH DÂN TỘC TÍNH NHÂN DÂN BẢN CHẤT GIAI CẤP

CÔNG NHÂN

2.1 BẢN CHẤT GIAI CẤP CÔNG NHÂN CỦA

NHÀ NƯỚC

(1) Bản chất giai cấp của nhà nước – Nhà nước luôn mang bản

chất của một giai cấp

(2) Nhà nước mang bản chất giai cấp công nhân, bởi vì:

 Thứ hai, biểu hiện ở định hướng mục tiêu Xã hội chủ nghĩa

 Thứ ba, thể hiện nguyên tắc tập trung, dân chủ

 Thứ tư, lực lượng của nhà nước đó là liên minh công – nông – tầng lớp trí thức, do giai cấp công nhân lãnh đạo

LỰC LƯỢNG CỦA NHÀ NƯỚC: LIÊN MINH CÔNG –

NÔNG – TRÍ THỨC

2.2 NHÀ NƯỚC THỐNG NHẤT GIỮA TÍNH GIAI CẤP VỚI TÍNH NHÂN DÂN, VÀ TÍNH DÂN TỘC

- Nhà nước có được là do đấu tranh của đại đa số nhân dân, nhiều tầng lớp, giai cấp, của khối đại đoàn kết toàn dân

- Ngoài chăm sóc đến lợi ích của giai cấp công nhân, còn đảm bảo của lợi ích các giai cấp khác

- Nhà nước còn lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành độc lập dân tộc, gắn liền với chủ nghĩa xã hội

3 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CÓ HIỆU LỰC PHÁP

LÝ MẠNH MẼ

3.1 XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC HỢP HIẾN, HỢP PHÁP

Trong Bản yêu sách của nhân dân An Nam: đòi đảm bảo cho người Đông

Dương có nền pháp lý như châu Âu, ra các đạo luật thay thế các sắc lệnh

Sau khi Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa được thành lập, Người

càng quan tâm nhiều hơn đến Hiến Pháp, pháp luật

 Kêu gọi Tổng tuyển cử trong cả nước 6/1/1946: Quốc hội đầu tiên được diễn ra

 Hai lần Hồ Chí Minh chủ trì soạn thảo Hiến Pháp (1946 – 1959)

=) Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa mang tính hợp hiến, hợp pháp

3.2 NHÀ NƯỚC QUẢN LÝ BẰNG PHÁP LUẬT, ĐƯA

PHÁP LUẬT VÀO CUỘC SỐNG

(1) Quản lý nhà nước bằng nhiều cách nhưng quan trọng nhất bằng pháp

luật, Hiến Pháp là pháp luật tối cao (2) Cần có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan quyền lực nhà nước:

quyền lập pháp – hành pháp – tư pháp

(3) Nhưng làm thế nào để Pháp luật thực thi trong thực tế

 Xây dựng một nền pháp chế, hệ thống pháp luật thực sự hoàn thiện, đầy đủ, đảm bảo quyền dân chủ thực sự cho nhân dân

Cơ quan nhà nước, cán bộ phải gương mẫu chấp hành, đủ đức,

đủ tài

Người dân phải hiểu và tuyệt đối chấp hành

Thực thi pháp luật phải công tâm, nghiêm minh, bình đẳng và minh bạch

4 XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC TRONG SẠCH,

HOẠT ĐỘNG CÓ HIỆU QUẢ

ĐỀ PHÕNG, KHẮC PHỤC

NHỮNG TIÊU CỰC

4.1 ĐỀ PHÕNG VÀ KHẮC PHỤC NHỮNG TIÊU CỰC TRONG NHÀ NƯỚC

6 CĂN

BỆNH

TRÁI PHÉP CẬY THẾ

HỦ HÓA

TƯ TÖNG CHIA RẼ KIÊU NGẠO

(2) Biện pháp khắc phục: cán bộ không sợ sai lầm, chỉ sợ không quyết tâm sửa chữa

 Đối với mình: cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, tự sửa

4.2 CHỐNG BA THỨ GIẶC NỘI XÂM

3 THỨ GIẶC NỘI XÂM

THAM Ô

LÃNG PHÍ

QUAN LIÊU

4.3 TĂNG CƯỜNG PHÁP LUẬT VỚI ĐẨY MẠNH GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG

(1) Đạo đức và pháp luật là hai hình thái ý thức xã hội kết hợp, bổ sung

cho nhau trong thực tế trị nước

(2) Trong lịch sử, muốn trị nước thành công: phải kết hợp giáo dục đạo

đức và tăng cường pháp luật

(3) Nhấn mạnh vai trò của pháp luật, nhưng không được tuyệt đối pháp

luật, xem trọng cả giáo dục đạo đức