Bai 4 Nhung cau hat than than

Qua hình ảnh trái bần, em thấy số phận người phụ nữ trong xã hội cũ hiện lên như thế nào ?... Em hãy rút ra ý nghĩa văn bản của hai bài ca dao trên tổng kết ?.[r]

Ngữ

Những bức tranh sau minh họa cho bài ca dao nào? Hãy đọc

thuộc lòng bài ca dao ấy và nêu những đặc sắc nghệ thuật và ý

nghĩa nội dung của bài ca dao.

Thành Hà Nội

Sông Lục Đầu Sông thương

Núi Đức Thánh Tản

Đền Sòng

Thành tiên xây

TUẦN 4 Chủ đề thơ dân gian Việt Nam: Ca dao – dân ca

TIẾT 13: NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN

“ Những câu hát than thân”là tiếng hát than thở về những cuộc đời ,cảnh ngộ khổ cực đắng cay”.

Em hiểu thế nào là những câu hát than thân ?

Bài 2:

Thương thay thân phận con tằm,

Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ Thương thay lũ kiến li ti,

Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi.

Thương thay hạc lánh đường mây, Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi Thương thay con cuốc giữa trời,

Dầu kêu ra máu có người nào nghe.

Từ nào trong bài được lặp lại nhiều lần ?

“ Thương thay ”

Em hiểu cụm từ “ Thương thay” như thế nào ?

“ Thương thay ” là tiếng than biểu hiện sự thương cảm xót xa ở mức độ cao.

Tô đậm mối thương cảm xót xa cho cuộc đời đắng

cay nhiều bề của người dân thường

 Kết nối và mở ra những nỗi thương khác nhau,

đồng thời làm cho tình ý của bài được phát triển

Theo em điệp từ “Thương thay” này có tác dụng gì ?

→ Những cụm từ “thương thay” được lặp lại nhiều lần

có phải đơn thuần chỉ là thương các con vật

hay không ?

→ Cho biết ý nghĩa cụ thể của từng hình ảnh ẩn dụ

( con tằm, con hạc, con kiến, con cuốc )

_ Những hình ảnh ẩn dụ vừa phù hợp lại gợi cảm để nói lên nhiều thân phận :

+ Con tằm : suốt đời bị bòn rút sức lực cho

kẻ khác.

+ Con kiến : thân phận nhỏ nhoi suốt đời

xuôi ngược vất vả làm lụng mà vẫn nghèo khổ.

+ Con hạc : cuộc đời phiêu bạc,lận đận và những cố gắng vô vọng của người lao động trong xã hội cũ.

+ Con cuốc : thân phận thấp cổ bé họng,nỗi đau oan trái không được lẽ công bằng nào soi tỏ.

Tại sao trong bài ca dao,người nông dân thời xưa thường mượn hình ảnh con vật như

Tằm, Kiến, Hạc, Cuốc để diễn tả cuộc đời,số phận của mình ?

Vì các con vật đó có nhiều đặc điểm giống cuộc đời, phẩm chất người nông dân chịu khó vất vả kiếm sống.

Qua đó em thấy được nỗi khổ nào của người lao động ?

Bài 3:

Thân em như trái bần trôi, Gió dập sống dồi biết tấp vào đâu

Hình ảnh người phụ nữ được so sánh với cái gì ?

Bài ca dao mở đầu bằng cụm từ “ Thân em”.Cụm

từ này gợi cho em điều gì ?

 Mô típ quen thuộc của chủ đề than thân.

Hình ảnh so sánh trong bài 3:

+ Trái bần gợi sự liên tưởng thân phận nghèo khó.

Bài ca dao 3:

3 Thân em nh trái bần trôi Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.

- Bài ca dao núi về thõn

phận của người phụ nữ

trong xó hội xưa.

+ Cụm từ "Thân em"  tụ

đọ̃m thân phận chìm nụ̉i,

nỗi đắng cay  gợi sự đồng

cảm.

+ Hình ảnh so sánh: Thân em

so sánh với "trái bần trôi" 

gợi thân phận nghốo khú,́,

đắng cay, trụi dạt giữa cuộc

đời của người phụ nữ trong

XHPK

- So sỏnh “ thõn em” với trỏi bần trụi Trỏi bần

là một loại quả chua và chỏt , thường thấy ở vựng nước lợ( Nam Bộ) => Thường tượng trưng cho thõn phận nghốo khổ , đắng cay.

- Sự so sỏnh ở đõy trở nờn cụ thể vỡ hỡnh ảnh so sỏnh được miờu tả bổ sung Bần khụng ở trờn cõy mà là bần trụi Tỏc động của ngoại cảnh rất nghiệt ngó (giú dập súng dồi) Kết qủa: biết tấp vào đõu.

Qua hình ảnh trái bần, em thấy số phận người phụ nữ trong xã hội cũ hiện lên như thế nào ?

Hãy nhận xét điểm giống nhau về nội dung và Nghệ thuật của 2 bài ca dao trên ?

Tìm một số bài ca dao cùng chủ đề với các bài

ca dao vừa học ?

Em hãy rút ra ý nghĩa văn bản của hai bài ca dao trên ( tổng kết ) ?

- “ Thân em như củ ấu gai

Ruột trong thì trắng ,vỏ ngoài thì đen”.

- “Thân em như hạt mưa sa,

Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày”.

-“Thân em như tấm lụa đào,

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”.

-“ Thân em như giếng giữa đàng

Người thanh rửa măt, người phàm rửa chân”.

- “Con cò lặng lội bờ sông,

Gánh nước nuôi chồng tiếng khóc nỉ non”.

-Học thuộc lòng các bài ca dao,

- Nắm ý nghĩa và nghệ thuật của từng bài,

- làm bài tập, sưu tầm theo yêu cầu.

- Soạn văn bản : Những câu hát châm biếm (SGK/51)

+ Tìm hiểu chú thích,

+ Trả lời câu hỏi SGK.

+ Tìm hiểu các bài ca dao có chủ đề và

cách diễn đạt tương tự.