Giáo trình môn tư tưởng hồ chí minh

giáo trình tư tưởng hồ chí minh giúp bạn có tài liệu tham khảo để đáp ứng nhu cầu môn học , tài liệu rất chính xác do nhà trường cấp nên bạn yên tâm chính xác 100% tài liệu giúp bạn lấy lại các kiến thức đã học 1 cách dễ dàng hơn chính xác hơn

CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

CHƯƠNG II

GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HCM

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành dựa trên những cơ sở

nào?

Thực tiễn thế giới cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX

1 CƠ SỞ THỰC TIỄN

Thực tiễn Việt Nam

cuối thế kỷ XIX

đầu thế kỷ XX

a Thực tiễn Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

1885

- 1896

Chinh Phục 1858

- 1884

Khai thác thuộc địa

Khai thác I (1897-1913)

Khai thác II (1919-1929)

- Năm 1858 thực dân Pháp nổ súng vào bán đảo Sơn Trà,

Đà Nẵng chính thức xâm lược Việt Nam Ngày 6/6/1884

triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Patơnốt chịu sự bảo hộcủa Pháp Việt Nam từ một xã hội phong kiến độc lập trở

thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến

Sự phân hoá giai cấp và mâu thuẫn trong xã hội VN

Địa chủ

Công nhân

Tư sản TTS

Nông dân

Đế quốc

Đại địa chủĐịa chủ vừa và nhỏ

Tư sảnmại bản

Tư sản dân tộc

Sơ đồ khái quát các ph.trào theo

Đầu thế kỷ XX

Phong trào Cần Vương

Cải cáchBạo động

Khởi nghĩa Yên Thế

- Ngay khi Pháp xâm lược Việt Nam, các phong trào vũ trang kháng chiến chống Pháp rầm rộ bùng lên và lan

rộng trong cả nước Mặc dù các cuộc khởi nghĩa của

nhân dân diễn ra sôi nổi nhưng vẫn thất bại

Phong trào yêu nước cuối thế

kỷ XIX đầu thế kỷ XX thất bại

Sự bất lực của ý thức

hệ phong kiến và TS đối với nhiệm vụ GPDT

- VN rơi vào cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước Điều đóđặt ra yêu cầu bức xúc là phải tìm con đường cứu nước mớiđúng đắn cho dân tộc Trước hoàn cảnh ấy, Nguyễn Tất Thành

đã ra đi tìm đường cứu nước

- “Đất nước đẹp vô cùng nhưng Bác phải ra đi …”

b Thực tiễn thế giới cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX

- CNTB phát triển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền hay còn gọi là chủ nghĩa đế quốc và trở thành hệ thống thế giới

CNTB

Chiến tranh xâm lược thuộc địa

KT hàng hoá phát triển CNĐQ

Mâu thuẫn giữa CNĐQ với các DTTĐ

- Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các thuộcđịa ngày càng phát triển nhưng chưa nơi nào giànhđược thắng lợi Vấn đề dân tộc thuộc địa được đặt

ra, đấu tranh giải phóng dân tộc trở thành phongtrào rộng lớn và gắn liền với phong trào cách mạngcủa giai cấp công nhân quốc tế

- Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga thànhcông, các dân tộc thuộc địa của đế quốc Ngađược giải phóng và được hưởng quyền dân tộc tựquyết, hình thành nên các quốc gia độc lập, dẫnđến sự ra đời của Liên bang Cộng hoà xã hội chủnghĩa Xôviết (1922)

- Quốc tế Cộng sản (tức Quốc tế III) được ra đời ở Mátxcơva ngày 2/3/1919 đã đẩy mạnh việc truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin và kinh nghiệm

sự phân hoá đối với các đảng xã hội dân chủ, xuất hiện xu hướng gia nhập QTCS và thành lập các ĐCS

2 Cơ sở lý luận

Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành dựa trên những cơ sở lý

luận nào?

NHỮNG TIỀN ĐỀ TƯ TƯỞNG LÍ LUẬN

VH

nhân loại

CN Mác Lênin

-Nhân tố chủ quan

Cần cù, dũng cảm, ham học hỏi…

Truyền thống lạc quan, yêu

đời

a Giá trị văn hóa truyền thống dân tộc

Tinh hoa văn hoá

Phương Đông Tinh hoa văn hoá Phương Tây

b.Tinh hoa văn hoá nhân loại

* Tinh hoa văn hoá Phương Đông

VH Phương Đông

Nho giáo

Phật Giáo

Lão giáo

Chủ nghĩa

Tam

dân

Ai là người sáng lập ra NG?

NG đề cập đến những ND gì? HCM kế thừa được những gì

từ NG?

KHỔNG TỬ (551-479 TCN)

Tư tưởng đẳng cấp

Nho Giáo

Coi thường phụ nữ Khinh lao động chân tay

Triết lí hành động, TT nhập thế hành đạo giúp đời

Đề cao văn hoá, lễ giáo…

+ Hồ Chí Minh xuất thân trong một gia đình nhàNho yêu nước Vốn tri thức đầu tiên mà Người có

được là vốn tri thức Nho giáo thông qua sự dạy dỗ

của người cha, các thầy giáo làng và qua conđường tự học, tự nghiên cứu

+ Những kiến thức Nho giáo mà Hồ Chí Minhtiếp thu được đã ăn sâu vào trí nhớ, để lại nhữngdấu ấn sâu sắc trong tư tưởng, tình cảm củaNgười Người đã tiếp thu những yếu tố tích cựccủa Nho giáo đồng thời phê phán, loại bỏ nhữngyếu tố tiêu cực, hạn chế của học thuyết này đểphục vụ sự nghiệp cách mạng

Ai là người sáng lập ra PG?

PG đề cập đến những ND gì? HCM kế thừa được những gì

từ PG?

Tất Đạt Đa (Siddhartha) (566 đến 485 TCN)

ở miền Trung Bắc Ấn Độ

Mặt tích cực

Tinh thần bình

đẳng, chống phân biệt đẳng cấp

Đề cao lao động, chống lười biếng

Không

xa đời, gắn bó với ND

* Phật giáo

Có yếu tố

duy tâm

Tư tưởng cam chịu

Mặt tiêu cực

Tư tưởng nhẫn nhục

- Phật giáo là một tôn giáo thế giới, sớm được

du nhập vào Việt Nam và để lại nhiều dấu ấn trongvăn hoá Việt Nam, cũng như trong tư tưởng Hồ ChíMinh

+ Nhiều mặt tích cực của Phật giáo như tưtưởng vị tha, từ bi, bác ái, thương người, khôngphân biệt đẳng cấp, tinh thần bình đẳng, dân chủ,chăm lo làm điều thiện, đề cao lao động… đã để lạinhiều dấu ấn sâu sắc trong tư duy Hồ Chí Minh

+ Tuy nhiên, vì là một tôn giáo nên Phật giáocũng có những nhược điểm như tư tưởng camchịu, nhẫn nhục Bởi Phật giáo luôn đặt vấn đềtìm kiếm mục tiêu nhân sinh ở sự giải thoát khỏivòng luân hồi để đến cõi Niết bàn

- Lão giáo: Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát

triển tư tưởng của Lão Tử, khuyên con người nênsống gắn bó với thiên nhiên, bảo vệ môi trườngsống và thoát khỏi mọi ràng buộc của vòng danhlợi

- Chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn –

một nhà dân tộc dân chủ vĩ đại của nhân dânTrung Quốc Nghiên cứu chủ nghĩa Tam dân vàchính sách thân Nga, liên Cộng, phù trợ côngnông của Tôn Trung Sơn, Hồ Chí Minh thấy cónhững tư tưởng tiến bộ, tích cực và có thể vậndụng vào cách mạng Việt Nam

Khi còn nhỏ HCM theo học những trường học nào?

HCM đã chịu ảnh hưởng của những tư tưởng nào từ

VHPT?

- Ngay từ khi còn nhỏ, Nguyễn Tất Thành đãđược làm quen với văn hóa phương Tây nhất làvăn hóa Pháp, điều đó đã thúc đẩy Người muốn ranước ngoài để xem những gì ẩn dấu đằng saunhững khẩu hiệu “Tự do, bình đẳng, bác ái” và tìmcon đường cứu nước cho dân tộc.

- Trong 30 năm hoạt động cách mạng ở nướcngoài, Hồ Chí Minh sống chủ yếu ở Châu Âu nênNgười chịu ảnh hưởng rất sâu rộng của nền vănhoá dân chủ và các cuộc cách mạng của phươngTây, Người còn tiếp nhận được tư tưởng dân chủ

và hình thành phong cách dân chủ từ hoạt độngthực tiễn

- Nhờ được rèn luyện trong phong trào công nhân

Pháp và sự cổ vũ dìu dắt của nhiều nhà cáchmạng và trí thức tiến bộ Pháp, Hồ Chí Minh từngbước trưởng thành, làm giàu trí tuệ của mìnhbằng vốn kiến thức của thời đại, Đông và Tây,vừa thâu hái, vừa gạn lọc để có thể từ tầm caocủa tri thức thời đại mà suy nghĩ, lựa chọn, kếthừa và đổi mới, vận dụng và phát triển

Chủ nghĩa Mác - Lênin

đã giúp HCM tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho sự nghiệp GPDT

Người đã vận dụng lập trường, quan điểm, PP BCDV của CNML để giải quyết những v.đề thực tiễn của CMVN.

Nhờ có TGQ và PPL của CNML, HCM đã hấp thụ và chuyển hóa được những nhân tố tích cực và tiến bộ của truyền thống DT, TTVH nhân loại để tạo nên

Người

3 Nhân tố chủ quan Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh có những phẩm chất

cơ bản nào?

a.Những phẩm chất cá nhân HCM

là một con người sống có hoài bão, có lý tưởng, yêu nước, thương dân sâu sắc, có bản

lĩnh kiên định

có tư chất thông minh, tư duy đ.lập,

tự chủ, sáng tạo cộng với đầu óc phê phán tinh tường, sáng suốt trong việc ng.cứu, tìm hiểu các cuộc CMTS hiện đại

có ý chí vượt khó, sự khổ công h.tập nhằm chiếm lĩnh vốn tri thức phong phú của thời đại, vốn kinh nghiệm đấu tranh của ph.trào GPDT, ph.trào CNQT

b Năng lực hoạt động,

tổng kết thực tiễn,

ph.triển lý luận của HCM

HCM có sự kết hợp khá nhuần nhuyễn giữa h.động lý luận và

thực tiễn để thực hiện mục tiêu CM của mình

Người có sự hiểu biết sâu sắc về ph.trào GPDT, về XD CNXH, về

XD ĐCS… không chỉ qua ng.cứu lý luận mà còn qua việc tham gia sáng lập ĐCS Pháp, rồi trở thành một c.bộ của Ban Phương Đông trực thuộc QTCS, qua h.động trong ĐCS TQ, qua th.gia vào ph.trào

CS và CNQT ở nhiều nước, qua ng.cứu đ.sống XH ở L.Xô

HCM là nhà tổ chức vĩ đại của CMVN Người đã hiện thực hóa tư tưởng, lý luận CM thành hiện thực sinh động Đồng thời, tổng kết thực tiễn CM, bổ sung, phát triển lý luận, tư

tưởng CM

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH

Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn

t tëng Hå ChÝ Minh

1945 - 1969 TiÕp tôc ph¸t triÓn, hoàn thiện

1 Giai đoạn trước năm 1911:

Hình thành tư tưởng yêu nước

và chí hướng cứu nước

Xuất thân trong một g.đình nhà Nho yêu

nước, NTT đã được tiếp nhận truyền

thống yêu nước, nhân nghĩa của DT, hấp

thụ vốn VH Quốc học, Hán học và bước

đầu tiếp xúc với VH phương Tây; chứng

kiến c.sống khổ cực, điêu đứng của ND

và tinh thần đ.tranh bất khuất của cha anh

đã để lại trong Người những ấn tượng

sâu sắc, nung nấu lòng căm thù và thôi

thúc Người đi tìm đường cứu nước

Hành trang ra đi của NTT là tri thức ban đầu rất quan trọng về

VH Đông – Tây và lòng yêu nước nhiệt thành với chí hướng

rõ rệt trên cơ sở phê phán các con đường cứu nước của các nhà yêu nước trước đó Nhờ thế, Người đã tìm được hướng

đi đúng, đích đi đúng và cách đi đúng để sớm đi tới thành công

Đây là căn nhà do dân làng dựng cho ông Nguyễn Sinh Sắc khi ông đậu Phó Bảng, HCM sống ở đây từ năm 11 đến năm 16 tuổi

Xuân

Đường

Nguyễn Thị Kép

Hoàng Thị Loan; Hoàng Thị An

Nguyễn Thị Thanh; Nguyễn Sinh Khiêm; Nguyên Sinh Coong; Nguyễn Sinh Nhuận

Con nuôi

Làng Trùa (Hoàng

Trù), Chung Cự (Kim

Liên), Nam Đàn, NA

2 Từ năm 1911 - 1920: Tìm thấy con đường

cứu nước, giải phóng dân tộc

Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành với tên gọi Văn Ba đã lên tàu

La Touche Trévilles để ra đi tìm đường cứu nước

Thời kỳ này Người đã bôn ba khắp các châu lục để tìm hiểu các cuộc cách mạng lớn trên thế giới và khảo sát cuộc sống của nhân

dân các dân tộc bị áp bức

Năm 1919 thay mặt những người Việt Nam yêu nước ở Pháp

Người gửi đến Hội nghị Verssaille Bản yêu sách của nhân dân An

Nam để đòi quyền tự do dân chủ, bình đẳng cho các dân tộc

Tháng 7 năm 1920 được tiếp xúc với Luận cương của Lênin về vấn

đề dân tộc và thuộc địa, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy con đường

chân chính cho sự nghiệp cứu nước, giải phóng dân tộc

Tháng 12/1920 tại ĐH lần thứ 18 Đảng XH Pháp, NAQ bỏ phiếu tán thành QT III, th.gia s.lập ĐCS Pháp và trở thành người CS VN đầu tiên Đây là sự kiện đánh dấu bước chuyển về chất trong TT của Người: từ CN yêu nước đến CNML, lựa chọn con đường g.phóng

DT theo con đường CMVS

3 Từ năm 1921 - 1930: Hình thành những ND cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam

- Đây là thời kỳ h/đ thực tiễn và LL

cực kỳ sôi nổi và phong phú của NÁQ

Ở Pháp từ 1921 – 1923: Trưởng tiểu

ban Đông Dương trong Ban ng.cứu

thuộc địa của ĐCS Pháp, th.gia sáng

lập Hội LH thuộc địa, x.bản tờ báo Le

Paria Giữa năm 1923 NAQ sang Matxcơva dự HN Quốc tế nông dân,

tham dự ĐH QTCS lần thứ V và ĐH

quần chúng khác

Cuối 1924 NAQ về Quảng Châu (TQ)

tổ chức Hội VNCMTN, ra báo Th.niên, mở lớp đào tạo, huấn luyện

c.bộ ch.trị đưa về nước h/đ Tháng 2 - 1930 NAQ chủ trì HN hợp

nhất 3 tổ chức CS trong nước s.lập ĐCSVN trực tiếp soạn thảo CCVT,

SLVT, CTTT, ĐLTT…

- Trong khoảng th.gian này, TTHCM về CMVN đã h.thành về cơ bản

CMGPDT trong thời đại mới phải đi theo con đường CMVS

CMTĐ và CMVSCQ có q.hệ mật thiết với nhau CMTĐ trước hết là

“DTC.mệnh” đánh đuổi th.dân, đ.quốc x.lược, giành đ.lập, tự do T.hiện đk DT và đk QT S.dụng bạo lực CM Phải có Đảng l/đạo, v/động và tổ chức q.chúng đ.tranh

- Cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng của Hồ Chí Minh trong những năm 20 của thế kỷ XX được truyền bá vào Việt Nam, làm cho phong trào dân tộc và giai cấp ở Việt Nam trở thành một phong trào tự giác, dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam và thông qua Cương lĩnh đầu tiên của Đảng (tháng 2/1930) Điều đó đã chấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo cách mạng Việt

Nam kéo dài suốt từ thế kỷ XIX sang đầu năm 1930

3 Từ năm 1921 - 1930: Hình thành những ND cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam

4 Từ năm 1930 – 1945: Vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng đúng đắn, sáng tạo

Tại sao đây là thời

kỳ khó khăn, thử thách của Hồ Chí

Minh?

Đánh đổ địa chủ PK để giải phóng GC

LL tham gia CM

là CN và ND

Đặt tên Đảng là ĐCS Đông Dương

HNTƯ 8 (5/1941) – HCM

Đặt nhiệm vụ GPDT cao hơn hết thảy

Thực hiện ĐĐK toàn DT

Thành lập MT Vminh

Thắng lợi của

CM tháng 8/1945

4 Từ năm 1930 – 1945: Vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng

4 Từ năm 1930 – 1945: Vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng

- Tư tưởng của NÁQ về CMVN thể hiện trong HN th.lập Đảng (đầu

năm 1930) bị quan điểm tả khuynh trong QTCS (ĐH VI) phê phán Theo chỉ đạo của QTCS, Trần Phú về triệu tập HNTW lần thứ 1 (10/1930) phê phán quan điểm của NAQ ở HN th.lập Đảng và ra quyết định thủ tiêu Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt…

Đồng chí Trần Phú sinh ngày 1/5/1904 tại

thôn An Thổ, xã An Dân, huyện Tuy An,

tỉnh Phú Yên; nguyên quán xã Tùng Ảnh,

huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

4 Từ năm 1930 – 1945: Vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng

- Trên cơ sở xác định chính xác con đường cần phải đi của cách

mạng Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc đã kiên trì bảo vệ quan điểm của mình về vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, về cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa và cách mạng vô sản, chống lại những biểu hiện tả khuynh và biệt phái trong Đảng

- Trước tình hình TG mới (chủ nghĩa phát xít, nguy cơ ch.tranh TG),

ĐH VII (1935) của QTCS đã nhìn nhận một loạt vấn đề cơ bản của ph.trào CMTG, trong đó có ph.trào GPDT ở VN Chính vì vậy, tháng 9/1938, NAQ nhận được quyết định điều động về mặt trận Đông Dương để trực tiếp lãnh đạo ph.trào CMVN

- Đầu năm 1941, NAQ về nước, trực tiếp chỉ đạo HN lần thứ 8

BCHTW khoá I (tháng 5/1941), đặt nhiệm vụ GPDT lên trên hết, tạm gác lại khẩu hiệu CM điền địa, xoá bỏ vấn đề Liên bang Đông Dương, lập ra Mặt trận Việt Minh, thực hiện đại đoàn kết dân tộc, đưa tới thắng lợi của Cách mạng Tháng 8 Đó cũng là thắng lợi đầu tiên của tư tưởng HCM

5 Giai đoạn từ năm 1945 - 1969: Tư tưởng Hồ

Chí Minh tiếp tục phát triển, hoàn thiện

Ngày 2/9/1945, HCM đọc TNĐL tuyên bố sự ra đời của nước VNDCCH, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử DTVN – kỷ nguyên

của ĐLDT gắn liền với CNXH

Trong thời kỳ kh.chiến chống Pháp từ năm 1946 - 1954, HCM hoàn thiện lý luận CM DTDCND tiến lên CNXH và thực hiện đại đ.kết toàn dân, với phương châm kháng chiến gắn liền với kiến quốc

Từ năm 1954-1969, HCM lãnh đạo thực hiện đồng thời hai nhiệm

vụ chiến lược: vừa xây dựng CNXH ở MB, vừa kháng chiến chống

Mỹ cứu nước, giải phóng MN, thống nhất Tổ quốc Trong thời kỳ này, TTHCM tiếp tục được bổ sung, ph.triển và hoàn thiện trên một

loạt vấn đề cơ bản của CMVN

Trước khi qua đời, Hồ Chí Minh để lại bản Di chúc thiêng liêng, tổng kết sâu sắc những bài học đấu tranh và thắng lợi của cách mạng Việt Nam, đồng thời cũng vạch ra những định hướng mang tính cương lĩnh cho sự phát triển của đất nước và dân tộc ta sau

khi kháng chiến thắng lợi

III GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đưa cách mạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi và bắt đầu xây dựng một xã hội

mới trên đất nước Việt Nam

Mở ra cho các dân tộc thuộc địa con đường giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp và giải phóng con người