Việt Nam ta, tỏi cũng là một loại gia vị quen thuộc và có nhiều vùng trồng tỏi, đa dạng về chủng loại nhưng nổi tiếng thơm ngon nhất là tỏi Lý Sơn được trồng ở huyện đảo Lý Sơn thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Có một thời người trồng tỏi Lý Sơn ví cây tỏi như “vàng trắng”, nhất là sau khi tỏi Lý Sơn được đăng ký nhãn hiệu, giá tỏi tăng cao nên nghệ trồng tỏi cũng thuận lợi và có nhiều bước phát triển. Nhược điểm lớn nhất khi sử dụng tỏi dạng trực tiếp là nó có mùi vị hang nồng khó chịu khiến người không hợp và khó có thể sử dụng được nhiều nhằm đáp ứng mục đích phòng ngừa và điều trị một số bệnh. Bên cạnh đó, với khí hậu nóng ẩm gió mùa, người dân lại không có điều kiện bảo quản tỏi, dễ hư hỏng và giảm chất lượng. Để đảm bảo chất lượng và sử dụng rộng rãi người ta đã sáng chế ra các biện pháp bảo vệ tỏi và chế biến các sản phẩm từ tỏi nhằm mục đích sử dụng lâu dài và tăng giá trị của loại nông sản này. Để tìm hiểu sâu hơn về vẫn đề này nhóm chúng em xin phép chọn đề tài “Các phương pháp bảo quản tỏi sau thu hoạch”.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VIỆN CNSH & CNTP
o0o BÀI TẬP MÔN HỌC:
BẢO QUẢN SAU THU HOẠCH
Đề tài: Các phương pháp bảo quản tỏi sau thu hái
Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Hạnh
Trang 2Mở đầu 3
Chương I: Tổng quan về nguyên liệu tỏi 4
1.1 Nguồn gốc 4
1.2 Phân loại tỏi 6
1.2.1 Trên thế giới 6
1.2.2 Ở Việt Nam 9
1.3 Thành phần hóa học và chất dinh dưỡng của củ tỏi 11
1.4 Tình hình sản xuất trên thế giới và Việt Nam 12
1.4.1 Trên thế giới 12
1.4.2 Ở Việt Nam 13
- Đặc điểm sinh thái tỏi: 14
1.5 Các sản phẩm từ tỏi 14
1.5.1 Tỏi đen 14
1.5.2 Tinh dầu tỏi 16
1.5.3 Bột tỏi 18
1.5.4 Tỏi ngâm chua 19
Chương II: Các phương pháp bảo quản tỏi 20
sau thu hoạch 20
2.1 Lưu ý trước khi bảo quản tỏi 20
2.2 Các phương pháp bảo quản tỏi 20
2.2.1 Quy trình bảo quản tỏi tươi bằng MAP (Modified Atmosphere Packaging) 20
2.2.2 Quy trình bảo quản tỏi tươi bằng nhiệt độ thấp 23
2.3 Báo quản tỏi bằng phương pháp sấy 23
2.3.1 Ảnh hưởng của độ ẩm bảo quản tỏi 23
2.3.2 Xác định phương pháp làm khô đối với củ tỏi trước khi đưa vào bảo quản 26
2.4 Quy trình bảo quản tỏi tươi bằng nhiệt độ hóa chất 27
2.4.1 Sử dụng Lưu Huỳnh để xử lý tỏi trước khi bảo quản 27
2.4.2 Sử dụng NaHSO3 để xử lý tỏi trước khi bảo quản 31
2.4.3 Sử dụng Muối và Axit axetic để xử lý tỏi trước khi bảo quản 33
2.4.4 Sử dụng bao bì để bảo quản sau sơ chế 36
Chương III: Kết Luận 38
Danh mục tài liệu tham khảo 39
Trang 3Mở đầu
Thế giới đang không ngừng phát triển và đi lên cùng với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học và kỹ thuật, đời sống của con người đang ngày một được nâng cao Trở lại nhiều năm trước đây, nếu như con người “ăn là để sống” thì giờ đây quan niệm đó không còn chính xác, chúng ta chú trọng nhiều hơn đến chất lượng, sự thu hút của sản phẩm Để bắt kịp xu thế phát triển của thời đại, ngành công nghệ chế biến biến thực phẩm cũng được chú trọng nghiên cứu đáp ứng nhu cầu của thị trường Bên cạnh đó, dân số đang ngày một tăng, các ngành sản xuất nông nghiệp cũng có những bước phát triển vượt bậc tạo ra sản lượng vô cùng lớn Chính vì vậy, công nghệ bảo quản sau thu hoạch ngày càng khẳng định được vai trò của mình
Hàng nghìn năm nay, tỏi được xem là một thứ gia vị không thể thiếu trong bữa ăn của nhiều dân tộc trên thế giới Từ mấy nghìn năm trước, người ta đã biết đến sức mạnh của gia
vị này Tỏi được coi là thảo dược thiên nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc phòng chữa bệnh và nâng cao sức khỏe của con người Những người xây Kim tự tháp đã ăn tỏi để lấy sức mạnh Các chiến binh La Mã ăn tỏi để chữa bệnh cúm Các vận động viên Olympic Hy Lạp cổ đại cũng dùng nó để cải thiện sức bền
Hiện nay, trong xu thế phát triển của khoa học và kỹ thuật, nguyên liệu này đang được
sử dụng và chế biến thành nhiều các loại chế phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe của con người Cùng với mức độ phát triển của công nghiệp và sự đô thị hoá, hiện nay môi trường sống của chúng ta bị ô nhiễm trầm trọng Các nguồn thải kim loại nặng
từ các khu công nghiệp v ào không khí, vào nước, vào đất, vào thực phẩm rồi xâm nhập vào
cơ thể con người qua đường ăn uống, hít thở dẫn đến sự nhiễm độc Do đó nhiều cắn bệnh hiểm nghèo vẫn là vấn đề nan giải trong cuộc sống Các hoạt chất sinh học tự nhiên là những liều thuốc quý giá có trong tỏi sẽ góp phần làm giảm tỉ lệ mắc các bệnh hiểm nghèo, giữ cho sức khỏe ổn định Không những vậy ngày nay trong Y học, người ta đã khẳng định được rằng nhiều nguyên tố kim loại trong tỏi có vai trò cực kỳ quan trọng đối với cơ thể sống và con người Sự thiếu hụt hay mất cân bằng của nhiều kim loại vi lượng trong các bộ phận của c ơ thể như gan, tóc, máu, huyết thanh là những nguyên nhân hay dấu hiệu của bệnh tật, ốm đau hay suy dinh dưỡng
Việt Nam ta, tỏi cũng là một loại gia vị quen thuộc và có nhiều vùng trồng tỏi, đa dạng
về chủng loại nhưng nổi tiếng thơm ngon nhất là tỏi Lý Sơn được trồng ở huyện đảo Lý Sơnthuộc tỉnh Quảng Ngãi Có một thời người trồng tỏi Lý Sơn ví cây tỏi như “vàng trắng”, nhất là sau khi tỏi Lý Sơn được đăng ký nhãn hiệu, giá tỏi tăng cao nên nghệ trồng tỏi cũng thuận lợi và có nhiều bước phát triển
Nhược điểm lớn nhất khi sử dụng tỏi dạng trực tiếp là nó có mùi vị hang nồng khó chịu khiến người không hợp và khó có thể sử dụng được nhiều nhằm đáp ứng mục đích phòng
Trang 4không có điều kiện bảo quản tỏi, dễ hư hỏng và giảm chất lượng Để đảm bảo chất lượng và
sử dụng rộng rãi người ta đã sáng chế ra các biện pháp bảo vệ tỏi và chế biến các sản phẩm
từ tỏi nhằm mục đích sử dụng lâu dài và tăng giá trị của loại nông sản này
Để tìm hiểu sâu hơn về vẫn đề này nhóm chúng em xin phép chọn đề tài “Các phương pháp bảo quản tỏi sau thu hoạch”.
Chương I: Tổng quan về nguyên liệu tỏi
Trang 51.1 Nguồn gốc
Tỏi (danh pháp hai phần: Allium sativum) là một loài thực vật thuộc họ Hành, nghĩa là có
họ hàng với hành tây, hành ta, hành tím, tỏi tây, v.v và cũng được con người sử dụng làm gia vị, thuốc, rau như những loài họ hàng của nó
Theo William Woodville, vị trí của Allium Sativuml L trong hệ thống phân loại thực vật như sau:
đã đưa cây tỏi từ châu Âu sang châu Mỹ Ngày nay, tỏi là cây trồng rộng rãi khắp thế giới,
từ vùng có khí hậu nhiệt đới xích đạo (5 ) đến 50 vĩ tuyến ở cả 2 bán cầu Trải qua⁰ ⁰ hàng ngàn năm trồng trọt và chọn lọc, từ loài tỏi ban đầu đã hình thành nhiều giống tỏi khác nhau,tương đương với các thứ như A sativum L var sativum; var typicum Regel; var
ophioscoiodon (Link) Doll và var controversum (Schrader) Moore Tất nhiên giữa các giống này, chúng khác nhau về kích thước, hàm lượng tinh dầu, năng suất cũng như đặc tínhthích nghi với các vùng có điều kiện khí hậu khác nhau
Hình 1.1: Cây tỏi hoang
Trang 6Ở Việt Nam, tỏi được trồng khắp các địa phương từ nam chí bắc Hiện đang có 2 nhóm tỏi khác nhau là nhóm tỏi củ nhỏ, thơm, nhiều tinh dầu, được trồng ở các tỉnh phía bắc vào khoảng tháng 1 -2, thu hoạch vào tháng 5 – 6 Nhóm tỏi củ to, trồng ở các tỉnh phía Nam, nhất là ven biển miền Trung, đảo Lý Sơn – Quảng Ngãi, Bình Thuận và Ninh Thuận Loại tỏi củ to này thường được trồng trên đất pha cát; thích nghi với điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng và ẩm, nhiệt độ 22 – 26 C Trong khi đó loại tỏi củ nhỏ sinh trưởng phát triển mạnh ⁰ ⁰vào lúc thời tiết còn mát và ôn hòa của mùa xuân, đến mùa hè ở nhiệt độ trên 22 C cây đã ⁰cho thu hoạch.
Cây tỏi sống hàng năm, cao 30 – 40 cm Thân hành ngắn, hình tháp gồm nhiều hành con gọi là ánh tỏi, to nhỏ không đều, xếp ép vào nhau quanh mỗi trục lõi, vỏ ngoài của thân hànhmỏng, màu trắng hoặc hơi hồng Lá phẳng và hẹp, hình dài, mỏng, bẹ to và dài có rãnh dọc, đầu nhọn hoắt, gân song song, hai mặt nhẵn Cụm hoa mọc ở ngọn thành đầu tròn, bao bọc bởi những lá mo có mũi nhọn rất dài; hoa màu trắng hay hồng có cuống hình sợi dài; bao gồm 6 phiến hình mũi mác, xếp thành hai hàng, thuôn; nhị 6, chỉ nhị có cựa dài, đính vào các mảnh bao hoa; bầu gân hình cầu Quả nang Mùa hoa quả: tháng 8 – 11
Hình 1.2: Cây tỏi tươi
1.2 Phân loại tỏi
1.2.1 Trên thế giới
Các loại tỏi trên thế giới có sự đa dạng về màu sắc, hình dáng và mùi thơm, công dụng Các nhà khoa học ước tính có khoảng 10 giống tỏi trên thế giới, còn nếu tính ra chi li thì có khoảng 600 loại tỏi trên khắp các châu lục
Tỏi được chia ra làm hai loại: cổ cứng và cổ mềm Tỏi cổ cứng dễ bóc vỏ hơn loại cổ mềm, tuy nhiên dự trữ thời hạn ngắn hơn (3 - 4 tháng) Tỏi cổ mềm được trồng phổ biến hơn do lưu trữ được khoảng 8 tháng Dưới đây là một số loại tỏi phổ biến trên thế giới
Trang 7a Tỏi sứ
Do hình dáng và màu sắc của tỏi trắng muốt như sứ nên tỏi được đặt tên như vậy Đây là loại tỏi cổ cứng, mỗi củ tỏi chỉ chứa từ 4-5 tép tỏi Tỏi sứ đẹp, giản dị, nhưng mùi tỏi rất mạnh
Trang 8c Tỏi Tây Ba Nha (tỏi đỏ)
Tỏi của nước Tây Ban Nha có màu tím sẫm rất bắt mắt, một số loại có hương nhẹ, một số loại có lượng đường cao Loại tỏi này cũng rất tốt và đặc biệt, chính vì thế Tây Ban Nha là nước có lượng tỏi xuất khẩu đi rất lớn, đặc biệt xuất khẩu cho thị trường Châu Âu
Hình 1.5: Tỏi Tây Ba Nha
d Tỏi Ý
Loại tỏi này có rất nhiều nhánh, mỗi củ có từ 7-9 nhánh tỏi, mùi vị hoang dã, những lại khó bảo quản rất nhanh bị mọc mầm
Hình 1.6: Tỏi Ý
Trang 9e Tỏi hoang dã
Tỏi hoang dã rất đa dạng, tỏi hoang dã mọc trong các khu rừng ẩm ướt của nước Anh Mùi
vị của tỏi hoang dã rất đặc biệt Có rất nhiều công dụng trong chữa bệnh
Hình 1.7: Tỏi hoang dã 1.2.2 Ở Việt Nam
Các vùng trồng tỏi nổi tiếng ở nước ta gồm có tỏi Lý Sơn, tỏi Phan Rang, tỏi Bắc Giang, tỏi Kinh Môn (Hải Dương), tỏi Mai Châu, tỏi tía Phù Yên (Sơn La)…
a Tỏi tía
Tỏi tía được trồng tại các vùng bản địa vùng cao xã Pù Bin, Noong Luông Mai Châu, Hòa Bình Rất nhiều người cất công lên tận vùng núi cao nguyên này để mua được loại tỏi gác bếp của người dân tộc
Tên khoa học của Tỏi tía là Allium sativum, là loại tỏi củ nhỏ, vỏ màu tím, tép có màu vàng,chứa rất nhiều tinh dầu, vị cay, thơm
Tỏi tía là loại tỏi đặc sản của Việt Nam
Chất lượng của tỏi tía chưa có một giống tỏi nào trên thế giới so sánh được Tỏi tía có tác dụng hiệu quả cho những người mắc bệnh máu nhiễm mỡ, gan nhiễm mỡ, huyết áp cao, cúm ho dai dẳng, giảm béo bụng
Trang 10Hình 1.8: Tỏi tía
b Tỏi Lý Sơn
Đặc điểm tỏi cô đơn Lý Sơn: chỉ phát triển duy nhất một tép, kích cỡ củ Tỏi nhỏ vừa, màu trắng, củ tỏi săn chắc, nặng ký không bị mềm, lép, khi ăn sống có mùi thơm nồng, giòn, vị cay cay, ngon miệng
Bên cạnh công dụng làm gia vị cho các món ăn, tỏi Lý Sơn còn đem lại những lợi ích tốt cho sức khỏe của người dùng và có thể kết hợp với nhiều thứ khác để tạo thành các bài thuốc chữa bệnh
Ở Việt Nam, tỏi này phân bố chủ yếu ở huyện Lý Sơn, Quảng Ngãi và thành phố Phan Rang
- Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, nhưng cũng có tại các địa phương khác dù không nổi tiếng bằng.Tuy củ hơi nhỏ nhưng người tiêu dùng rất ưa chuộng tỏi Lý Sơn, bởi chất lượng củ tỏi được tạo nên từ thổ nhưỡng của vùng đất bazan do hoạt động của hỏa diệm sơn phun trào mấy triệu năm về trước và sự vỡ vụn của san hô thành những hạt cát trắng mịn, cộng với môi trường khắc nghiệt đầy vị biển chính vì vậy tỏi Lý Sơn có giá bán cao hơn nhiều lần so với tỏi bình thường và đem lại giá trị kinh tế cho người nông dân
Hình 1.9: Tỏi cô đơn Lý Sơn
Trang 111.3 Thành phần hóa học và chất dinh dưỡng của củ tỏi
Trong củ tỏi có chứa khoảng 20 thành phần hóa học khác nhau gồm các khoáng chất, các axit và các vitamin Cụ thể theo phân tích của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ trong mỗi củ tỏi bình thường chứa rất nhiều những nguồn năng lượng bổ dưỡng Nó hoàn toàn không có cholesterol và còn chứa đến 58.6 gram nước trong mỗi 100 gram Trong đó có 85%
carbohydrates, 12% protein và chỉ khoảng 3% chất béo
Trong mỗi 100 gram tỏi sẽ cung cấp cho cơ thể khoảng 8% lượng chất xơ và 52% Vitamin Tỏi còn là nguồn Vitamin B6 dồi dào cung cấp đến 62% nhu cầu của cơ thể Về các khoáng chất, 100 gram tỏi sẽ cho ta 84% nhu cầu maganese, 20% selenium, 15% đồng, 18% canxi
và 9% sắt
Bảng 1.1: Thành phần hóa học có trong 100g tỏi
Trang 12 Công dụng của allicin có trong tỏi:
Tỏi tươi chứa một loại axit amin gọi là alliin Khi đinh hương bị nghiền nát hoặc băm nhỏ, một enzyme, alliinase, được giải phóng Alliin và alliinase tương tác để tạo thành allicin, được coi là thành phần hoạt tính sinh học chính của tỏi
Allicin được cho là giúp khắc phục một số vấn đề sức khỏe, cũng như chống lại các bệnh lớn như bệnh tim và ung thư Bên cạnh đó, bổ sung allicin đôi khi được sử dụng để nâng caohiệu suất tập thể dục
Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng các chất allicin trong tỏi có thể cung cấp một loạt các lợi ích sức khỏe, chẳng hạn như kiểm soát huyết áp tốt hơn và ngăn ngừa xơ vữa động mạch Mặc dù nghiên cứu về tác dụng sức khỏe cụ thể của allicin khá hạn chế, có một số bằng chứng cho thấy sử dụng chất bổ sung allicin có thể mang lại những tác dụng có lợi nhất định:
- Giảm Cholesterol: Một phân tích tổng hợp được cập nhật các nghiên cứu của năm
năm 2013 đã tìm thấy các hoạt chất trong tỏi giúp giảm cholesterol toàn phần và cholesterol LDL khi dùng ít nhất hai tháng và có liên quan đến việc giảm 38% nguy
cơ biến cố mạch vành ở tuổi 50 trong đó có họa chất Allicin
- Huyết áp cao: Trong một thử nghiệm lâm sàng năm 2013 được thực hiện ở Pakistan,
210 bệnh nhân bị huyết áp cao đã được cho dùng từ 300 mg đến 1.500 mg chiết xuất tỏi, giả dược hoặc thuốc beta atenolol Đối tượng sử dụng chiết xuất tỏi cho thấy giảm đáng kể về huyết áp tâm thu và tâm trương so với cả nhóm giả dược và nhóm atenolol
- Đau nhức cơ bắp: Allicin có thể giúp giảm bớt tổn thương cơ liên quan đến tập thể
dục với cường độ mạnh hoặc chấn thương, theo một nghiên cứu được công bố
trên Tạp chí Sinh lý học Ứng dụng Châu Âu năm 2008
- Ngoài ra các chất có trong tỏi còn giúp trị cảm cúm (nhờ Sulfur, có tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm), hỗ tợ lọc máu, ngừa bệnh Alzheimer, bổ trợ xương và làm đẹp
là hai nước xếp sau và Mỹ là nước đứng thứ tư (2%), nơi mà tỏi được coi là cây có hiệu quảkinh tế nhất ở tất cả các bang trừ Alaska
Trang 13Hình 1.10: Sản lượng sản xuất và xuất khẩu tỏi của một số nước trên thế giới
1.4.2 Ở Việt Nam
Ở Việt Nam, cây tỏi được trồng ở nhiều nơi: Các vùng Huyện Đảo Lý Sơn - Quãng Ngãi,Phan Rang - Ninh Thuận, Bắc Giang, Hải Dương, Điện Biên, Quảng Ninh, Sơn La Ở mỗivùng khác nhau do điều kiện thổ nhưỡng và kĩ thuật canh tác khác nhau nên kích thước,
Trang 14mùi vị của tỏi ở từng vùng cũng khác nhau Các vùng trồng tỏi trọng điểm ở Việt Nam
- Tỏi Lý Sơn – Quảng Ngãi: Sử dụng giống tỏi ta để trồng, chủ yếu trồng bằng đấtcát pha, chất dinh dưỡng ít, điều kiện khắc nghiệt nên kích thước củ nhỏ hơn so vớicác vùng khác Năm 2019/20, diện tích trồng tỏi ở Lý Sơn là 325ha Năng suất dựkiến đạt khoảng 85 tạ/ha, tổng sản lượng ước đạt hơn 2.400 tấn
- Tỏi Ninh Thuận - Phan Rang: Vùng trồng tỏi nổi tiếng của Ninh Thuận tập trung ở
huyện Ninh Hải, gồm các xã Vĩnh Hải, Thanh Hải, Xuân Hải, Nhơn Hải; ở Tp PhanRang, Tháp Chàm là xã Văn Hải phường Mỹ Bình, v.v Tổng diện tích cả tỉnhkhoảng 216 ha, năng suất tỏi đạt từ 1 đến 1,5 tấn tỏi tươi
- Tỏi được trồng nhiều ở một số tỉnh khác: Hải Dương, Bắc Giang, Sơn La, Hòa
Bình, tỏi ở được trồng ở vùng này có vị cay hơn hẳn so với tỏi trồng ở khu vựcmiền trung Tỏi cô đơn ở Việt Nam tập trung nhiều ở Điện Biên, Lai Châu, Sơn La,
…
- Đặc điểm sinh thái tỏi:
+ Một năm hai vụ, tháng 2 - tháng 6 và tháng 10 - tháng 2 năm sau
+ Cây tỏi được gieo trồng từ một tép tỏi trên đất mùn tươi xốp Sinh trưởng trongmôi trường nóng ẩm
+ Thời gian sinh trưởng từ 125 - 130 ngày Một sào trồng từ 25kg - 30kg
+ Khoảng cách và mật độ trồng trên luống từ 5 - 6 hàng, khoảng cách hàng 18-20 cm, khoảng cách cây từ 8 - 10 cm
1.5 Các sản phẩm từ tỏi
1.5.1 Tỏi đen
Tỏi đen là tỏi khô được nung nóng nguyên củ ở nhiệt độ khác nhau trong nhiều tuần, gâynên phản ứng Mallard khiến tép tỏi từ màu trắng chuyển thành đen
Phản ứng Mallard là phản ứng của amino axít với đường, tương tự như khi áp chảo thịt, từ
đó khiến tép tỏi có màu đen và vị ngọt, mềm, dễ ăn hơn tỏi thường
Từ xa xưa, các pharaon Ai Cập đã biết dùng tỏi để chống cảm cúm, tăng cường sức đềkháng cho cơ thể Ngày nay tỏi được sử dụng chủ yếu làm gia vị trong các món ăn
Cách sử dụng tỏi thay đổi hoàn toàn kể từ khi người Nhật Bản tạo ra tỏi đen Tỏi đen được
ăn trực tiếp mà không cần phải qua chế biến, vị chua chua, ngọt ngọt, mùi thơm như mùihoa quả sấy, vô cùng hấp dẫn
Trong quá trình lên men xuất hiện nhiều thành phần mới S-allyl-L-cystein (SAC), S-allylmercapto cystein (SMAC) rất tốt cho sức khỏe
Trang 15Theo nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy quá trình lên men khiến tỏi đen được tổng hợp giatăng các thành phần dinh dưỡng như : acid amin, nguyên tố vi lượng, polyphenol toàn phầntăng 3 lần, flavonoid và thiosulphat tăng 5 lần.
Bảng 1.2: So sánh thành phần dinh dưỡng tỏi đen và tỏi thường
Tác dụng của tỏi đen với sức khoẻ
Trang 16Tỏi đen chứa acillin, có chất kháng sinh tương tự như tỏi tươi, giúp ngăn ngừa vi khuẩn xâmnhập cơ thể, ngừa nấm, tránh nhiễm trùng.
Ngừa một số các bệnh mãn tính
Theo nghiên cứu, tỏi đen có tác dụng chống oxi hóa cao gấp hai lần tỏi tươi Nhờ đó giúpbảo vệ tế bảo, chống lõa hóa, ngăn các bệnh mãn tính không lây như cao huyết áp, suy giảmtrí nhớ, tiểu đường
Như vậy, tỏi đen là một loại thực phẩm quý và nên được bổ sung vào bữa cơm hằng ngày.Tỏi đen có vị ngọt dễ ăn nên giúp trẻ con, người già dễ ăn hơn, tuy nhiên tỏi đen không phải
là thuốc và không có tác dụng chữa bệnh Chỉ nên dùng tỏi đen như một loại thực phẩm bổsung chứ không nên lạm dụng, dùng thay cho thuốc
1.5.2 Tinh dầu tỏi
Từ hàng ngàn năm nay tỏi đã được sử dụng như một tác nhân ngăn chặn sự phát triển của vikhuẩn, nấm và cả virut
Tinh dầu tự nhiên là hỗn hợp các chất thơm có trong các tế bào chuyên biệt (specializedcells) từ các bộ phận của cây cỏ thực vật (lá, hoa, rễ, vỏ) Về mặt kỹ thuật, khi các hợp chấtnày vẫn còn nằm trong các bộ phận đó thì được gọi là hương thơm Những hương thơm nàyđược chúng sử dụng để phòng vệ khỏi sự tấn công từ kẻ thù phá hoại hoặc để thu hút côntrùng cho mục đích thụ phấn Khi chưng cất các loại cây cỏ này, các mùi hương được kết tụlại thành một hỗn hợp chất thơm gọi là tinh dầu
- Các cách tạo ra tinh dầu tỏi:
1 Chưng cất lôi cuốn hơi nước/Steam distillation;
2 Ép nguội (không phải ép lạnh)/Cold Pressed;
3 Trích ly dung môi/Solvent extraction
- Thành phần của tinh dầu tỏi
Thành phần chính của tinh dầu tỏi có chứa một chất có tên: allicin, đây là thành phần chínhtạo nên hoạt tính của tinh dầu tỏi
Ngoài chứa những hợp chất có hàm lượng lưu huỳnh cao, tinh dầu tỏi còn chứa: selen,flavonoid, amino acid arginine Nó cũng rất giàu Vitamin C, B1, B6, E, photpho và sắt
Tác dụng của tinh dầu tỏi
Dưới đây là những tác dụng được áp dụng phổ biến của loại tinh dầu mạnh mẽ này:
- Điều trị mụn trứng cá
Tinh dầu tỏi chứa allicin, selen, kẽm, đồng và vitamin C, tất cả chúng đều rất tốt cho việctăng cường sức khỏe làn da của bạn Đặc biệt là kẽm, một chất có khả năng điều hòa sản
Trang 17xuất bã nhờn – nguyên nhân chính gây ra mụn trứng cá Các chất chống viêm của tỏi còngiúp làm dịu vùng da đang bị viêm do mụn.
- Tăng khả năng miễn dịch, chống nhiễm trùng
Tinh dầu tỏi rất giàu các chất chống oxy hóa như: Vitamin C, B1, B6 và allicin Tất cảnhững thành phần này giúp loại tinh dầu này trở thành một trong số những loại tinh dầumạnh mẽ nhất cho việc nâng cao sức khỏe tổng thể của bạn Đặc biệt là khả năng tăngcường miễn dịch của nó rất tuyệt vời
Theo một nghiên cứu được tiến hành bởi Tạp chí Microbes and Infections, Allicin (Một hợpchất hoạt tính của tinh dầu tỏi) có đặc tính kháng khuẩn giúp chống lại nhiều loại ký sinhtrùng, vi khuẩn, virus và nấm như: Candida albicans, Escherichia coli và Giardia lamblia
- Giảm đau răng
Allicin thành phần chính của tinh dầu tỏi có khả năng chống viêm và giảm đau răng rất tốt.Bên cạnh đó nhờ khả năng kháng khuẩn nó còn giúp ngăn chặn sự tích tụ mảng bám vikhuẩn, từ đó giúp giảm sâu răng
- Chăm sóc tóc, da đầu
Nhờ chứa các thành phần vitamin tự nhiên như: E, C, B1, B6 nên tinh dầu tỏi giúp chăm sóc
và phục hồi tóc bị hư tổn do môi trường, khói bụi, ô nhiễm và hóa chất từ thuốc nhuộm.Đặc tính chống viêm, kiểm soát nhờn, chống nấm của tinh dầu tỏi giúp nó trở thànhbàithuốc tự nhiên hữu hiệu cho việc chăm sóc da đầu Nó giúp giảm tình trạng ngứa, kích ứng
và gàu
- Ngăn chặn ung thư
Rất nhiều nghiên cứu được tiến hành bởi rất nhiều nhà khoa học đến từ rất nhiều quốc giakhác nhau đã chứng minh tác dụng ngăn chặn ung thư của tinh dầu tỏi
- Điều trị rối loạn chuyển hóa
Tinh dầu tỏi hay tỏi được rất nhiều người sử dụng nhằm mục đích điều trị các rối loạnchuyển hóa phổ biến hiện nay Cụ thể nó giúp hạ đường huyết, giảm cholesterol
Tinh dầu tỏi còn giúp bạn cảm thấy giảm cơn đói và duy trì cảm giác no trong một thời giandài hơn Chính nhờ đặc tính này mà nó là một bài thuốc giảm cân tự nhiên, an toàn và hiệuquả
- Điều trị các bệnh hô hấp
Tinh dầu tỏi giúp làm thông thoáng, làm sạch đường hô hấp một cách nhanh chóng bằngcách làm loãng đờm, tiêu diệt và ngăn chặn vi khuẩn gây bệnh Bên cạnh đó nó còn giúpgiảm bớt triệu chứng của các bệnh dị ứng như hen
Trang 181.5.3 Bột tỏi
Bột tỏi là loại bột được dùng như một loại gia vị dùng trong chế biến thực phẩm và một sốngành khác như: dùng bột tỏi để làm đẹp, kết hợp với một số thành phần để làm thuốc chữabệnh Bột tỏi nguyên chất mịn, có màu vàng nhạt đặc trưng của tỏi
Quy trình chế biến bột tỏi khô
Bước 1: Thu hái, thu mua tỏi tại các trang trại nông sản sạch; đem loại bỏ cọng, vỏ và rễ tỏiBước 2: Cắt bỏ đầu đen, đem rửa sạch, với củ tép tỏi to thì đem thái lát vừa để sấy
Bước 3: Sấy chín bằng nhiệt, sử dụng công nghệ sấy lạnh tiên tiến để sấy từng tép tỏi chođến khô
Bước 4: Tỏi đã sấy khô đem nghiền thành bột mịn
Bước 5: Sau khi nghiền bột mịn, đem bột tỏi đóng gói vào túi nilon và dập máy rồi bảo quảntrong kho lạnh rồi mới tiến hành cung cấp bột tỏi ra ngoài thị trường
Bột tỏi khô chứa rất nhiều dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe, không thể không kể đến cácdưỡng chát quan trọng giúp tăng sự hoạt động của tế bào và sức đề kháng của cơ thể như: calo, lipid, cacbohydrat, protein
- Tác dụng của bột tỏi
Bột tỏi khô có công dụng phòng chống ung thư, phòng chống các bệnh về tim mạch, làmgiảm đường huyết, tăng cường hệ miễn dịch, tác dụng kháng sinh, chống nhiễm độc chấtphóng xạ,…vv
Bột tỏi được sử dụng như một loại dược liệu với nhiều công dụng tốt cho sức khỏe Cụ thểnhư:
Bột tỏi giúp ngừa tình trạng gây nhiễm nấm da Là một loại thực phẩm chứa nhiều chấtchống oxy hóa trung hòa các gốc tự do, ngăn ngừa các chất làm tổn hại đến các tế bào trong
Tác dụng điều hòa huyết áp, tăng sức đề kháng cho mạch máu
Bột tỏi rất tốt cho việc ngăn ngừa và điều trị tình trạng đông máu ở cơ thể
Trang 19- Cách bảo quản bột tỏi
Bảo quản bột tỏi ở những nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp Nênbảo quản trong ngăn mát tủ lạnh hoặc bảo quản trong lọ thủy tinh/ hũ có đậy lắp kín để tránh
để bột bị hấp hơi hay bị dính nước để bột sẽ bị mốc và bảo quản bột tỏi được lâu nhất
1.5.4 Tỏi ngâm chua
Các chuyên gia đã chứng minh rằng, tỏi ở trong môi trường axit sẽ có thể kích thích cácthành phần dược lí trong nó lên tới 4 lần Từ đó, các tác dụng mà tỏi mang đến cũng đượctăng thêm và hiệu quả hơn
Hình 1.12: Tỏi ngâm chua
Tỏi thường được dùng để chữa các chứng bệnh như đầy bụng, khó tiêu, lạnh bụng, rối loạntiêu hóa, tiêu chảy, sốt rét, ho gà, mụn nhọt, viêm loét, Giấm gạo có tác dụng kích thíchtiêu hóa, tạo hương vị hấp dẫn cho món ăn Kết hợp 2 loại thực phẩm này với nhau mang lạirất nhiều lợi ích cho sức khỏe Có thể kể đến một số tác dụng như: Giảm nguy cơ mắc bệnhung thư, hỗ trợ làm đẹp, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tuy nhiên nhưng người mắcbệnh về gan và dạ dày không nên ăn tỏi ngâm chua