Bai 28 Liet ke

Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập thể lớn là dân tộc, [r]

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ TIẾT HỌC

NGỮ VĂN

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Khi nào ta dùng cụm chủ vị để mở rộng câu?

Câu 2: Xác định cụm chủ vị trong câu sau:

Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm

ĐÁP:

Câu 1: Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ

có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm

chủ - vị ( cụm C – V), làm thành phần của câu hoặc

của cụm từ để mở rộng câu

Câu 2: Xác định cụm chủ vị trong câu:

Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm

c v

C V

I Thế nào là phép liệt kê?

* Xét ví dụ: sgk/104

Tiết 114 Phần tiếng Việt LIỆT KÊ

Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn,

để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau

đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt […] Ngoài kia,

tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm […] (Phạm Duy Tốn)

Chú ý vào các từ gạch chân cho biết: CÊu t¹o vµ ý

nghÜa cña từ ngữ này cã g× gièng nhau ?

Về cấu tạo: Các bộ phận này đều có kết cấu tương tự nhau.

Về ý nghĩa: Chúng cùng nói về những đồ vật được bày biện chung quanh quan lớn

Diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác

nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm

Bên cạnh ngài, mé tay trái, trong

Trầu vàng, rễ tía, tăm bông.

Bát yến hấp đường ,dao chuôi ngà.

} Cụm từ cùng loại

} Cụm từ cùng loại

} Cùng từ loại

- Kết cấu tương tự

- Sắp xếp nối tiếp

Cách sử dụng từ, ngữ như vậy có tác dụng gì?

→ Đó là phép tu từ liệt kê.

→ Cùng nói về những đồ vật được bày biện chung quanh quan lớn

→ Tác dụng: Làm nổi bật sự xa hoa, thói hưởng lạc của viên quan phụ mẫu (đối lập với cảnh vất vả gội tắm mưa của dân

phu hộ đê).

I Thế nào là phép liệt kê?

* Xét ví dụ: sgk/ 104

Liệt kê là sắp xếp hàng loạt từ

hay cụm từ cùng loại để diễn tả

đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những

khía cạnh khác nhau của thực tế

hay của tư tưởng, tình cảm.

Qua tìm hiểu

ví dụ, em hãy cho biết thế nào là liệt kê.

Tiết 114 Phần tiếng Việt LIỆT KÊ

* Ghi nhớ 1: sgk/ 105

Tìm phép liệt kê trong các đoạn văn sau: Bµi tËp

1

Dân ta có một lòng nồng nàn

yêu nước Đó là một truyền

thống quí báu của ta Từ xưa

đến nay, mỗi khi Tổ Quốc bị

xâm lăng, thì tinh thần ấy lại

Chúng ta có quyền tự hào vì những trang sử vẻ vang thời đại Bà Trưng,

Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.

Liệt kê tăng tiến

Khẳng định sức mạnh của

lòng yêu nước.

Liệt kê tăng tiến

Lòng tự hào về truyền thống yêu nước qua các thời kì lịch sử.

I Thế nào là phép liệt kê?

* Xét ví dụ: sgk/ 104

II Các kiểu liệt kê

Tiết 114 Phần tiếng Việt LIỆT KÊ

* Ghi nhớ 1: sgk/ 105

* Xét ví dụ: sgk/ 105

 Liệt kê theo trình tự sự việc không theo từng cặp.

 Liệt kê theo theo từng cặp.

Em hãy xác định phép liệt kê trong ví dụ a, b?

Nhận xét cấu tạo của phép liệt kê trong ví dụ 1a,b.

Vớ dụ 2

a Tre, nứa, trỳc, mai, vầu mấy chục loại khỏc nhau nhưng cựng một mầm non mọc thẳng (Thộp Mới)

b Tiếng Việt của chỳng ta phản ỏnh sự hỡnh thành và trưởng thành của

xó hội Việt Nam và của dõn tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đỡnh, họ hàng, làng xúm và của tập thể lớn là dõn tộc, quốc gia (Phạm Văn

Đồng)

Thử đảo bộ phận liệt kờ trong vớ dụ 2a, b Em thấy ý nghĩa của cõu cú thay đổi khụng?

a Vầu, mai, trỳc, tre, nứa, mấy chục loại khỏc nhau nhưng cựng một mầm non mọc thẳng (Thộp Mới)

b Tiếng Việt của chỳng ta phản ỏnh sự trưởng thành và hỡnh thành của

xó hội Việt Nam và của dõn tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đỡnh, họ hàng, làng xúm và của tập thể lớn là dõn tộc, quốc gia (Phạm Văn

Đồng)

→ Liệt kê theo từng cặp: về ý nghĩa có thể thay đổi khi đảo vị trí các bộ phận liệt kê.→ liệt kờ tăng tiến

→ Liệt kê không theo trình tự sự việc: về ý nghĩa khụng

thay đổi khi đảo vị trí các bộ phận liệt kê.→ Liệt kờ khụng tăng tiến

I Thế nào là phép liệt kê?

II Các kiểu liệt kê:

- Xét theo cấu tạo, có thể phân

biệt kiểu liệt kê theo từng cặp với

kiểu liệt kê không theo từng cặp.

- Xét theo ý nghĩa, có thể phân biệt

kiểu liệt kê tăng tiến với liệt kê

không tăng tiến.

Tiết 114 Phần tiếng Việt LIỆT KÊ

* Ghi nhớ 2: sgk/105

biết có mấy kiểu liệt kê.

CÁC KIỂU LIỆT KÊ

Xét theo cấu tạo Xét theo ý nghĩa

Kiểu liệt

kê tăng tiến.

Kiểu liệt

kê không tăng

tiến.

III Luyện tập:

Tiết 114 Phần tiếng Việt LIỆT KÊ

I Thế nào là phép liệt kê?

II Các kiểu liệt kê:

Chỉ ra và gọi tờn cỏc kiểu liệt kờ trong mỗi dũng dưới đõy?

1. Nhõn dõn đó cho ta ý chớ và nghị lực, niềm tin và sức mạnh, tỡnh yờu và trớ tuệ.

2. Hắn đọc, ngẫm nghĩ, tỡm tũi, nhận xột và suy tưởng khụng biết chỏn ( Nam Cao)

3. “ Nhạc cụng dựng cỏc ngún đàn trau chuốt như ngún nhấn, mổ ,

vỗ , vả, ngún bấm, day, chớp , bỳng, ngún phi, ngún rói.”

( Hà Ánh Minh )

4 Sống, chiến đấu, lao động và học tập theo g ơng

Bác Hồ vĩ đại

Liệt kờ theo từng cặp

Liệt kờ tăng tiến

Liệt kờ khụng tăng tiến

Liệt kờ khụng tăng tiếnBài tập

TÌM BÔNG HOA MAY MẮN

Luật chơi

Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 3 Nhóm 4

Bài tập

Luật chơi:

Mỗi nhóm lần lượt chọn một bÔng hoa

Có 5 bông hoa , đằng sau mỗi bông hoa là một câu hỏi tương ứng.

*Nếu nhóm chọn trả lời đầy đủ thì được 10 điểm , nếu trả lời sai không được điểm Thời gian suy nghĩ là 15 giây.

*Nếu nhóm chọn trả lời sai thì các nhóm khác dành

quyền trả lời (bằng cách giơ tay nhanh) Nếu trả lời đúng

Thêi gian: 1

0

9

HÕt giê 1 5 1 4 1 3 1 2 1 1

Có, liệt kê tăng tiến.

Trong ví dụ dưới đây có phép liệt kê không? Xét theo ý nghĩa nó thuộc kiểu liệt kê nào?

Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.

(Tục ngữ)

Thêi gian: 1

0 87 9 65 4

1

HÕt giê 1 1 1 2 1 3 1 4 1 5

Tìm phép liệt kê trong ví dụ dưới đây Xét về cấu tạo nó thuộc kiểu liệt

kê nào?

“Ngoài ra còn các điệu lí như: lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam.”

( Ca Huế trên sông Hương)

Liệt kê không theo cặp: lí con

sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam.

Câu nào dưới đây có phép liệt kê? Xét theo ý nghĩa nó thuộc loại liệt kê nào?

Câu có liệt kê là câu a

Nó thuộc kiểu liệt kê tăng tiến

BÔNG HOA MAY MẮN

Thêi gian: 1

0

9

HÕt giê 1 1 1 2 1 3 1 4 1 5

a Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

b sách, vở, bút, thước.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

 Học bài

 - Thuộc các ghi nhớ, nắm được khái niệm

và các kiểu liệt kê, làm bài tập 2,3 (sgk/106) - Tìm hiểu về dấu chấm lửng và dấu phẩy.Soạn bài:

TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC THÂN ÁI CHÀO QUÝ THẦY CÔ

VÀ CÁC EM !