Bài 35 môi trường và các nhân tố sinh thái

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁII – Môi trường sống và các nhân tố sinh thái 1 – Khái niệm môi trường  Những yếu tố ảnh hưởng tới sự sinh trưởng - phát triển của sinh vật: Môi

 Sự sinh trưởng - phát triển của sinh vật chịu ảnh hưởng của những yếu tố nào? Nêu ảnh hưởng của các yếu tố đó?

06:03:20 PM

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I – Môi trường sống và các nhân tố sinh thái

1 – Khái niệm môi trường

 Những yếu tố ảnh hưởng tới sự

sinh trưởng - phát triển của sinh vật:

Môi trường sống là gì?

 Khái niệm:

 Môi trường sống là phần không gian bao quanh sinh vật, có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự sống, sinh trưởng, phát triển và sinh sản của bản thân sinh vật.

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

 Các loại môi trường:

 Môi trường nước (Nước

mặn, nước ngọt, nước lợ).

 Môi trường trên cạn (không

khí, mặt đất, trong đất)

 Môi trường sinh vật (gồm

các loài sinh vật và con người)

Quan sát hình ảnh và cho

biết có những loại môi trường

sống nào?

I – Môi trường sống và các nhân tố sinh thái

1 – Khái niệm môi trường

 Nếu môi trường bị biến đổi thì sinh vật sẽ bị tác động như thế nào? Ví dụ?

 Khi môi trường bị biến đổi:

-Nếu sinh vật không biến đổi bản thân để thích nghi sẽ bị

đào thải

-Ví dụ: Loài khủng long do không thích nghi đã bị tuyệt chủng.

-Nếu sinh vật nào có những biến đổi về hình thái, sinh lý… thích nghi được với những thay đổi của môi trường thì

06:03:20 PM

Thực vật

Động vật

VSV Con người

Nhân

tố vô sinh

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I – Môi trường sống và các nhân tố sinh thái

1 – Khái niệm môi trường

Các yếu tố tác động lên đời sống sinh vật thuộc loại nhân tố nào?

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I – Môi trường sống và các nhân tố sinh thái

2 – Các nhân tố sinh thái

 Nhân tố vô sinh : khí

hậu, thổ nhưỡng, nước…

 Nhân tố hữu sinh : Các loài sinh

vật, Con người.

06:03:21 PM

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

II – Giới hạn sinh thái và ổ sinh thái

 Hãy mô tả sự ảnh hưởng của nhân tố sinh thái vô sinh (nhiệt độ) tới đời sống ở cá rô phi ?

 Khoảng giá trị nhiệt độ mà cá rô phi không bị chết gọi

là gì?

 Hãy phân biệt giới hạn sinh thái và ổ sinh thái?

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

II – Giới hạn sinh thái và ổ sinh thái

Giới hạn sinh thái Ổ sinh thái

Khái

niệm

Đặc

điểm

06:03:21 PM

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

II – Giới hạn sinh thái và ổ sinh thái

Giới hạn sinh thái Ổ sinh thái

- Là một không gian sinh thái,

ở đó tất cả các nhân tố sinh thái của môi trường nằm trong giới hạn sinh thái cho phép loài tồn tại và phát triển

Khoảng thuận lợi: phù hợp cho sinh vật thực hiện các chức năng sống tốt nhất

Khoảng chống chịu: gây

ức chế cho hoạt động sinh lí của sinh vật

- Ổ sinh thái gồm:

+ Ổ sinh thái riêng là ổ sinh thái của 1 nhân tố sinh thái.+ Ổ sinh thái chung là tập hợp các ổ sinh thái riêng

- Biểu hiện cách sinh sống

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

II – Giới hạn sinh thái và ổ sinh thái

1 – Giới hạn sinh thái

 Giới hạn sinh thái ( giới hạn chịu đựng ) của loài là một khoảng xác định đối với một nhân tố sinh thái mà ở đó các cá thể của

06:03:21 PM

- Vd: Hầu hết các loài thực vật sống ở vùng nhiệt đới quang hợp tốt nhất ở 20 –

300C

- Khi nhiệt độ dưới 00C và trên 400C thì thực vật ngừng quang hợp.

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

II – Giới hạn sinh thái và ổ sinh thái

Quan sát đồ thị dinh dưỡng của 2 loài A, B hãy rút ra nhận xét?

 Ổ sinh thái của 2 loài càng trùng nhau thì nhu cầu dinh dưỡng

Có thể ứng dụng hiện tượng này vào trồng trọt, chăn nuôi như thế nào?

Có thể ứng dụng hiện tượng này vào trồng trọt, chăn nuôi như thế nào?

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

Nuôi nhiều loài cá có ổ sinh thái khác nhau trong cùng 1 ao

 Tại sao các loài động vật

chúng có ổ sinh thái riêng

(mỗi loài khác nhau về kích

06:03:21 PM

thái, cấu tạo giải phẫu, hoạt động sinh lí và tập tính có lợi trước các điều kiện khác nhau của môi trường.

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

III – Sự thích nghi của sinh vật với môi trường

ĐIỀN THÔNG TIN VÀO BẢNG SAU

- Bảo vệ lá trước ánh sáng mạnh và giảm

sự mất nước

- Lá to, mỏng, nằm ngang, ít mô giậu

- Hấp thụ tối đa ánh sáng

- Cây mọc nghiêng về phía ánh sáng

- Hấp thu được nhiều ánh sáng

- Lá không có mô giậu hoặc có ít mô giậu,

- Tăng cường khả năng hấp thu ánh

06:03:21 PM

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

III – Sự thích nghi của sinh vật với môi trường sống

 Thích nghi với ánh sáng:

- ở thực vật: cây ưa sáng và cây ưa bóng

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

III – Sự thích nghi của sinh vật với môi trường sống

 Thích nghi với ánh sáng:

- ở động vật: hoạt động ban ngày và hoạt động ban đêm

Nhóm ưa hoạt động ban ngày

Nhóm ưa hoạt động ban đêm

06:03:21 PM

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

III – Sự thích nghi của sinh vật với môi trường sống

 Quy tắc về kích thước cơ thể (quy tắc Becman)

- Động vật đẳng nhiệt vùng ôn đới có kích thước lớn hơn động vật cùng loài vùng nhiệt đới.

Động vật hằng nhiệt vùng ôn đới Động vật hằng nhiệt vùng nhiệt đới

MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

III – Sự thích nghi của sinh vật với môi trường sống

 Quy tắc về kích thước các bộ phận tai, đuôi, chi, của

cơ thể (quy tắc Anlen).

- Động vật đẳng nhiệt vùng ôn đới có tai, đuôi, chi nhỏ hơn động vật cùng loài ở vùng nhiệt đới.

Nhiệt độ ảnh hưởng trao đổi chất và năng lượng, ST và PT.

Cường độ ánh sáng, thành phần quang phổ ảnh hưởng → khả năng QH của TV, quan sát của ĐV.

Ảnh hưởng tới khả năng thoát hơi nước của sinh vật.

O2 ảnh hưởng tới hô hấp CO2tham gia vào quang hợp ở TV

CO2 quá cao sẽ gây chết SV.

Hoàn thành bảng sau