Bai 47 Quan the sinh vat

Vì mật độ quyết định các đặc trưng khác và ản hưởng đến mức sử dụng nguồn sống, tần số gặp nhau giữ con đực và con cái, sức sinh sản và sự tử vong, trạng th cân bằng của quần thể, các mố[r]

Người soạn: Trần Minh Quang

SINH HỌC 9 Bài 47

1 Thế nào là một quần thể sinh vật ?

Các cây lúa trong ruộng lúa Các cây thông trong rừng thông

Đọc thông tin trong SGK và quan sát các hình ảnh sau:

Tập hợp những con cá chép trong suối

Tập hợp các con cò trắng trong rừng tràm

?Thế nào là một quần thể sinh vật?

Những cá thể trâu

Những cây lúa trong ruộng lúa

Những cây thông trong rừng

Tập hợp nhiều cá thể cùng loài

Sống trong 1 không gian nhất định.

Sống chung ở 1 thời điểm nhất định.

Có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới.

Một số ví dụ về quần thể khác:

Quần thể chim hồng hạc Quần thể chim cánh cụt

Tập hợp các con cá chép

trong suối

Tập hợp các con cò trắng trong rừng tràm

Một số ví dụ về quần thể:

Quần thể Cá chỉ vàng

Quần thể san hô

Tập hợp trâu rừng và ngựa vằn

Sếu đầu đỏ

+ Cùng một loài.

+ Cùng sinh sống trong một không gian nhất định

+ Vào một thời điểm nhất định.

+ Có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới.

Dấu hiệu chung của một quần thể:

Ví dụ Quần thể

sinh vật

Không phải quần thể sinh vật.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và lợn

rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới.

Rừng cây thông nhựa phân bố ở vùng núi

Đông Bắc Việt Nam.

Tập hợp các cá thể cá chép, cá mè, cá rô phi

sống chung trong một ao.

Các cá thể rắn hổ mang sống ở 3 hòn đảo

cách xa nhau.

Các cá thể chuột đồng sống trên một đồng lúa Các

cá thể chuột đực và cái có khả năng giao phối với

nhau sinh ra chuột con Số lượng chuột phụ thuộc

nhiều vào lượng thức ăn có trên cánh đồng

Một lồng gà chọi gồm những con gà chọi được

mua về từ những nơi khác nhau

X

X

X

X X

X

Hãy đánh dấu “X” vào ô trống mà em cho là đúng

Mét lång gµ, mét chËu c¸ chÐp cã ph¶i lµ quÇn thÓ hay kh«ng ? T¹i

sao?

I Thế nào là một quần thể sinh vật ?

- Quần thể sinh vật là tập hợp những

cá thể cùng loài , cùng sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định và có khả năng giao phối với nhau để sinh sản tạo ra thế hệ mới.

- ví dụ : sgk



II Những đặc trưng cơ bản của quần thể:



? Tỉ lệ giới tính phụ thuộc vào những yếu tố nào ?

? Tỉ lệ giới tính cho ta biết điều gì ? Trong chăn nuôi người ta ứng dụng điều này như thế nào?

Tỉ lệ giới tính cho thấy tiềm năng sinh sản của

quần thể.

•Ứng dụng trong chăn nuôi: Tùy loài mà điều

chỉnh tỷ lệ giới tính cho phù hợp.

? Tỉ lệ giới tính là gì ?

? Trong quần thể có những nhóm tuổi chính nào ?

? Người ta biểu diễn thành phần nhóm tuổi bằng cách nào ?

? Có mấy dạng tháp tuổi? Đó là những dạng nào?

- Là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực / cá thể cái

- Có ý nghĩa quan trọng,nó cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể,được ứng dụng trong chăn nuôi.

 Trong chăn nuôi, điều này được ứng dụng như thế

nào?

-Tùy theo từng loài mà điều chỉnh tỉ lệ đực/cái cho phù hợp

II Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính

 - Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực / cá thể cái

- Tỉ lệ giới tính có ý nghĩa quan trọng, nó cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

2 Thành phần nhóm tuổi

Khả năng sinh sản của các cá thể quyết định mức sinh sản của quần thể

Các cá thể không còn khả năng sinh sản nên không ảnh hưởng tới sự phát triển của quần thể

?

Đáy và đỉnh gần bằng nhau, biểu thị tỉ lệ sinh và tỉ lệ tử xấp xỉ như nhau Số lượng cá thể ổn định.

Đáy hẹp đỉnh rộng, biểu thị tỉ lệ tử cao, tỉ lệ sinh ít Quần thể có nguy cơ

bị diệt vong.

Nêu các đặc điểm phân biệt 3 loại biểu đồ.

Bài 47 : QUẦN THỂ SINH VẬT

 II Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính:

- Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ số lượng giữa cá thể đực và cá thể cái

- Tỉ lệ giới tính có ý nghĩa quan trọng, nó cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

2 Thành phần nhóm tuổi:

Học bảng 47.2 SGK trang 140

3 Mật độ quần thể:

3 Mật độ quần thể

Mật độ cây bạch đàn: 625 cây/ha đồi

Mật độ sâu rau: 2 con/m 2 ruộng rau

Mật độ chim sẻ: 10 con/ha đồng lúa

Mật độ tảo xoắn : 0,5 gam /m 3 nước

625 cây/ ha đồi

Quan sát các hình sau:

10 con chim sẻ /ha đồng lúa

625 cây cơm nguội/ha

2 con s âu/m 2

2 con chim ưng/ 10 km 2

625 c ây cơm nguội/ha

Mật độ quần thể phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể tích.

Mật độ quần thể là gì?

Mật độ

Thời gian

Số lượng cá thể của quần thể mức lớn nhất

Số lượng cá thể của quần thể mức nhỏ nhất Mức chuẩn

Bài 47 : QUẦN THỂ SINH VẬT

II Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính

 - Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ số lượng giữa cá thể đực và cá thể cái

- Tỉ lệ giới tính có ý nghĩa quan trọng, nó cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

2 Thành phần nhóm tuổi

Học bảng 47.2 SGK trang 140

3 Mật độ quần thể

Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có

trong một đơn vị diện tích hay thể tích.



VD : Mật độ chim sẻ : 10 con/ ha đồng lúa Mật độ cây bạch đàn : 625 cây/ ha đồi

Mậ t độ quần thể phụ thuộc vào:

- Chu kì sống của sinh vật

- Nguồn thức ăn của quần thể

- Yếu tố thời tiết: hạn hán, lụt lội, cháy

rừng, dịch bệnh

Mật độ quần thể phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Trong các đặc trưng của quần thể thì đặc trưng nào

Trả lời các câu hỏi sau:

1 Khi thời tiết ấm áp, độ ẩm không khí cao (Ví dụ, vào các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít?

2 Số lượng ếch, nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào thời gian nào trong năm?

Bài 4 7 : QUẦN THỂ SINH VẬT

III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

Hãy trả lời các câu hỏi sau:

- Khi tiết trời ấm áp và độ ẩm không khí cao (ví dụ, vào các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít?

- Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?

- Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào thời gian nào trong năm?

- Hãy cho 2 ví dụ về sự biến động số lượng các cá thể trong quần thể.

- Sâu rau xuất hiện nhiều khi thời tiết ẩm và mưa phùn.

- Chuột xuất hiện nhiều khi số lượng mèo giảm.

- Muỗi sinh sản mạnh,số lượng muỗi tăng cao.

- Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa.

- Chim cu gáy là loại chim ăn hạt thường xuất hiện nhiều vào những tháng có lúa chín.

Bài 47 : QUẦN THỂ SINH VẬT

III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

Số lượng cá thể trong quần thể tăng cao khi nào ?

- Do những biến cố bất thường như lũ lụt, cháy rừng,hạn

CHƯƠNG II : HỆ SINH THÁI Bài 47 : QUẦN THỂ SINH VẬT

III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

Điều kiện

môi trường

Quần thể (Số lượng cá thể cân bằng)

1 2 3 4 5 6 7

Lµ mét d¹ng th¸p tuæi mµ tØ lÖ nhãm tuæi tr íc sinh s¶n

vµ sinh s¶n ngang nhau

G I A M S U T

M ¢ T § ¤

¤ N § I N H

Trong ®iÒu kiÖn bÊt lîi (thiÕu thøc ¨n, n¬i ë …), c¸c ), c¸c

sinh vËt trong tù nhiªn cã mèi quan hÖ nµy.

Q U A N H £ H ¤ T R ¥

G I A M S U T

M ¢ T § ¤ ¤ N § I N H

1 HỌC THUỘC CÁC NỘI DUNG TRONG BÀI.

2 TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI 1, 2 & 3 SGK/TRANG 142.

3 ĐỌC VÀ CHUẨN BỊ TRƯỚC NỘI DUNG

BÀI 48 - QUẦN THỂ NGƯỜI

4 BIẾT LIÊN HỆ THỰC TẾ VÀ CÓ Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

* Đối với bài học ở tiết này:

- Học bài và trả lời câu hỏi 1,2,3/142 SGK.

- Hoàn thành các bài tập trong vở bài tập.

- * Đối với bài học ở tiết tiếp theo:

+ Đọc trước bài: Quần thể người, tìm hiểu:

- So sánh sự giống và khác nhau giữa quần thể người

Độ tuổi Nam giới Nữ giới

100

95 94 55

< 40

100 100 100

100

100 100 100 100

Sự thay đổi tỉ lệ giới tính theo độ tuổi ở QT Người