SINH 9 - BÀI 47. QUẦN THỂ SINH VẬT

+ Hỗ trợ: là mối quan hệ giữa các sinh vật trong cùng nhóm hỗ trợ nhau kiếm ăn, tự vệ…đảm bảo các sinh vật được bảo vệ tốt hơn, khai thác tối ưu nguồn sống, tăng khả năng sống sót và s[r]

Trang 1

TRƯỜNG THCS VĨNH TÂN

Trang 2

Câu hỏi: Em hãy nêu các mối quan hệ giữa các sinh vật

trong cùng một loài khi sống thành nhóm ?

+ Hỗ trợ: là mối quan hệ giữa các sinh vật trong cùng nhóm hỗ trợ nhau kiếm

ăn, tự vệ…đảm bảo các sinh vật được bảo vệ tốt hơn, khai thác tối ưu nguồn sống, tăng khả năng sống sót và sinh sản của các cá thể.

+ Cạnh tranh: Khi các điều kiện sống trở nên khó khăn như: Thiếu thức ăn, nơi ở , các nguồn sống khác…các cá thể trong nhóm cạnh tranh nhau , một số

cá thể bị chết hoặc tách ra khỏi nhóm Nhờ đó số lượng và sự phân bố của các

cá thể trong nhóm duy trì ở mức độ phù hợp với điều kiện môi trường.

Trả Lời:

Các mối quan hệ giữa các sinh vật trong cùng một loài khi sống thành nhóm:

Trang 4

I/ THẾ NÀO LÀ MỘT QUẦN THỂ SINH VẬT ?

BÀI 47: QUẦN THỂ SINH VẬT

Ví dụ : Các cá thể chuột đồng sống trên một đồng lúa Các cá thể chuột đực và cái có khả năng giao phối với nhau sinh ra chuột con

? Hãy nghiên cứu ví dụ trên,

em có nhận xét gì về: số lượng cá thể , số lượng loài, khu vực sống, thời điểm sống và khả năng sinh sản của các cá thể trong nhóm?

sống trong một khoảng không

gian xác định , ở một thời điểm

nhất định Những cá thể trong

quần thể có khả năNg sinh sản

tạo thành những thế hệ mới.

Trang 5

Tập hợp những cá thể lúa

Rùa biển và đàn cá

Tập hợp các cây tràm ở rừng tràm U Minh

Đàn chim cánh cụt

ở bắc cực

+ Hãy cho biết những hình ảnh sau đây đâu là một quần

thể sinh vật ? 1-Khái niệm:

Trang 6

Đánh dấu (X) vào cột em cho là đúng để hoàn thành bảng 47.1.

Ví dụ Quần thể sinh vật Không phải quần thể sinh vật

1-Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và lợn

rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới.

2- Rừng cây thông nhựa phân bố ở vùng núi Đông

5- Những con ốc nhồi trong một cái ao

6- Những cây lúa trên một cánh đồng lúa

x x

x

x x

x

Trang 7

Quần thể lúa

1-Khái niệm:

Trang 8

II/ NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ

2-Ví dụ:

1-Khái niệm:

Một chuồng gà, có phải là một quần thể sinh vật hay

không?

Trang 9

1- Tỉ lệ giới tính - Là Tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực/ cá thể

cái -Tỉ lệ này thường là 1:1 -Tỉ lệ giới tính thay đổi tùy thuộc: đặc điểm

di truyền từng loài, theo nhóm tuổi và điều kiện sống

Trang 10

Trang 11

Trang 12

Khi nguồn sống của môi trường suy giảm, điều kiện khí hậu xấu hoặc có dịch bệnh,…

Các cá thể non và già chết nhiều hơn các cá thể thuộc nhóm tuổi trung

Các con non lớn lên nhanh chóng ,

tỉ lệ tử vong giảm, kích thước quần

thể tăng lên

Nhóm tuổi của quần thể có thay đổi không và tùy thuộc vào yếu tố nào?

Điều kiện sống của môi trường

1- Tỉ lệ giới tính

2- Thành phần nhóm tuổi

Trang 13

Cá hồi chết sau khi đẻ trứng

Trang 14

A Dạng phát triển B Dạng ổn địnhC Dạng giảm sútA B C

TSS > SS > SSS TSS = SS > SSS TSS , SSS < SS

Hóy dự đoỏn dạng thỏp tuổi của từng loài?

5 con/ha

50 con/ha

15 con/haNai

5 con/ha

25 con/ha

75 con/haChuột đồng

10 con/ha

48 con/ha

50 con/haChim trĩ

Nhúm tuổi sau sinh sản

Nhúm tuổi sinh sản

Nhúm tuổi trước sinh sản

Trang 15

 1 - Tỉ lệ giới tính

2 - Thành phần nhóm tuổi

3 - Mật độ quần thể

Mật độ cây bạch đàn: 625 cây/ha đồi

Mật độ sâu rau: 2 con/m 2 ruộng rau

Mật độ chim sẻ:

10 con/ha đồng lúa

Mật độ tảo xoắn : 0,5 gam /m 3 nước

Trang 16

Trong các đặc trưng của quần thể thì đặc trưng nào là cơ bản nhất? Vì sao ?

Trong các đặc trưng trên thì đặc trưng cơ bản nhất là mật độ Vì mật

độ quyết định các đặc trưng khác và ảnh hưởng đến mức sử dụng nguồn sống, tần số gặp nhau giữa con đực

và con cái, sức sinh sản và sự tử vong, trạng thái cân bằng của quần thể, các mối quan hệ sinh thái khác

để quần thể tồn tại và phát triển

Trang 17

1- Tỉ lệ giới tính

2- Thành phần nhóm tuổi

3- Mật độ quần thể

TRƯỜNG ĐẾN QUẦN THỂ SINH VẬT

III ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI

TRƯỜNG ĐẾN QUẦN THỂ SINH VẬT

Trang 18

1 Khi thời tiết ấm áp, độ ẩm không khí cao (Ví dụ, vào các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít?

2 Số lượng ếch, nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào thời gian nào trong năm?

Thảo luận nhanh trong nhóm bàn

trả lời các câu hỏi sau:

Muỗi sinh sản mạnh, số lượng muỗi tăng nhanh.

Trang 19

VÍ DỤ:

1 Vào mùa mưa, muỗi sinh sản mạnh → Số lượng muỗi tăng nhanh

2 Số lượng ếch, nhái giảm mạnh vào mùa khô

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào những tháng có lúa chín

điều kiện sống thuận lợi

điều kiện sống bất lợi (dịch bệnh, thiếu thức ăn, nơi ở )

Cơ chế điều hòa mật độ quần thể

(trong trường hợp mật độ quần thể xuống

thấp hoặc tăng cao)

Cơ chế điều hòa mật độ quần thể

(trong trường hợp mật độ quần thể xuống

thấp hoặc tăng cao)

Duy trì trạng thái cân bằng của quần thể

III Ảnh hưởng của

môi trường đến quần

Trang 20

Mật độ

Thời gian

Số lượng cá thể của quần thể mức lớn nhất

Số lượng cá thể của quần thể mức nhỏ nhấtMức chuẩn

Trang 21

Củng cố

Câu 1: Quần thể là một tập hợp cá thể

A Cùng loài, sống trong 1 khoảng không gian xác định, có khả

năng sinh sản tạo thế hệ mới.

B Khác loài, sống trong 1 khoảng không gian xác định vào

một thời điểm xác định.

C Cùng loài, cùng sống trong 1 khoảng không gian xác định,

vào một thời điểm xác định.

D Cùng loài, cùng sống trong 1 khoảng không gian xác định,

vào một thời điểm xác định, có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới.

Trang 22

Củng cố

Câu 2: Tập hợp sinh vật nào sau đây là quần thể

sinh vật?

A Những cây cỏ sống trên đồng cỏ Ba Vì

B Những con cá sống trong Hồ Tây

C Những con tê giác một sừng sống trong Vườn Quốc gia Cát Tiên

D Những con chim sống trong rừng Cúc Phương.

Trang 23

BàI TậP: chọn ý đúng trong các câu sau

Câu 1: Ví dụ nào sau đây là một quần thể sinh vật:

A Tập hợp các cá thể gà trống và gà mái trong chuồng nuôi.

B Các cá thể chim cánh cụt sống ở Nam cực.

C Rừng cây kim giao sống trong v ờn quốc gia Cát bà

D Các cá thể kh mang sống ở 3 v ờn quốc gia cách xa nhau ỉ

Câu 2: Trong tự nhiên, các quần thể đ ợc phân biệt với nhau bởi các đặc tr

ng cơ bản là:

A Thành phần nhóm tuổi, mật độ quần thể.

B Tỷ lệ giới tính, thành phần nhóm tuổi và số l ợng sinh vật.

C Mật độ quần thể, tỷ lệ giới tính và số cá thể đực và cái.

D Tỷ lệ giới tính, mật độ quần thể và thành phần nhóm tuổi.

Câu 3: Yếu tố quan trọng nhất chi phối đến cơ chế tự điều chỉnh số cá thể

của quần thể về mức cân bằng là:

A Sự tăng tr ởng của các cá thể C Mức tử vong

B Nguồn thức ăn, nơi ở của môi tr ờng B B Nguồn thức ăn, nơi ở của môi tr ờng D Mức sinh sản.

B

D

Trang 24

Hướng dẫn về nhà

-Học bài

-Xem trước bài 48.

24

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	2,42 MB