Kĩ năng: - Nhận biết được kí hiệu của ampekế và vôn kế xoay chiều sử dụng được chúng để đo hiệu điện thế và cường độ dòng điện hiệu dụng của dòng điện xoay chiều.. Tổ chức hoạt độn[r]
Trang 1Tuần: 21 Ngày soạn: 13-01-2018 Tiết: 41 Ngày dạy: 15-01-2018
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: - Nêu được các tác dụng của dòng điện xoay chiều.
- Phát hiện dòng điện là dịng điện xoay chiều hay dòng điện một chiều dựa trên tác dụng từ của chúng
- Nêu được các số chỉ của ampe kế và vôn kế xoay chiều cho biết giá trị hiệu dụng của cường độ dòng điện và của điện áp xoay chiều
2 Kĩ năng: - Nhận biết được kí hiệu của ampekế và vôn kế xoay chiều sử dụng được chúng để
đo hiệu điện thế và cường độ dòng điện hiệu dụng của dòng điện xoay chiều
3 Thái độ: - Biết làm việc tự lực để tiến hành có kết quả công việc
II Chuẩn bị:
1 GV: - 1 Ampekế xoay chiều; 1vôn kế xoay chiều; 1 bóng đèn 3V có đui; 1 công tắc; 8 sợi dây
nối; 1 nguồn điện một chiều 3-6V;1 nguồn điện xoay chiều 3-6V
2 HS: - Cho từng nhóm hs: 1nam châm điện; 1 nam châm vĩnh cữu; 1 nguồn điện một chiều
3-6V; 1 nguồn điện xoay chiều 3-6V
III Tổ chức hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:(1 phút) 9A1: ………
9A2: ………
2 Kiểm tra bài cũ:(5 phút)
Câu 1: Trong máy phát điện xoay chiều rô tô là bộ phận nào, stato là bộ phận nào?
Câu 2: Tại sao máy phát điện lại tạo ra dòng điện xoay chiều?
3 Tiến trình:
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Phát hiện dòng điện xoay chiều có tác dụng giống và có tác dụng khác so với
dòng điện một chiều:(3 phút)
- Nêu câu hỏi đặt vấn đề:
Trong các bài trước đã biết
một số tính chất của dòng
điện một chiều và dòng điện
xoay chiều hãy nêu lên những
tác dụng giống nhau và khác
nhau của hai dòng điện đó?
- Gợi ý: Dòng điện xoay
chiều luôn đổi chiều Vậy liệu
có tác dụng nào phụ thuộc
vào chiều của dòng điện
không? Khi dòng điện đổi
- Cá nhân suy nghĩ trả lời câu hỏi của GV Nhắc lại những tác dụng của dòng điện một chiều
và nêu những tác dụng của dòng điện xoay chiều như đã biết
Không thảo luận
Bài 35: TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU ĐO CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀ HIỆU
ĐIỆN THẾ XOAY CHIỀU
Trang 2chiều thì các tác dụng đó có
gì thay đổi? Trongbài này ta
sẽ xét kĩ
Hoạt động 2: Tìm hiểu những tác dụng của dòng điện xoay chiều:(5 phút)
- Lần lượt biểu diễn ba TN ở
hỉnh 35.1 SGK
- Cho hs quan sát những TN
đó và nêu rõ mỗi TN dòng
điện xoay chiều có tác dụng
gì?
GV nêu thêm: Ngoài ba tác
dụng trên ta đã biết dòng điện
một chiều có tác dụng sinh lí
Vậy dòng điện xoay chiều có
tác dụng sinh lý không? Tại
sao em biết?
- Thông báo dòng điện xoay
chiều cũng có tác dụng sinh
lý Dòng điện xoay chiều
thường dùng ở hiệu điện thế
220V nên tác dụng sinh lí rất
mạnh, gây ra nguy hiểm chết
người
- Quan sát GV làm ba TN ở hình 35.1 SGK Trả lời câu hỏi của GV và C1
C1: Dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt, tác dụng quang, tác dụng từ
- Nêu lên thông tin biết được về hiện tượng bị điện giật khi dùng điện lấy từ lưới điện quốc gia
- Nghe GV thông báo
I T á c dụng của d ò ng điện xoay chiều:
C1: Dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt, tác dụng quang, tác dụng từ
Hoạt động 3: Tìm hiểu tác dụng từ của dòng điện xoay chiều – Phát hiện lực từ đổi chiều
khi có dòng điện dổi chiều:(11 phút)
- Nêu câu hỏi: Ở trên ta đã
biết khi có dòng điện xoay
chiều vào nam châm điện thì
nam châm điện cũng hút đinh
sắt như khi cho dòng điện
một chiều vào nam châm
điện Vậy có phải tác dụng từ
của dòng điện xoay chiều
giống hệt tác dụng từ của
dòng điện một chiều không?
Việc đổi chiều của dòng điện
liệu có ảnh hưởng đến lực từ
không? Em hãy dự đoán?
-Cho hs quan sát hình 35.2,
35.3, nhận dụng cụ thí
nghiệm – tiến hành làm thí
nghiệm và trả lời C2?
GV thông baó kết luận?
- Nếu hs không dự đoán được
GV gợi ý: Hãy nhớ lại TN ở
hình 24.4 SGK Khi ta đổi
- Trả lời câu hỏi của GV và dự đoán xem “Việc đổi chiều của dòng điện liệu có anh hưởng đến lực từ không?”
- Bố trí TN chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tần số lớn, cũng
có lực từ luôn thay đổi
- Làm việc theo nhóm
Căn cứ vào hiểu biết đưa ra dự đoán Khi đổi chiều của dòng điện thì lực từ của dòng điện tác dụng lên lên một cực của nam châm có thay đổi không?
- Tự đề xuất phương án TN hoặc GV gợi ý rút ra kết luận
về sự phụ thuộc của lực từ vào chiều dòng điện
- Làm việc theo nhóm Nêu dự đoán và làm TN kiểm tra như ở hình 35.3SGK Cần mô tả rõ đã nghe thấy gì? Nhìn thấy gì? va
II Tác dụng từ của d ò ng điện xoay chiều:
1, Thí nghiệm: H.35.2- H.35.3
C2: Trường hợp sử dụng dòng điện không đổi , nếu lúc đầu cực N của thanh nam châm bị hút thì sau khi đổi chiều dòng điện thì nó sẽ đẩy và ngược lại Khi dòng điện xoay chiều chạy qua ống dây thì cực N của thanh nam châm lần lượt bị hút, dẩy nguyên nhân là do dòng điện đôỉ chiều
2, Kết luận: SGK.
Trang 3chiều của dòng điện vào ống
dây kim nam châm sẽ thế
nào? vì sao?
- Hãy bố trí một TN khi đổi
chiều của dòng điện thì lực từ
cũng đỗi chiều
Nếu hs không làm được TN
thì GV gợi ý như hình vẽ
trong SGK và nêu cách làm
- Nêu câu hỏi: Ta vừa thấy
khi đổi chiều của dòng điện
thì lực từ tác dụng lên một
cực của nam châm cũng đổi
chiều Vậy hiện tượng gì xaỷ
ra với nam châm khi ta cho
dòng điện xoay chiều chạy
vào cuộn dây như hình 35.3
SGK hãy dự đoán và làm TN
kiểm tra
giải thích hiện tượng đó
C2: Trường hợp sư dụng dòng điện không đổi, nếu lúc đầu cực
N của thanh nam châm bị hút thì sau khi đổi chiều dòng điện thì nó sẽ đẩy và ngược lại
Khi dòng điện xoay chiều chạy qua ống dây thì cực N của thanh nam châm lần lượt bị hút, đẩy nguyên nhân là do dòng điện đôỉ chiều
Kết luận: Khi dòng điện đổi chiều thì lực từ tác dụng lên nam châm cũng đổi chiều.
Hoạt động 4: Tìm hiểu tác dụng đo , cách đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế của dòng
điện xoay chiều:(10 phút)
- Nêu câu hỏi: Ta đã biết cách
dùng Ampekế và Vônkế một
chiều, để đo cường độ dòng
điện và hiện điện thế của
dòng điện một chiều có thể
dùng những dụng cụ này để
đo cường độ dòng điện và
hiệu điện thế của dòng điện
xoay chiều được không? Nếu
dùng thì có hiện tượng gì xảy
ra với kim của các dụng cụ?
- Biểu dinễ TN: Mắc vôn kế
một chiều vào chốt lấy điện
xoay chiều, yêu cầu hs quan
sát hiện tượng có phù hợp với
dự đoán không?
- GV giới thiệu một loại vôn
kế khác có kí hiệu AC (Giải
thích đó là kí hiệu của dòng
điện xoay chiều theo tiếng
Anh là alternating crurent)
vôn kế không có chốt + và
chốt -
- Kim vôn kế chỉ bao nhiêu
khi mắc vôn kế vào chốt lấy
- Làm việc cá nhân trả lời câu hỏi của GV Nêu dự đoán khi dòng điện đổi chiều thì kim của điện kế sẽ thế nào?
- Xem GV biểu diễn TN và rút
ra nhận xét có phù hợp với dự đoán không?
- Xem GV giới thiệu vôn kế xoay chiều và cách mắc vào mặch điện (không phân biệt hai chốt +, -)
- Rút ra kết luận về cách nhận biết vôn kế ampekế xoay chiều
và cách mắc chúng vào mạch điện
Đo hiệu điện và cường độ dòng điện xoay chiều bằng vôn
kế và ampekế có kí hiệu là AC
Kết quả đo không thay đổi khi
ta đổi chiều của phích cắm vào
ổ lấy điện
III Đo cường độ dòng điện
và hiệu điện thế của mạch điện xoay chiều:
1 Quan st thí nghiệm: Mắc
mạch điện như sơ đồ H.35.4-H.35.5
2, Kết luận: SGK
Trang 4điện 6 V?
- Sau đó đổi chỗ hai chốt lấy
điện thì kim của điện kế có
quay ngược lại không? số chỉ
bao nhiêu vôn?
- Hỏi thêm: Cách mắch vôn
kế và ampekế xoay chiều vào
mạch điện có gì khác với cách
mắc vôn kế và ampekế một
chiều không?
- Nêu vấn đề: Cường độ dòng
điện và hiệu điện thế của
dòng điện xoay chiều luôn
biến đổi Vậy các dụng cụ đó
cho ta biết giá trị nào?
- Ghi nhận thông báo của GV
về giá trị hiệu dụng
Hoạt động 5: Vận dụng:(8 phút)
- Hướng dẫn C3:
- Cho hs trình bày lập luận,
giải thích câu hỏi tại sao? Cần
nêu được sự tương tự như với
cường độ hiệu dụng
- Cho tự làm C4?
- C3: Sáng như nhau vì hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều tương đương với hiệu điện thế của dòng điện một chiều cùng giá trị
C4: Có, vì dòng điện xoay chiều chạy vào cuộn dây của nam châm điện và tạo ra một từ trường biến đổi Các đường sức
từ của từ trường trên xuyên qua tiết diện S của cuộn dây B biến đổi Do đó trong cuộn dây B xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Tự đọc kết luận trong SGK:
IV Vận dụng:
- C3: Sáng như nhau vì hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều tương đương với hiệu điện thế của dòng điện một chiều cùng giá trị C4: Có, vì dòng điện xoay chiều chạy vào cuộn dây của nam châm điện và tạo ra một
từ trường biến đổi Các đường sức từ của từ trường trên xuyên qua tiết diện S của cuộn dây B biến đổi Do đó trong cuộn dây Bb xuất hiện dòng điện cảm ứng
IV Củng cố:(1 phút)
- Dòng điện xoay chiều có những tác dụng nào? Trong các tác dụng đó tác dụng nào phụ thuộc với chiều cùa dòng điện
- Vôn kế và ampekế xoay chiều có kí hiệu như thế nào? Mắc vào mạch điện như thế nào?
V Hướng dẫn về nhà:(1 phút)
- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 36 SGK
VI Rút kinh nghiệm: