Lá ngón Lá ngón Phân loại khoa học Giới regnum: Plantae không phân hạng: Angiospermae không phân hạng Eudicots không phân hạng Asterids... Cây Lá ngón còn có tên là Co ngón, Thuốc rút r
Trang 1Lá ngón
Lá ngón Phân loại khoa học
Giới
(regnum):
Plantae
(không
phân
hạng):
Angiospermae
(không
phân
hạng)
Eudicots
(không
phân
hạng)
Asterids
Trang 2(ordo):
Gentianales
Họ
(familia):
Gelsemiaceae
Chi
(genus):
Gelsemium
Loài
(species):
G elegans
Tên hai phần
Gelsemium elegans
Benth
Cây Lá ngón còn có tên là Co ngón, Thuốc rút ruột, Hồ mạn trường, Hồ mạn đằng, Đại trà đằng, Hoàng đằng, Câu vẫn, Đoạn trường
thảo Tên khoa học là Gelsemium elegans
Benth (Medica elegans Gardn) thuộc họ Mã tiền
(LOGANIACEAE)
Mục lục
1 Đặc điểm
Trang 3 2 Độc tính
4 Giải độc
7 Ghi chú
8 Liên kết ngoài
Đặc điểm
Cây Lá ngón thuộc loại cây bụi, thân gỗ nhỏ
thẳng, dựa vào cây khác dài 10-12m Cành non màu xanh lục nhạt không có lông Cành già màu xám nâu nhạt Lá mọc đối không có lông, xanh bóng, lá nguyên, hình trứng, thuôn dài về hai phía, mũi lá nhọn Hoa mọc thành chùm ở kẽ lá hoặc đầu cành, hoa màu vàng, mùa hoa từ tháng
6 - 10 Quả nang thon dài 1cm x 0,5cm, màu
nâu xỉn Hạt nhỏ, hình thận, màu nâu nhạt, có diềm mỏng giúp phát tán theo gió (Xem hình)
Ở Việt Nam và Trung Quốc, cây lá ngón được coi là một trong 4 loại cây có độc tính cao nhất (thuốc độc bảng A) Là một loại cây dây leo khá
Trang 4phổ biến ở miền rừng núi Việt Nam, Ấn Độ,
Indonesia, Lào, Malaysia, miền Bắc Myanmar, Bắc Thái Lan, cũng như các tỉnh Phúc Kiến,
Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hải Nam,
Hồ Nam, Giang Tây, Vân Nam, Chiết Giang
(Trung Quốc) và Đài Loan Nó được tìm thấy trong các cánh rừng rậm và dày ở cao độ từ 200
m đến 2.000 m
Độc tính
Độc tính của lá ngón là do các ancaloit chứa
trong toàn bộ cây, trật tự độc giảm từ rễ, lá, hoa, quả và thân cây Tới 17 đơn phân ancaloit đã được chiết ra từ lá ngón như koumin[1],
gelsenicin[1], gelsamydin I[2], gelsemoxonin[3], 19α-hydroxygelsamydin[4], trong đó hàm lượng koumin là cao nhất còn độc tính của gelsenicin tính theo LD50 trên chuột là cao nhất[1]
Ở Việt Nam và Trung Quốc, nó được coi là một trong 4 loại cây có độc tính hàng cao nhất
(thuốc độc bảng A), một số người cho rằng chỉ cần ăn ba lá là đủ chết người[5]
Trang 5Triệu chứng ngộ độc
Người bị ngộ độc lá ngón có các triệu chứng
khát nước, đau họng, chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn… sau đó bị mỏi cơ, thân nhiệt hạ, huyết áp
hạ, răng cắn chặt, sùi bọt mép, đau bụng dữ dội, tim đập yếu, khó thở, đồng tử giãn và chết rất nhanh do ngừng hô hấp[6]
Giải độc
Biện pháp cấp cứu cho những người ăn phải lá ngón là dùng nước xà phòng, bột ngọt, phân trâu cho nạn nhân uống để nôn lá ngón ra, rồi dùng nước súc ruột Có thể lấy nước lá rau má hay lấy rau muống giã nhỏ cho người ăn lá ngón uống
để giải độc, rồi chuyển ngay bệnh nhân đến cơ
sở y tế
Sử dụng y học
Tại Trung Quốc, nó được sử dụng để điều trị
eczema, bệnh trĩ, nhiễm trùng răng, phong
(hủi)[1], nhọt ngoài da, chống tổn thương và co
Trang 6thắt[2], nhưng do độc tính cao nên chỉ hạn chế trong các ứng dụng ngoài da[1]