Kiến thức - Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng cái quạt, cái bút, cái kéo… - Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh?. Kỹ năng: - Xác định yêu cầu của[r]
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9
1 ĐẦY ĐỦ CHI TIẾT
2 SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ
Trang 2* CÓ TÍCH HỢP ĐẦY ĐỦ CÁC KỸ NĂNG
SỐNG THEO SÁCH CHUẨN MỚI
* ĐÃ GIẢM TẢI MỚI
( GIẢI NÉN)
TuÇn 1- B ài 1 TiÕt : 1
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo
vệ bản sắc văn hoá dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hoá, lối sống
* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Tự nhận thức: Tự nhận thức về phong cách sống của Bác
2 Làm chủ bản thân: Từ việc tìm hiểu vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh xác định đượcmục tiêu phấn đấu theo phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế
3 Giao tiếp: Trình bày , trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minh trong văn bản
3 Thái độ: Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng,học tập rèn
luyện theo gương Bác
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Giảng bình, vấn đáp, Động não, Thảo luận nhóm…:
IV Phương tiện dạy học
1 GV: tư liệu, tranh ảnh, một số mẩu chuyện về Bác
2 HS: tìm những tư liệu nói về Bác
V Tiến trình dạy học:
Giai đoạn 1:Khám phá.
1 Ổn định lớp:
Trang 32 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy kể tên những tác phẩm viết về Bác mà em biết?
3 Bài mới:
- GV: Nói đến HCM chúng ta không chỉ nói đến một nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại
mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bật trong phongcách HCM Bài học hôm nay các em sẽ được hiểu thêm về một trong những nét đẹp củaphong cách đó
Giai đoạn 2:Kết nối
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1:Giới thiệu chung
GV cho HS đọc phần tác giả, tác phẩm Nêu những ý
chính
GV cung cấp thêm một số thông tin về Bác
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc, tìm hiểu chú thích
- Cách đọc: giọng khúc chiết, mạch lạc, thể hiện niềm
tôn kính đối với Bác
- Yêu cầu 1 HS đọc một đoạn văn mà em thích nhất
- Gọi HS khác nhận xét, giáo viên uốn nắn cách đọc cho
các em
- Yêu cầu HS đọc thầm chú thích SGK, giải thích từ
“phong cách”, “uyên thâm’
? Còn từ ngữ nào trong văn bản em chưa hiểu (GV giải
thích nếu có)
? VB trên thuộc thể loại nào? Vì sao em biết
GV lồng ghép tích hợp GDTTHCM
-> GV giúp HS nhớ lại kiểu văn bản nhật dụng vì đề
cập đến vấn đề mang tính thời sự - xã hội, đĩ là sự hội
nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc.
Hiện nay toàn Đảng, toàn dân ta phát động cuộc học
tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM.
? Để giúp ta hiểu biết thêm về phong cách của Bác,
người viết đã sử dụng phương thức biểu đạt nào cho phù
hợp
-> Phương pháp thuyết minh
? Văn bản trên gồm mấy nội dung, các nội dung trên
tương ứng với những phần nào
- Giúp HS làm rõ 2 nội dung:
HĐ3: Hướng dẫn HS phân tích văn bản
- Yêu cầu HS đọc lại phần 1
? Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại trong
hoàn cảnh nào
- HS : suy nghĩ độc lập dựa trên văn bản
- GV nhận xét và kết luận: Trong cuộc đời hoạt động
I Giới thiệu
1 Tác giả
- Lê Anh Trà
2 Tác phẩm
- Văn bản được trích trong
“Hồ Chí Minh và văn hóa ViệtNam”
II Đọc-hiểu văn bản.
1 Đọc-chú thích
2 Thể loại: Văn bản nhậtdụng
3 Bố cục: Gồm hai phần
+ Từ đầu rất hiêïn đại: Phong
cách HCM trong việc tiếp thutinh hoa văn hố nhân loại + Còn lại : Phong cách HCMtrong lối sống
III Tìm hiểu văn bản:
1 Hồ Chí Minh với sự tiếpthu tinh hoa văn hóa nhân loại
Trang 4cách mạng đầy gian nan, vất vả, bắt nguồn từ khát vọng
ra đi tìm đường cứu nước năm 1911 tại bến Nhà Rồng
+ Qua nhiều cảng trên thế giới
+ Thăm và ở nhiều nước
? Hồ Chí Minh đã làm cách nào để có thể có được vốn
tri thức văn hóa nhân loại
- HS : Thảo luận nhóm
? Để có được kho tri thức, có phải Bác chỉ vùi đầu vào
sách vở hay phải qua hoạt động thực tiễn
+ ? Động lực nào giúp Người có được những tri thức ấy ?
Tìm những dẫn chứng cụ thể trong văn bản minh họa
cho những ý các em đã trình bày
- HS : Dựa vào văn bản đọc dẫn chứng
? Hãy đưa ra một vài ví dụ chứng tỏ Người nói, viết
thạo nhiều thứ tiếng
+ Viết văn bằng tiếng Pháp "Thuế máu"
+ Làm thơ bằng chữ Hán : " Nguyên tiêu ", " Vọng nguyệt
"
- GV bình về mục đích ra nước ngoài của Bác hiểu
văn học nước ngoài để tìm cách đấu tranh giải phóng
dân tộc
? Em có nhận xét gì về vốn tri thức nhân loại mà Bác đã
tiếp thu
? Theo em, điều kỳ lạ nhất đã tạo nên phong cách Hồ
Chí Minh là gì ? Câu văn nào trong văn bản đã nói rõ
điều đó ? Vai trò của câu này trong toàn văn bản
- HS : Thảo luận cặp, phát hiện câu văn cuối phần I, vừa
khép lại vừa mở ra vấn đề lập luận chặt chẽ, nhấn
mạnh
? Để giúp ta hiểu về phong cách văn hoá HCM tác giả
đã dùng phương pháp thuyết minh như thế nào
-> Sử dụng đan xen các phương pháp thyết minh : so
sánh, liệt kê, đan xen lời kể, lời bình cùng nghệ thuật
đối lập, diễn đạt tinh tế để khéo léo đi đến kết luận, tạo
sức thuyết phục lớn
GV? Qua phần một vừa tìm hiểu em học hỏi ở Bác
những gì? Lấy ví dụ
- Cách tiếp thu : nắm vữngphương tiện giao tiếp bằngngôn ngữ, đến đâu cũng tìmhiểu, học hỏi văn hóa, nghệthuật của các nước qua côngviệc lao động
- Động lực: Ham hiểu biết,học hỏi và xuất phát từ lòngyêu thương dân tộc
- Nói và viết thạo nhiều thứtiếng
- Hồ Chí Minh có vốn kiếnthức vừa rộng, vừa sâu.Nhưng tiếp thu có chọn lọc,tiếp thu mọi cái hay cái đẹpnhưng phê phán những mặttiêu cực
Hồ Chí Minh tiếp thu vănhóa nhân loại dựa trên nềntảng văn hóa dân tộc
4 Củng cố.
Trang 5HS đọc phần ghi nhớ.
5 Dặn dò
- Tìm đọc một số mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ
- Tìm hiểu nghĩa của một số từ Hán Việt trong đoạn trích
*************************************************************
TuÇn 1- B ài 1 TiÕt : 2
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo
vệ bản sắc văn hoá dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hoá, lối sống
* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Tự nhận thức: Tự nhận thức về phong cách sống của Bác
2 Làm chủ bản thân: Từ việc tìm hiểu vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh xác định đượcmục tiêu phấn đấu theo phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế
3 Giao tiếp: Trình bày , trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minh trong văn bản
3 Thái độ: Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng,học tập rèn
luyện theo gương Bác
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Giảng bình, vấn đáp, Động não, Thảo luận nhóm…:
IV Phương tiện dạy học
1 GV: tư liệu, tranh ảnh, một số mẩu chuyện về Bác
2 HS: tìm những tư liệu nói về Bác
V Tiến trình dạy học:
Giai đoạn 1:Khám phá.
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy kể tên những tác phẩm viết về Bác mà em biết?
3 Bài mới:
- GV: Nói đến HCM chúng ta không chỉ nói đến một nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại
mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bật trong phong
Trang 6cách HCM Bài học hôm nay các em sẽ được hiểu thêm về một trong những nét đẹp củaphong cách đó.
Giai đoạn 2:Kết nối
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
TIẾT 2
HĐ1 : Phân tích nội dung phần 2
- Yêu cầu HS đọc nội dung phần 2
? Phần văn bản này nói về thời kỳ nào trong sự nghiệp
cách mạng của Bác
- HS : Phát hiện thời kỳ Bác làm Chủ tịch nước
? Khi trình bày những nét đẹp trong lối sống của Hồ Chí
Minh, tác giả đã tập trung vào những khía cạnh nào,
phương diện, cơ sở nào
- HS : Chỉ ra được 3 phương diện : nơi ở, trang phục, ăn
uống
? Nơi ở và làm việc của Bác được giới thiệu như thế nào ?
Có đúng với những gì em đã quan sát khi đến thăm nhà
Bác ở không ?
- GV cho HS quan sát bức tranh trong SGK và đọc lại
một vài câu thơ trong bài Thăm cõi Bác xưa của Tố Hữu:
Anh dắt em vào thăm cõi Bác xưa
Đường xoài hoa trắng, nắng đu đưa
Có hồ nước lặng soi tăm cá
Có bưởi cam thơm mát bóng dừa
Nhà gác đơn sơ một góc vườn
Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn
Giường mây chiếu cói đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn
? Trang phục của Bác theo cảm nhận của tác giả như thế
nào ? Biểu hiện cụ thể
- HS : Quan sát văn bản phát biểu
? Việc ăn uống của Bác diễn ra như thế nào ? Cảm nhận
của em về bữa ăn với những món đó
- HS : Thảo luận phát biểu dựa trên văn bản
? Em hình dung thế nào về cuộc sống của các vị nguyên
thủ quốc gia ở các nước khác trong cuộc sống cùng thời
2 Nét đẹp trong lối sống HồChí Minh:
- Nơi ở và làm việc:
+ Nhà sàn nhỏ, có vài phòng+ Đồ đạc đơn sơ, mộc mạc
- Trang phục: áo bà ba nâu,
áo trấn thủ, đơi dép lốp thôsơ
- Ăn uống: cá kho, rau luộc
=> Vừa giản dị, vừa thanhcao, vĩ đại
→ Là sự kế thừa và phát huynhững nét đẹp dân tộc
3 Ý nghĩa văn bản
- Trong thời kì hội nhậpngày nay chúng ta cần tiếpthu văn hóa nhân loại, đồngthời phải giữ gìn phát huybản sắc văn hóa dân tộc
Trang 7với Bác và cuộc sống đương đại ? Bác có xứng đáng
được đãi ngộ như họ không
? HS : Thảo luận nhóm
Tích hợp KNS
? Qua trên em cảm nhân được gì về lối sống, phong cách
của Hồ Chí Minh.
- Lối sống của Bác là sự kết thừa và phát huy những nét
cao đẹp của những nhà văn hóa dân tộc họ mang nét đẹp
thời đại gắn bó với nhân dân.
? Để nêu bật lối sống giản dị Hồ Chí Minh, tác giả đã sử
dụng biện pháp nghệ thuật nào?
- HS : Đọc lại "và người sống ở đó hết".
? Tác giả so sánh lối sống của Bác với Nguyễn Trãi - vị
anh hùng dân tộc thế kỷ 15 Theo em điểm giống và khác
giữa lối sống của Bác với các vị hiền triết ra sao?
- HS : Thảo luận tìm ra nét giống và khác
+ Giống : Giản dị thanh cao
+ Khác : Bác gắn bó sẻ chia khó khăn gian khổ cùng
nhân dân.
- Bình và đưa những dẫn chứng về việc Bác đến trận địa,
tát nước, trò chuyện với nhân dân, qua ảnh
Giai đoạn 3,4: Luyện tập và vận dụng
Ứng dụng liên hệ bài học KNS
? Trong cuộc sống hiện đại xét về phương diện văn hóa
trong thời kỳ hội nhập có những thuận lợi và nguy cơ gì.
- HS : Thảo luận lấy dẫn chứng cụ thể.
? Tuy nhiên tấm gương của Bác cho thấy sự hòa nhập
vẫn giữ nguyên bản sắc dân tộc Vậy từ phong cách của
Bác em có suy nghĩ gì về việc đó.
-> Sống, làm việc theo gương Bác Hồ vĩ đại, tự tu dưỡng
rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống có văn hóa.
? Em hãy nêu một vài biểu hiện mà em cho là sống có
văn hóa và phi văn hóa.
- Thảo luận (cả lớp) tự do phát biểu ý kiến.
- GV chốt lại : - Vấn đề ăn mặc
IV Tổng kết
- Phong cách văn hóa Hồ ChíMinh là một văn bản nhậtdụng có sử dụng kết hợp cácyếu tố nghị luận, tự sự, biểucảm một cách hài hòa
- Chúng ta cảm nhận mộtphong cách HCM là sự kếtthừa và phát huy những nétcao đẹp của những nhà vănhóa dân tộc họ mang nét đẹpthời đại gắn bó với nhân dân
Trang 8- Cơ sở vật chất
- Cách nói năng, ứng xử.
- Vấn đề này vừa có ý nghĩa hiện tại, vừa có ý nghĩa lâu
dài Hồ Chí Minh nhắc nhở :
+Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì trước hết cần có
con người mới XHCN.
+Việc giáo dục và bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời
sau là việc làm rất quan trọng và rất cần thiết (di chúc).
Các em hãy ghi nhớ và thể hiện trong cuộc sống hàng
ngày.
- GVcho HS đọc và ghi nhớ trong SGK và nhấn mạnh
những nội dung chính của văn bản
Trang 9- Nắm được những hiểu biết cốt yếu về hai phương châm hội thoại: phương châm
về lượng, phương châm về chất
- Biết vận dụng các phương châm về lượng, phương châm về chất trong hoạt độnggiao tiếp
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
* Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Tự nhận thức: Nhận thức đúng các phương châm hội thoại trong giao tiếp rất quantrọng
2 Làm chủ bản thân: Lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoại trong giao tiếpcủa bản thân
3 Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách giao tiếp đảm bảocác phương châm hội thoại
3 Thái độ: Nhận biết đúng các phương châm trong hội thoại và sử dụng các phương
châm trong hội thoại sao cho đúng
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
Diễn dịch, quy nạp,thực hành , đóng vai luyện tập, động não: Suy nghĩ, phân tích
IV Phương tiện dạy học
1 GV: Một số ví dụ và tình huống liên quan đến các phương châm hội thoại
2 HS: Tìm các tình huống có liên quan đến các phương châm hội thoại
V Tiến trình dạy học:
Giai đoạn 1:Khám phá.
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Giáo viên gợi cho học sinh nhớ lại kỉ niệm " hội thoại"
- Hội thoại nghĩa là nói chuyện với nhau nói đến hội thoại là nói đến giao tiếp.Tục ngữ có câu "Ăn không nên lời " nhằm chê những kẻ không biết ăn nói tronggiao tiếp Văn minh ứng xử là một nét đẹp của nhân cách văn hoá "Học ăn học mở"
Giai đoạn 2:Kết nối
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Giúp HS tìm hiểu khái niệm p/châm về lượng
- Yêu cầu HS đọc đoạn văn 1
? Câu trả lời của Ba có giúp cho An hiểu được những
điều mà An muốn biết không
I Phương châm về lượng
Trang 10? Để đáp ứng nguyện vọng của An, chúng ta phải trả lời
như thế nào cho hợp lý
- GV: nên đưa ra phương án trả lời đúng, có thể là một
địa điểm cụ thể nào đó
? Qua câu chuyện trên, em rút ra bài học gì trong giao
tiếp
- Gọi 3 học sinh đóng vai và đọc truyện theo vai
? Vì sao truyện này lại gây cười (gợi ý HS tìm 2 yếu tố
gây cười trong cách nói của hai anh)
? Theo em, anh có lợn cưới và anh có áo mới phải nói
như thế nào để người nghe hiểu đúng
Tích hợp KNS:
? Vậy khi giao tiếp cần tuân thủ yêu cầu gì.
- Làm chủ bản thân: Lựa chọn cách vận dụng các
phương châm hội thoại trong giao tiếp của bản thân.
- Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc
điểm, cách giao tiếp đảm bảo các phương châm hội
thoại.
? Qua 2 ví dụ, em rút ra điều gì cần tuân thủ khi giao
tiếp Lấy ví dụ.
- GV khái quát và gọi HS đọc ghi nhớ
HĐ2: Giúp HS tìm hiểu phương châm về chất
- Gọi 1 HS đọc truyện cười
? Truyện cười này phê phán điều gì (HS phát hiện tính
nói khoác)
? Vậy trong giao tiếp có điều gì cần tránh
- GV đưa ra tình huống: nếu không biết chắc lý do bạn
mình nghỉ học thì em có nên trả lời cho thầy biết không
- Nhận xét, kết luận
- Yêu cầu HS nhắc lại: thế nào là phương châm về lượng,
thế nào là phương châm về chất ?
- Khái quát và gọi HS đọc ghi nhớ
- GV đưa ra ví dụ: Khi cô giáo hỏi: “Em học ở đâu?” mà
người trả lời là “học ở trường” thì người trả lời đã không
tuân thủ phương châm hội thoại nào?
- Kết luận: vi phạm phương châm về lượng
Giai đoạn 3,4: Luyện tập và vận dụng
Hướng dẫn HS làm bài tập
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1
? Dựa vào p/ châm về lượng, các câu trên mắc lỗi gì
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 2
- Tổ chức cho HS chơi trò chơi thi nhanh Yêu cầu 2
nhóm lên bảng làm GV nhận xét, ghi điểm
? Các từ ngữ trên liên quan đến p/ châm hội thoại nào
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 4
- Cần nói nội dung đúng vớiyêu cầu giao tiếp
- Không nên nói nhiều hơnnhững gì cần nói
II Phương châm về chất:
Không nên nói nhữngđiều mà mình không tin haykhông có bằng chứng xácthực
III Luyện tập, củng cố
1 Vận dụng…
- Mắc lỗi thừa từ:
a/ nuôi ở nhà b/ có hai cánh
2 Chọn từ ngữ…
a/ nói có s/mách có chứng b/ nói dối
c/ nói mò d/ nói nhăng nói cuội e/ nói trạng
ra chưa được kiểm chứng.
Trang 11- Yêu cầu HS làm câu a.
- Nhận xét , kết luận ý kiến HS
? Những câu sau vi phạm phương châm nào?
1 Bố mẹ mình đều là giáo viên dạy học.
2 Chú ấy chụp ảnh cho mình bằng máy ảnh.
3 Ngựa là một loài thú có bốn chân.
→ Phương châm:
4 Củng cố
Thế nào là phương chân về chất, phương châm về lượng?
5 Dặn dò
1 Học bài, làm các bài tập còn lại
2 Soạn bài “Sử dụng một số… thuyết minh”
+ Xem lại phần văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8
+ Đọc ví dụ SGK và trả lời câu hỏi
Tiết 4: SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
- Tạo lập được văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Văn bản thuyết minh và các phhương pháp thuyết minh thường dùng
- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
2 Kỹ năng:
- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản thuyết minh
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh
3 Thái độ: Nhận biết đúng các biện pháp nghệ thuật để kết hợp sử dụng trong văn bản
thuyết minh
III Chuẩn bị:
- GV: giáo án, bảng phụ
- HS: xem lại kiến thức về văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8
IV: Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ: Đoạn văn sau thuộc kiểu văn bản nào ?
“Việt Nam là một trong những quê hương của hoa đào Nhật Tân (Hà Nội) nổi tiếng là
xứ sở của đào Bích , đào Phai Đào Nhật Tân càng nổi tiếng khi nó gắn với sự tích người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ sau khi đại thắng quân Thanh đã cho mang cành đào từ Thăng Long vào Phú Xuân tặng công chúa Ngọc Hân để báo tin vui”.
Trang 12- KL: đây là kiểu văn bản thuyết minh.
3 Bài mới:
Thế nào là VB thuyết minh ? (GV nhắc lại và dẫn vào bài mới)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Giúp HS ôn lại kiểu văn bản thuyết minh và tìm
hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong
văn bản thuyết minh
? Văn bản thuyết minh có những tính chất nào Nó
được viết ra nhằm mục đích gì
- Tính chất: khách quan, xác thực và hữu ích; chính
xác, rõ ràng và hấp dẫn
- Mục đích: cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất
các sự vật hiện tượng trong tự nhiên, xã hội
? Có mấy phương pháp thường dùng trong văn bản
? Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì
? Văn bản có cung cấp được tri thức một cách khách
quan về đối tượng không
- Chia nhóm cho HS thảo luận:
1 Vấn đề “sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận” được tác
giả thuyết minh bằng cách nào ?
2 Nếu chỉ sử dụng phương pháp liệt kê thì đã nêu
được sự kỳ lạ của Hạ Long chưa? (bài văn sẽ chưa làm
nổi bật đối tượng cần thuyết minh)
3 Tác giả hiểu sự “kỳ lạ” này là gì ? Hãy gạch chân
dưới câu văn nêu khái quát sự kỳ lạ ấy ?
- HS phát hiện trong đoạn 1 và gạch chân các từ quan
trọng.
4 Để làm rõ sự “kỳ la”ï của Hạ Long, tác giả còn sử
dụng biện pháp nghệ thuật nào ?
? Tác giả đã trình bày được sự kỳ lạ của Hạ Long
chưa Trình bày được như thế là nhờ đâu.
? Ngoài các biện pháp được tác giả sử dụng trong bài,
còn những biện pháp nào có thể vận dụng (HS thử nêu
một số biện pháp nghệ thuật khác)
- GV nhận xét và giới thiệu một số biện pháp như tự
thuật, kể chuyện, đối thoại theo lối ẩn dụ, nhân hóa
? Vận dụng vào như vậy nhằm mục đích gì
? Qua phân tích ví dụ, hãy cho biết: để vận cho văn bản
I Tìm hiểu việc sử dụng một sốbiện pháp nghệ thuật trong vănbản thuyết minh:
1 Ôn tập văn bản thuyết minh
2 Viết văn bản thuyết minh có
sử dụng một số biện pháp nghệthuật
-> Văn bản trở nên sinh động,hấp dẫn
II Luyện tập, củng cố
1 Đọc văn bản sau…
- Tính chất thuyết minh: giới
Trang 13thuyết minh thêm sinh động, hấp dẫn, người ta thường
vận dụng những biện pháp nghệ thuật nào
? Các biện pháp nghệ thuật ấy được sử dụng như thế
nào
- GV giới thiệu thêm một số biện pháp như, tự thuật
theo lối ẩn dụ, nhân hóa
- GV khái quát lại và gọi HS đọc ghi nhớ
+ Nhóm 1, 2, 3: thuyết minh cái quạt
+ Nhóm 4, 5, 6: thuyết minh cái nón
thiệu loài ruồi
+ Những tính chất chung về họ,giống, loài
+ Các tập tính sinh sống
+ Đặc điểm cơ thể…
- Phương pháp thuyết minh:định nghĩa, phân loại, nêu sốliệu, liệt kê
- Biện pháp nghệ thuật: nhânhóa, tạo tình tiết
Gây hứng thú cho ngườiđọc, vừa vui, vừa có thêm trithức
2 Đọc đoạn văn…
4 Củng cố
Hãy đánh dấu (×) vào câu em cho là đúng?
Muốn cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn chúng ta:
a/ º Chỉ vận dụng một vài biện pháp nghệ thuâït chính
b/ º Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ
c/ º Làm cho đối tượng thuyết minh nổi bật, gây hứng thú cho người đọc
d/ º Kết hợp với các phương pháp thuyết minh
5 Dặn dò
- Học bài, làm bài tập còn lại
- Soạn bài “Luyện tập… thuyết minh”
******************************************************************
Tiết 5: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONGVĂN BẢN THUYẾT MINH
Trang 14I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Nắm được cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng (cái quạt, cái bút, cái kéo…)
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
2 Kỹ năng:
- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùn cụ thể
- Lập dàn ý chi tiết về viết phần Mở bài cho bài văn thuyết minh (có sử dụng một
- GV: giáo án, bảng phụ, dàn bài mẫu
- HS: soạn bài theo sự yêu cầu
IV Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ:
Có nên sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh hay không? Vìsao?
HS: dựa vào phần nội dung của bài học trước đề trình bày( trong phần ghi nhớ)
? Đọc đoạn văn sau và cho biết biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng ?
“ Đi khắp Việt Nam, nơi đâu ta cũng gặp những cây chuối thân mềm vươn lên như những trụ cột nhẵn bóng, tỏa ra vòm lá xanh mướt che rợp từ vườn tược đến núi rừng Hầu như ở nông thôn nhà nào cũng trồng chuối Cây chuối rất ưa nước nên người ta thường trồng bên ao hồ để nhanh tươi tốt, còn bên những khe suối hay thung lũng chuối mọc thành rừng bạt ngàn vô tận Chuối phát triển rất nhanh, chuối mẹ đẻ chuối con, chuối con đẻ chuối cháu, cứ phải gọi là “con đàn cháu lũ”.
A Liệt kê và so sánh C Liệt kê và nhân hóa
B Nhân hóa và so sánh D Nói quá và hoán dụ
? Thế nào là văn bản thuyết minh ? Muốn cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn,chúng ta phải làm gì ?
3 Bài mới giới thiệu mục đích, nội dung của tiết Luyện tập.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
- Kiểm tra sự chuẩn bị của các
nhóm theo sự phân công:
+ Việc lập dàn ý chi tiết
+ Việc viết phần mở bài
- Dành thời gian cho các nhóm thảo
luận lại và bổ sung thêm
HĐ2: Hướng dẫn HS thực hành luyện tập
- Gọi đại diện nhóm 1 trình bày dàn
ý chi tiết về thuyết minh cái quạt:
*/ Thuyết minh về cái quạt:
1 Mở bài: nêu định nghĩa về cái quạt
2 Thân bài:
- Nêu công dụng của cái quạt:
+ Để quạt khi trời nóng
+ Để trang trí
+ Để biểu diễn nghệ thuật
- Cấu tạo của cái quạt:
+ Ốc xoắn: bằng sắt
+ Khung quạt: bằng nan, sắt
Trang 15+ Nêu dự kiến của em về việc sử
dụng các biện pháp nghệ thuật trong bài
thuyết minh ?
+ Yêu cầu HS đọc phần mở bài (đã
viết sẵn)
- Gọi đại diện nhóm 4 trình bày dàn
ý chi tiết về thuyết minh cái nón:
+ Nêu dự kiến của em về việc sử
dụng các biện pháp nghệ thuật trong bài
thuyết minh của mình
- Yêu cầu HS đọc phần mở bài (đã
+ Đúng như yêu cầu chưa ?
+ Phần Mở bài đảm bảo chưa ?
+ Đồ bao bọc: bằng ni lông, giấy
- Chủng loại: quạt nan, giấy, điện
- Lịch sử của cái quạt: có từ lâu đời
3 Kết bài: bày tỏ cảm nghĩ về chiếc quạt
*/ Thuyết minh cái kéo :
1 Mở bài : Kéo là một trong những dụng
cụ cần thiết cho mỗi gia đình, cơ quan, xínghiệp
2 Thân bài : + Kéo ra đời từ khi đồ sắtđược sử dụng rộng rãi
+ Cấu tao kéo bao gồm 2 thân và một trụcxoay cố định
+ Kéo được dùng để cắt giấy, cắt tóc, cắtsắt…
3 Kết bài : Cần phải biết cách sử dụng kéođúng mục đích
+ Trả lời các câu hỏi SGK
+ Chuẩn bị bài tập phần Luyện tập
Trang 16
*GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6,7,8,9 LIÊN HỆ ĐT 0168.921.8668 TRỌN BỘ
CẢ NĂM
*ĐÃ GIẢM TẢI THEO PHÂN PHỐI MỚI
* SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI
* ( NGOÀI RA CÒN SOẠN GIẢNG CÁC TIẾT TRÌNH CHIẾU
THAO GIẢNG TRÊN MÁY CHIẾU POWER POINT THEO YÊU CẦU CỦA CÁC THẦY CÔ )
NGỮ VĂN 9 CHUẨN MỚI SOẠN THEO
SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC MỚI THEO
SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI
* CÓ TÍCH HỢP ĐẦY ĐỦ CÁC KỸ NĂNG
SỐNG THEO SÁCH CHUẨN MỚI
* ĐÃ GIẢM TẢI MỚI
( GIẢI NÉN)
*GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6,7,8,9 LIÊN HỆ ĐT 0168.921.8668 TRỌN BỘ
CẢ NĂM
Trang 23*GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6,7,8,9 LIÊN HỆ ĐT 0168.921.8668 TRỌN BỘ
CẢ NĂM
*ĐÃ GIẢM TẢI THEO PHÂN PHỐI MỚI
* SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI
* ( NGOÀI RA CÒN SOẠN GIẢNG CÁC TIẾT TRÌNH CHIẾU
THAO GIẢNG TRÊN MÁY CHIẾU POWER POINT THEO YÊU CẦU CỦA CÁC THẦY CÔ )
Trang 25*GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6,7,8,9 LIÊN HỆ ĐT 0168.921.8668 TRỌN BỘ
CẢ NĂM
Trang 26*ĐÃ GIẢM TẢI THEO PHÂN PHỐI MỚI
* SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI
* ( NGOÀI RA CÒN SOẠN GIẢNG CÁC TIẾT TRÌNH CHIẾU
THAO GIẢNG TRÊN MÁY CHIẾU POWER POINT THEO YÊU CẦU CỦA CÁC THẦY CÔ )