- Nêu được trách nhiệm của nhà nước và của công dân trong việc đảm bảo và thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước, quản lí xã hội của công dân; một số quy định trong Hiến pháp 1992 và [r]
Trang 11992 và Luật nghĩa vụ quân sự (sửa đổi năm 2005) về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
- Nêu được ý nghĩa của quyền tham gia quản lí nhà nước, quản lí xã hội của công dân
- Kể được các loại vi phạm pháp luật; các loại trách nhiệm pháp lí
2 Kĩ năng:
- Biết phân biệt các loại vi phạm pháp luật và các loại trách nhiệm pháp lí
- Biết thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước, quản lí xã hội phù hợp với lứa tuổi
- Tham gia các hoạt đông bảo vệ trật tự, an ninh ở trường học và nơi cư trú
- Tuyên truyền, vận động mọi ngưới trong gia đình thực hiện nghĩa vụ BVTQ
- Rèn luyện các kĩ năng:
+ Tư duy phê phán: biết phê phán, đánh giá những hành vi vi phạm PL; đồng tình, ủng hộcác biện pháp xử lý của NN đối với những hành vi vi phạm PL; các hình thức tham gia quản línhà nước, quản lí; biết phê phán các hành vi, việc làm vi phạm quyền tham gia quản lý nhà nước,quản lý xã hội của công dân; những hành vi, thái độ, việc làm vi phạm nghĩa vụ BVTQ
+ Tìm kiếm và xử lý thông tin: về một số hiện tượng vi phạm PL của TTN và về việc thựchiện quyền tham gia quản lý NN, quản lý XH của CD và về tình hình thực hiện NVQS ở địaphương
+ Kiên định: không tham gia vào các hành vi vi phạm PL
+ Ra quyết định: biết ra quyết định phù hợp với nghĩa vụ BVTQ trong các tình huống củacuộc sống
+ Kĩ năng trình bày suy nghĩ ý tưởng của bản thân về nghĩa vụ BVTQ của công dân
3 Thái độ:
- Tự giác chấp hành pháp luật của nhà nước
- Phê phán các hành vi vi phạm pháp luật
- Tích cực tham gia công việc của trường, của lớp, của cộng đồng phù hợp với khả năng
- Đồng tình ủng hộ những hành động, việc làm thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
- Phê phán những hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự
Tuần: 28 - 32Tiết: 27 - 31Ngày soạn: 01/ 8/ 2015
Ngày dạy: 14 – 18/ 3/ 2016
Trang 2II Tài liệu và phương tiện dạy học:
1/ Chuẩn bị của GV:
- SGK, chuẩn KTKN, bài soạn
- Tư liệu tham khảo, giải thích thuật ngữ
- Liên hệ thực tế
2/ Chuẩn bị của HS:
- Đọc trước phần Đặt vấn đề, câu hỏi gợi ý, nội dung bài học và BT 1 + 2 ở SGK
- Tư liệu tham khảo, giải thích thuật ngữ
* GV giới thiệu nội dung tiết học:
1/ Khái niệm vi phạm PL và trách nhiệm pháp lý
2/ Các loại vi phạm PL và trách nhiệm pháp lý hình sự, hành chính
Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là vi phạm pháp luật?
a Mục tiêu: Giúp HS hiểu được thế nào là vi phạm PL.
b Các PP / kĩ thuật dạy học tích cực: Giải quyết phần đặt vấn đề, hỏi và trả lời, giải thích
VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM
PHÁP LÝ CỦA CÔNG DÂN
(Tiết 1)
Trang 3Hạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
* GV gọi HS đọc phần đặt vấn đề: SGK, trang 52
* GV treo GKL:
? Em hãy nhận xét các hành vi trên và cho biết người
thực hiện có chủ ý hay không có chủ ý
? Hậu quả của các hành vi đó là gì?
? Những hành vi nào vi phạm PL và những hành vi nào
không vi phạm PL?
Hành vi
Chủ ý thực hiện
Hậu quả
Vi phạm PL
- Đua xe máy vượt đèn
đỏ, gây tai nạn giao
tài sản quí của bệnh viện. X - Phá tài sản quí. X
- Cướp giật dây chuyền,
túi xách người đi đường
X
- Chặt cành, tỉa cây mà
không đặt biển báo
X - Người đi đường
bị thương
X
? Những dấu hiệu của vi phạm PL là gì?
=> Những dấu hiệu của vi phạm pháp luật:
+ Là hành vi cụ thể của con người
=> Người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện: Có
khả năng nhận thức, điều chỉnh suy nghĩ; Lựa chọn về
quyết định cách xử sự; Độc lập chịu trách nhiệm về việc
Trang 4bảo vệ.
- Vi phạm PL là cơ sở để xác địnhtrách nhiệm pháp lý
Hoạt động 2: Tìm hiểu thế nào trách nhiệm pháp lý
a Mục tiêu: Giúp HS hiểu thế nào là trách nhiệm pháp lý.
b Các PP / kĩ thuật dạy học tích cực: Nghiên cứu hành vi, giải thích, kích thích tự duy
Không chịu 1.Xây nhà trái phép; đổ
phế thải. X -Vi phạm PL hành chính.
2.Đua xe máy vượt đèn
đỏ, gây TNGT. X -Vi phạm PL DS.
3.Tâm thần đập phá. X -Không.
4.Cướp giật dây chuyền,
túi xách người đi đường. X -Vi phạm PLHS.
5.Vay tiền dây dưa không
6.Chặt cành, tỉa cây mà
không đặt biển báo. X
-Vi phạm kỉ luật.
? Những hành vi trên, hành vi nào phải chịu trách nhiệm
pháp lí, hành vi nào không chịu trách nhiệm pháp lí?
=> Những hành vi chịu trách nhiệm pháp lý: 1, 2, 4, 5
=> Những hành vi không chịu trách nhiệm pháp lý: 3, 6
? Theo em, người thực hiện hành vi trên sẽ phải chịu
trách nhiệm gì đối với hậu quả gây ra?
=> Phải chịu các hình phạt, các hình thức xử lý… do
mình gây ra
? Trách nhiệm pháp lí là gì?
* GV giải thích:
=> Nhà nước ban hành luật và đặt ra các qui định PL để
quản lí đất đai, quản lí XH Mỗi người chỉ được phép chỉ
lựca chọn cách xử sự phù hợp với các qui địng của PL Nếu
làm trái họ sẽ phải chịu trách nhiệm về việc làm của mình –
2 Trách nhiệm pháp lý:
Là nghĩa vụ mà cá nhân, tổ chức,
cơ quan vi phạm PL phải chấp hànhnhững biện pháp bắt buộc do N2 quiđịnh
Trang 5Hạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Thế nào là vi phạm phap luật hình sự?
? Tên Luyện sẽ chịu hình phạt gì?
Bị xử phạt 18 năm tù
* GV: Bị xử phạt và chấp hành theo qui định của PL ->
trách nhiệm pháp lý
? Đây là loại trách nhiệm pháp lý gì?
* GV: Trách nhiệm hình sự là trách nhiệm của người
phạm tội phải chịu hình phạt và các biện pháp tư pháp được
qui định trong BLHS, nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền và
lợi ích của người phạm tội Trách nhiệm hình sự do TA áp
dụng đối với người có hành vi phạm tội
* GV: BLHS 1999
Điều 93 Tội giết người.
1 Người nào giết người thuộc 01 trong các trường hợp sau
đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử
hình:
a) Giết nhiều người;
b) Giết phụ nữ mà biết là có thai;
e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại phạm một
tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng;
g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;
h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;
i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ;
k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;
l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;
m) Thuê giết người hoặc giết người thuê;
3 Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý:
a/ Vi phạm PL hình sự (tội phạm):
Là hành vi nguy hiểm cho XHđược qui định trong BLHS
b/ Trách nhiệm hình sự
Trang 6
n) Có tính chất côn đồ;
o) Có tổ chức;
p) Tái phạm nguy hiểm;
q) Vì động cơ đê hèn
Điều 133 Tội cướp tài sản
1 Người nào dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc
hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình
trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị
c) Tái phạm nguy hiểm;
d) Sử dụng vũ khí, phương tiện hoặc thủ đoạn nguy hiểm
g) Gây hậu quả nghiêm trọng
3 Phạm tội thuộc 01 trong các trường hợp sau đây, thì bị
c) Gây hậu quả rất nghiêm trọng
4 Phạm tội thuộc 01 trong các trường hợp sau đây, thì bị
phạt tù từ 18 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:
a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người
khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc làm chết người;
b) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên;
c) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng
5 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu
đồng đến 100 triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ
tài sản, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05
Trang 7Hạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
* GV: Lấn chiếm lòng lề đường -> bị phạt tiền từ 20
nghìn đồng đến 40 nghìn đồng
? Đây là loại trách nhiệm pháp lý gì gì?
* GV: Trách nhiệm hành chính là trách nhiệm của cá
nhân, tổ chức, CQ vi phạm các nguyên tắc quản lý NN phải
chịu các hình thức xử lý hành chính do CQNN có thẩm
quyền áp dụng
* GV: Nghị định của CP quy định xử phạt vi phạm hành
chính về giao thông đường bộ 2003
Điều 15 Xử phạt các hành vi vi phạm khác về quy tắc giao
thông đường bộ
1 Phạt tiền từ 20.000 đồng đến 40.000 đồng đối với một
trong các hành vi sau đây:
a Phơi thóc, lúa, rơm, rạ, nông sản, các vật khác trên đường
bộ;
b Đổ rác, phế thải ra đường phố không đúng nơi quy định;
c Xây, đặt bục bệ trái phép trên hè phố hoặc lòng đường;
d Lấn chiếm vỉa hè, đường giao thông để họp chợ, bầy bán
hàng;
đ Chiếm dụng vỉa hè, lòng đường để đặt biển hiệu, buôn bán
vặt, mời chào hàng, sửa chữa xe đạp, làm mái che,các hoạt
động dịch vụ khác gây cản trở giao thông hoặc làm mất mỹ
quan đường phố;
e Tập trung đông người trái phép; nằm, ngồi trên đường gây
cản trở giao thông;
g Đá bóng, đá cầu, chơi cầulông hoặc các hoạt động thể thao
khác trên đường giao thông
2 Phạt tiền từ 40.000 đồng đến 100.000 đồng một trong các
hành vi sau đây:
a Để vật liệu, phế thải, vật chướng ngại trên đường bộ gây
cản trở giao thông;
b Để vật che khuất biển báo,đèn tín hiệu giao thông
3 Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một
trong các hành vi sau đây:
a Sử dụng đường bộ trái quy định để tổ chức các hoạt động
văn hoá, thể thao, diễu hành, lễ hội;
b Dựng cổng chào hoặc các vật che chắn khác trong phạm vi
đất dành cho đường bộ gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn giao
thông đường bộ;
c Tự ý tháo, mở nắp cống trên đường giao thông;
d Ném gạch, đất đá hoặc bất cứ vật gì khác vào người hoặc
phương tiện đang tham gia giao thông;
đ Chiếm dụng vỉa hè, lòng đường làm nơi sửa chữa ô tô, mô
quản lý NN mà không phải là tộiphạm
d/ Trách nhiệm hành chính
Trang 8tô, xe gắn máy, sửa xe, làm nơi trông giữ xe trái phép.
4 Phạt tiền từ 500.000 đồngđến 1.000.000 đồng đối với một
trong các hành vi sau đây:
a Đặt, treo biển quảng cáo trên đất của đường bộ hoặc trong
phạm vi hành lang an toàn đường bộ gây ảnh hưởng đến trật tự
an toàn giao thông;
b Rải đinh hoặc vật sắc nhọn khác; chăng dây qua đường; đổ
dầu nhờn trên đường bộ
5 Ngoài việc bị phạt tiền, người có hành vi vi phạm quy định
tại các điểm a, điểm b, điểm c, điểm d, điểm đ khoản 1, khoản 2,
các điểm b, điểm c, điểm đ khoản 3, khoản 4 Điều này còn buộ
cphải tháo dỡ công trình trái phép, khôi phục lại tình trạng ban
đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây ra
+ Liên hệ có liên quan đến nội dung bài học
+ Tư liệu tham khảo ở SGK
Trang 92/ Chuẩn bị của HS:
- Thế nào là vi phạm PL và trách nhiệm pháp lý dân sự, kỉ luật và ý nghĩa
- Liên hệ có liên quan đến nội dung bài học
- Tư liệu tham khảo ở SGK
* Từ KTBC, GV dẫn dắt vào Tiết 2: VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP
LÝ CỦA CÔNG DÂN (Tiết 2).
Hoạt động 3: Tìm hiểu các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý
a Mục tiêu: Xác định các loại vi phạm PL.
b Các PP / kĩ thuật dạy học tích cực: Thảo luận cặp đôi, hỏi và trả lời
c Cách thực hiện:
c/ Đột kích triệt phá một trong những “ổ sách lậu” lớn
nhất ở Hà Nội vào tháng 11/ 2011 tại Cty CPTM & DV
Điều 271 Tội vi phạm các quy định về xuất bản, phát hành
sách, báo, đĩa âm thanh, băng âm thanh, đĩa hĩnh, băng hình hoặc
các ấn phẩm khác
1 …thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100
triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ
03 tháng đến 01 năm
2 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng
3 Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý:
e/ Vi phạm PL dân sự:
Là hành vi trái PL, xâm hại tớicác QH tài sản và QH PL dân sựkhác được PL bảo vệ
Trang 10đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề
hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm
? Đây là vi phạm trách nhiệm pháp lý gì?
* GV: Trách nhiệm dân sự là trách nhiệm của cá nhân, tổ
chức, CQ có hành vi vi phạm dân sự phải chịu các biện
pháp nhằm khôi phục lại trình trạng ban đầu của các quyền
* GV: Trách nhiệm kỉ luật là trách nhiệm của người vi
phạm kỉ luật phải chịu các hình thức kỉ luật do thủ trưởng
CQ, giám đốc doanh nghiệp áp dụng đối với CBCC, VC,
NV thuộc quyền quản lý của mình
? Có các loại vi phạm PL nào?
=> Có 4 loại vi phạm PL: Vi phạm PL hình sự; vi phạm
pháp luật hành chính; vi phạm pháp luật dân sự; vi phạm lỉ
luật
? Có các loại trách nhiệm pháp lí nào?
=> Có 4 loại trách nhiệm pháp lí: Trách nhiệm kỉ luật;
trách nhiệm hành chính; trách nhiệm dân sự; trách nhiệm
hình sự
* GV:
=> Chỉ các CQN2 có thẩm quyền (TA, CQ quản lý
N2…) mới có quyền áp dụng trách nhiệm pháp lí đối với
người vi phạm PL
=> Về nội dung, trách nhiệm pháp lí là sự áp dụng các
biện cưỡng chế của N2 Về hình thức, trách nhiệm pháp lí là
sự bắt buộc thực hiện qui định của PL
- Em hãy phân lo i các hành vi trên thu c lo i vi ph m PLại các hành vi trên thuộc loại vi phạm PL ộc loại vi phạm PL ại các hành vi trên thuộc loại vi phạm PL ại các hành vi trên thuộc loại vi phạm PL
nào ?
- Xây nhà trái phép; đổ phế thải
xuống cống thoát nước Vi phạm PL hànhchính
- Đua xe máy vượt đèn đỏ, gây tai Vi phạm PL hình
Trang 11Hạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
- Bệnh tâm thần đậ phá tài sản quí của
bệnh viện
Không vi phạm pháp luật.- Cướp
giật dây chuyền, túi xách người đi
đường
Vi phạm PL dânsự
- Vay tiền dây dưa không trả Vi phạm PL dân
sự
- Chặt cành, tỉa cây mà không đặt
biển báo
Vi phạm kỉ luật
Hoạt động 4: Tìm hiểu ý nghĩa của qui định áp dụng trách nhiệm pháp lí.
a Mục tiêu: Giúp HS hiểu ý nghĩa của qui định áp dụng trách nhiệm pháp lý và tự giác chấp
* HS đọc, còn lại theo dõi và đọc thầm
* Yêu cầu HS đưa ra các câu hỏi, nếu không, GV đặt:
? Qui định trên ban hành nhằm mục đích gì?
=> Trừng phạt, ngăn ngừa, cải tạo, GD người vi phạm
PL
* GV bổ sung:
=> GD ý thức tôn trọng và chấp hành nghiêm chỉnh PL;
Răn đe mọi người không được vi phạm PL; Hình thành, bồi
dưỡng lòng tin vào PL và công lí trong ND
? Người vi phạm qui định sẽ phải chịu trách nhiệm gì?
=> Tùy mức độ vi phạm mà người đó phải chịu các trách
nhiệm như: Kỉ luật, hành chính, dân sự và hình sự
? Vì sao N2 lại qui định như vậy?
=> Ngăn chặn, hạn chế, xóa bỏ vi phạm PL trong mọi
4 Luyện tập / thực hành:
a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học bằng cách thực hành các BT và xử lý tính huống.
Trang 12b Các PP / kĩ thuật dạy học tích cực: Giải quyết tình huống, trò chơi
Vi phạm PL hình sự.
Vi phạ
m PL dân sự.
Vi phạ
m kỉ luật.
7 Đi xe máy 70 phân
khối không có giấy phép
a Nam phải chịu trách nhiệm hình sự, vì vận chuyển ma
túy là tội phạm Bởi vì, theo điều 12, BLHS 1999 qui định:
Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 phải chịu
Trang 13Hạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
trách nhiệm về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội
phạm đặc biệt nghiêm trọng“
- Nhóm 3:
Tình huống 1: Ông Ân là công an phường X, đã nhận
tiền và quà biếu có giá trị lớn của anh Ba để cho anh Ba
mang về một số hàng hoá buôn lậu trái phép bị tịch thu
? Theo em việc làm của ông Ân có vi phạm pháp luật
không? Vi phạm pháp luật gì?
=> Đáp án:
+ Việc làm của ông Ân đã vi phạm pháp luật
+ Ông vi phạm pháp luật hình sự (cụ thể là vi phạm Điều
226 - Bộ luật Hình sự về tội nhận hối lộ)
- Tình huống 2: A rất ghét B và có ý định đánh B một
trận thật đau cho bỏ ghét
? Ý định của A có bị xem là vi phạm PL không? Vì sao?
=> Đáp án: Ý định của A không bị xem là vi phạm pháp
luật Vì đây chưa phải là hành vi cụ thể
- Học sinh trốn học, bỏ tiết đi chơi điện tử, có bị xem là
vi phạm PL không? Nêu một số hậu quả của hành vi đó?
=> Đáp án: Vi phạm kỉ luật Hậu quả: Hỏng kiến thức,
kết quả HL cuối năm kém
- Coi bói, xem bói có vi phạm PL không
* GV đánh giá, kết luận toàn bài:
=> CD có quyền và nghĩa vụ thực hiện HP, PL N2 qui
định Là CD tương lai của đất nước, ngay từ khi còn là HS
các em cần nắm vững, hiểu biết về HP, PL, có trách nhiệm
tuyên truyền mọi người dân thực hiện, có cuộc sống lành
mạnh, tránh xa TNXH, đem lại sự bình yên cho GĐ và XH
Trang 14Giống nhau QH giữa người với người ngày càng tốt đẹp, công bằng, trật tự, kỉ cương Mọi
người đều phải hiểu biết và tuân theo các qui tắc, quy định mà Đ2 và PL đưara
+ Thế nào là quyền tham gia quản lý NN, quản lý XH
+ Các hình thức tham gia quản lý NN, quản lý XH
+ Liên hệ
-II Tài liệu & phương tiện dạy học:
1/ Chuẩn bị của GV:
- SGK, chuẩn KTKN, bài soạn
- HP 1992; Luật khiếu nại, tố cáo; Luật bầu cử đại biểu QH (phần qui định tiêu chuẩn đạibiểu QH); Luật bầu cử HĐND
- Sơ đồ nội dung bài học
- Giấy khổ lớn, liên hệ
2/ Chuẩn bị của HS:
- Đọc trước phần ĐVĐ, câu hỏi gợi ý, nội dung bài học, TLTK
+ Thế nào là quyền tham gia quản lý NN, quản lý XH
+ Các hình thức tham gia quản lý NN, quản lý XH