Tài liệu Giới thiệu về không khí doc

 Ảnh hưởng quan trọng của độ ẩm không khí đối với cơ thể là ảnh hưởng lên quá trình điều nhiệt; độ ẩm không khí quá cao thường có tác động không tốt tới sức khỏe; độ ẩm cao, nhiệt độ c

GIỚI THIỆU

VỀ KHÔNG KHÍ

Trái đất như bình nuôi cá

Dưỡng khí cần thiết cho các quá trình oxy hóa, cho các hoạt động sống của sinh vật Giới động vật tiêu thụ rất nhiều O2, nhưng được bù lại bởi giới thực vật, cho nên, nói chung nồng

độ O2 trong không khí ngoài trời luôn ổn định

Lên trên cao, không khí loãng dần nên lượng O2 tuyệt đối cũng giảm Vi dụ, ở độ cao 3 000

m , nồng độ O2 còn 15%; 5000 m , nồng độ O2 còn 11%

Thán khí (CO2) có nguồn gốc từ khí thở ra của giới động vật, từ sự đốt cháy các loại nhiên liệu, quá trình phân giải thối rửa các chất hữu cơ, bốc lên từ trong lòng đất (từ hầm mỏ, núi lửa, suối khoáng), Và được tiêu thụ bởi giới thực vật

Đại dương có vai trò quan trọng trong việc điều hòa nồng độ CO2 trong không khí Khi CO2 trong không khí tăng, chúng sẽ hòa vào nước biển; khi CO2 trong không khí giảm, nước biển sẽ nhả CO2 vào không khí theo phản ứng thuận nghich: CO2 + H2O < >H2CO3

 Các thành phần của không khí cùng với các yếu tố của khí tượng

là những tác nhân quan trọng của hòan cảnh bên ngòai ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp lên cơ thể con người

 Con người sống và làm việc trong môi trường không khí; khi làm một công việc bình thường người ta phải hít một lượng không khí gấp 2 - 3 lần

so với lúc nghỉ ngơi Thể tích hít vào trung bình của một người là 1 - 1,5m3/1giờ; 20 - 30m3/24 giờ; trong một năm là 7.200 - 10.800m3

BỨC XẠ MẶT TRỜI

 Mặt trời là nguồn sáng, nguồn sống, nguồn nhiệt của trái đất Năng lượng bức xạ mặt trời tới trái đất bằng các tia trực tiếp hay khuếch tán qua không khí và mây Thành phần của BXMT tới trái đất có 3 loại tia:

 Tia Hồng ngoại, có bước sóng λ = 2 000 - 760 mμ

 Tia Sáng, có bước sóng λ = 760 - 400 mμ;

 Tia Tử ngoại, có bước sóng λ = 400 - 280 mμ;

 Thành phần quang phổ của BXMT đến trái đất thay đổi tùy thuộc vào độ cao của mặt trời, độ mây, thành phần của không khí và sẽ ảnh hưởng khác nhau lên mọi sinh vật sống trên trái đất, trong đó có con người

 BXMT ảnh hưởng lên mọi cơ quan , hệ thống của cơ thể, lên sự tổng hợp và phân giải các chất trong cơ thể, làm tăng tuần hoàn, kích thích tăng sinh tổ chức hạt, làm vết thương chóng lành

 BXMT liên quan tới quá trình chuyển hóa khí, muối, nước trong cơ thể, làm tăng quá trình miễn dịch, tăng sức đề kháng chống lại bệnh tật, như bệnh còi xương, lao xương

 Tia Hồng ngoại có bước sóng 600 - 1

000 mμ có sức đâm xuyên lớn, có thể xuyên qua xương sọ, làm tăng nhiệt độ của tổ chức não hoặc rối loạn trung tâm điều nhiệt gây say nắng;

 Tia Sáng tác động chủ yếu đến cơ quan thị giác;

 Tia tử ngoại có tác dụng diệt khuẩn tốt

NHỮNG YẾU TỐ KHÍ TƯỢNG TÁC ĐỘNG

LÊN CƠ THỂ

NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ

 Nhiệt độ không khí thay đổi tùy thuộc vào cường độ bức xạ của mặt trời, ngày dài hay ngắn, độ trong suốt của bầu khí quyển, vào

vị trí địa lý của từng địa phương, và vào thành phần cấu tạo của mặt đất

 Nhiệt độ không khí có những ảnh hưởng nhất định lên cơ thê, liên quan đến quá trình phát sinh và phát triển của một số bệnh truyền nhiễm.

 Nhiều lọai côn trùng có chu kỳ phát triển liên quan chặt chẽ đến nhiệt độ không khí

 Các lòai vi sinh vật, ký sinh trùng đều có thể tồn tại và phát triển ở những điều kiện nhiệt

Nhiệt độ không khí liên quan mật thiết tới quá trình điều nhiệt của cơ thể Sự điều nhiệt của cơ thể con người chỉ có thể thực hiện được trong những điều kiện nhất định, khi vượt ra ngòai giới hạn đó thì cơ thể không còn điều nhiệt được nữa, và sẽ xuất hiện sự thay đổi thân nhiệt (do sự thăng bằng nhiệt bị phá hủy) nóng quá: say nóng; lạnh quá: tê cóng

ĐỘ ẨM KHÔNG KHÍ

 Cùng với nhiệt độ, độ ẩm không khí liên quan tới sự tồn tại và phát triển của các lọai mầm bệnh, các côn trùng tiết túc trung gian truyền bệnh, cho nên mới có các bệnh nhiễm trùng, ký sinh trùng theo vùng khí hậu

 Ảnh hưởng quan trọng của độ ẩm không khí đối với cơ thể là ảnh hưởng lên quá trình điều nhiệt; độ ẩm không khí quá cao thường có tác động không tốt tới sức khỏe;

độ ẩm cao, nhiệt độ cao, cơ thể khó mất nhiệt gây cảm giác oi bức khó chịu; độ ẩm cao; nhiệt độ thấp làm cơ thể mất nhiều nhiệt Khi độ ẩm thấp, không khí trở nên khô hanh gây khát, niêm mạc khô, dễ nứt nẻ, dễ chảy máu

 Không khí thường xuyên chứa một lượng hơi nước; nhiệt độ càng cao thì lượng hơi nước có trong không khí càng tăng (nên

độ ẩm tương đối ít thay đổi) Khi nhiệt độ giảm thì hơi nước trong không khí sẽ ngưng lại tạo thành sương mù, mưa Sương mù có ý nghĩa quan trọng trong vai trò thời tiết với ô nhiễm, sương

mù là một điều kiện thuận lợi làm xuất

hiện” hiện tương nghịch nhiệt”

SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG

KHÍ

Sự chuyển động của không khí ảnh hưởng trực tiếp lên sức khỏe của con người, quan trọng là lên quá trình điều nhiệt của cơ thể Ở nước ta, tùy theo từng mùa và tùy theo từng vùng, sẽ có các loại gió khác nhau, mang các tính chất khác nhau, và sẽ ảnh hưởng khác nhau lên quá trình điều nhiệt, và sẽ tạo ra các cảm giác khác nhau cho cơ thể con người Các loại gió đó là:

Gió nóng: gió Lào, gió Than Uyên, gió Ô Qui

hồ

Gió lạnh: gió mùa Đông Bắc

Gió mát: gió mùa Đông Nam

Tại những nơi đô thị, sự chuyển động của không khí rất quan trọng trong vấn đề phân tán các thành phần gây ô nhiễm không khí Những ngày ít gió, nồng độ các chất gây ô nhiễm không khí (chủ yếu từ khí thải xe hơi ) không được phát tán, là tác nhân quan trọng trong các bệnh do ô nhiễm không khí gây nên, nhất là các bệnh liên quan tới cơ quan hô hấp

THÂN NHIỆT VÀ SỰ ĐIỀU

NHIỆT

THÂN NHIỆT

 Thân nhiệt hằng định đảm bảo duy trì chuyển hóa các chất , duy trì sự phát triển bình thường của cơ thể Thân nhiệt bình thường của người khỏe mạnh là 36,5 - 37,5o C Để hằng định được thân nhiệt,

cơ thể phải điều hòa thân nhiệt bằng cách cân bằng lượng nhiệt mất đi và lượng nhiệt sản ra

Nguồn nhiệt của cơ thể : Cơ thể có các nguồn nhiệt sau:

Nhận trực tiếp từ BXMT (không phụ thuộc vào nhiệt độ không khí);

Từ đất, đá, đồ vật xung quanh;

Từ không khí (khi nhiệt độ không khí > 33o

C : là nhiệt độ bình thường của bề mặt da);

Chuyển hoá các chất sinh năng lượng trong cơ thể

SỰ ĐIỀU NHIỆT CƠ THỂ

Có 2 cơ chế điều nhiệt:

Cơ chế “ hóa học” : Tăng hoặc giảm quá trình phân giải các chất sinh năng lượng trong cơ thể

Cơ chế “ lý học” : Co hoặc giãn nở mạch ngoại vi, toát và bay hơi mồ hôi Tần số mạch tăng khi chống nóng

• Người thấy dễ chịu khi nhiệt độ ngoài mặt cơ thể (bề mặt da) < 33o C

MẤT NHIỆT TRONG ĐIỀU KIỆN

QUÁ NÓNG

 Khi nhiệt độ không khí > 33o C thì sự mất nhiệt của

cơ thể chủ yếu bằng cách toát và bay hơi mồ hôi Sự bay hơi mồ hôi phụ thuộc vào độ ẩm không khí và sự chuyển động của không khí

 Sự chuyển động của không khí sẽ đẩy đi lớp không khí xung quanh da chứa nhiều hơi nước, và thay vào

đó lớp không khí mới, ít hơi nước hơn, và sẽ làm tăng quá trình bay hơi mồ hôi Trong trường hợp quá nóng, sự chuyển động của không khí là yếu tố quan trọng làm giảm tác động không tốt của nhiệt độ cao lên cơ thể

MẤT NHIỆT TRONG ĐIỀU KIỆN

LẠNH

 Khi nhiệt độ không khí < 15o C, sự mất nhiệt của cơ thể sẽ tăng do tăng quá trình phát nhiệt Sự chuyển động của không khí tăng và độ ẩm không khí cao càng làm tăng sự mất nhiệt của cơ thể Nếu quần áo thích hợp (cách nhiệt tốt) và ăn uống đầy

đủ thì cơ thể sẽ chống rét tốt

Chuyển biến của quá trình điều nhiệt: Các yếu tố: nhiệt độ, độ ẩm của không khí, bức xạ mặt trời,

sự chuyển động của không khí đều góp phần tác động lên cơ thể; cơ thể tìm mọi cách điều nhiệt

để hằng định thân nhiệt, nhưng sự điều nhiệt của

cơ thể chỉ có thể thực hiện được trong những điều kiện nhất định của môi trường bên ngoài và môi trường bên trong, khi cơ thể không thể điều nhiệt được nữa thì thân nhiệt sẽ bị thay đổi: tăng hoặc giảm, và sẽ rối loạn chuyển hóa, rối loạn chức năng