Tài liệu Nichxon tại Nhà trắng pptx

Ong cĩ chính sách ngoại giao khơn khéo để tăng sức mạnh của Mỹ mà theo ơng đĩ là “thêm bạn bớt thù” đặc biệt là với các nước thuộc thế giới ba và Trung Quốc.. Việc tìm hiểu về Nichxon tr

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

Khoa Sử - Lớp: Sử- GDQP(3b)



Bài Thi 30% Môn Lịch sử thế giới hiện đại (HP2)

ĐỀ TÀI:

Giảng viên hướng dẫn: GV Lê Phụng Hoàng

Nhóm sinh viên thực hiện: Lê Văn Trường

Thanh phố Hồ Chí Minh, tháng 11/2009.

Mục Lục

M c L cụ ụ 2

D n nh pẫ ậ 3

N i dungộ 4

I) Con đ ng d n Nichxon ti p t c trên con đ ng chính tr ườ ẫ ế ụ ườ ị 4

II) Th c hi n ch ngh a Nichxon v i chi n l c co l iự ệ ủ ĩ ớ ế ượ ạ 5

II.1) Nichxon b c chân vào Nhà Tr ngướ ắ 5

II.2) “M t tu n l thay đ i th gi i”ộ ầ ễ ổ ế ớ 9

III) V Watergate và vi c Nichxon t ch c.ụ ệ ừ ứ 11

K t lu n:ế ậ 13

Tài li u tham kh oệ ả 14

Bài tập 30% môn LSTGHĐ (Hp2) Lê Văn Trường

Dẫn nhập

Richard Nixơn chính khách Hoa Kỳ, đảng viên Đảng Cộng Hịa, Tổng thống Mỹ năm

1969, Tổng thống thứ 37 của nước Mỹ, năm 1972, được bầu lại, nhưng phải từ chức năm

1974 do vụ bê bối “Watergate” Ong cĩ chính sách ngoại giao khơn khéo để tăng sức mạnh của Mỹ mà theo ơng đĩ là “thêm bạn bớt thù” đặc biệt là với các nước thuộc thế giới ba và Trung Quốc

Việc tìm hiểu về Nichxon trong thời gian đương nhiệm tại Nhà Trắng sẽ gĩp phần tìm hiểu được chính sách của Hoa Kỳ với các nước trên thế giới và cĩ thể gắn với tìm hiểu lịch sử Việt Nam trong thời kỳ này Để chúng ta cĩ cái nhìn đúng hơn, đầy đủ hơn, tồn diện hơn về chính sách ngoại giao của Mỹ trong thời kỳ trên Gĩp phần vào việc hoạch định chính sách ngoại giao giữa Việt Nam và Hoa Kỳ

Người thực hiện

Nội dung I) Con đường dẫn Nichxon tiếp tục trên con đường chính trị.

Năm 1968, là năm tuyển cử của nước Mỹ tới, Tổng thống Johnson đã gặp phải cảnh

ngộ cô lập cả trong lẫn ngoài, sa lầy trong chiến tranh Việt Nam, tình hình chính trị –

xã hội trong nước thì bất ổn Trong chiến tranh Việt Nam, năm 1968 là năm mà phía Việt Nam dân chủ cộng hòa quyết định mở cuộc “tổng công kích – tổng khởi nghĩa” diễn ra trong ba đợt: 30-1 đến 25-2, 5-5 đến 15-6, 17-8 đến 30-9 Đây là đòn bất ngờ làm cho Mỹ choáng váng Tuy mục đích của cuộc tổng công kích từ phía Việt Nam không đạt được nhưng nó đã làm thất bại chiến lược “chiến tranh cục bộ” mà Johnson là người chủ trương thực hiện ở Việt Nam Tương lai về một chiến thắng ở Việt Nam dường như bị khép kín mà E Kennơđi đã phải than thở: “Ngọn lửa kháng chiến của người Việt Nam đang châm ngòi cho ngọn lửa nổi loạn trên chính đất nước Mỹ”(1) Cộng thêm vào đó là tình hình nước Mỹ đang là áp lực với Johnson: lạm phát gia tăng ngày một nghiêm trọng, tình hình phát triển kinh tế bị giảm sút, “kế hoạch phúc lợi khổng lồ

“Xã hội vĩ đại” đã trở thành một lời hứa suông, chỗ nào cũng là không khí tràn đầy thất vọng,

sợ hãi, giận dữ và nghi ngờ Làn sóng chống đối, xung đột bạo lực không ngừng bùng nổ và một loạt ám sát nghe rợn cả người, đã đẩy đất nước đến bên bờ nguy hiểm của sự hỗn loạn”(2) Nói về tình hình nước Mỹ lúc này đúng là một trở ngại đối với Johnson, vụ người da màu, lãnh tụ của phong trào dân quyền nổi tiếng Jr King bị ám sát vào ngày 4-4-1968 đã tạo lên sự bạo loạn chủng tộc trong một không gian rộng lớn làm 39 người bị chết Bầu không khí căng thẳng ấy đã làm cho Nhà Trắng lúc nào cũng trong tình trạng phòng vệ tối đa

Bài tập 30% môn LSTGHĐ (Hp2) Lê Văn Trường Ngày 31-3-1986, Johnson tuyên bố khơng ra tranh cử Tổng thống nhiệm kỳ thứ hai(3) Trong Đại hội Đại biểu tồn quốc của Đảng Dân Chủ tại Chicago (tháng 8 năm 1986) mặc dù bên ngồi hội trường được canh phịng cẩn mật nhưng Johnson tuyên bố khơng tham gia Đại hội để tránh kích thích làn sĩng chống Chính phủ của quần chúng Kết quả của Đại hội là đề

cử Hubert Humphrey làm ứng cử viên Tổng thống của Đảng Dân Chủ

Trong bối cảnh ấy thì Nichxon lại được Đảng Cộng Hịa đề cử làm ứng cử viên Tổng thống của Đảng Cộng Hịa Để được là ứng cử viên của Đảng Cộng Hịa Nichxon đã chiến thắng đối thủ tranh cử chủ yếu là Nelson Rockefeller, Thống đốc bang New York Tiếp đĩ tại Đại hội Đại biểu tồn quốc của Đảng Cộng Hịa tại Miami, ơng đã giành thắng lợi trong vịng

bỏ phiếu đầu tiên

Theo cơng bố kết quả bỏ phiếu ngày 5 tháng 11 cho thấy, Nichxon thắng lợi ở 32 bang, được 301 phiếu đại cử tri, Humphrey thắng lợi ở 13 bang, được 191 phiếu đại cử tri, ngồi ra cịn cĩ 46 phiếu đại cử tri dành cho George Wallace ở 5 bang nhưng số phiếu của

cử tri bầu cho hai ứng cử viên của hai đảng lớn vơ cùng sát nhau, Nichxon chỉ cao hơn Humphrey với tỉ lệ là 0.7%(4) Thế là sau 8 năm, nguyện vọng của Nichxon mới thành hiện thực, ơng đã bước chân vào Nhà Trắng với chức danh Tổng thống, chức danh mà 8 năm trước Kennedy giành thắng lợi với ơng

Ngày 20-1-1969, Nichxon nhậm chức Tổng thống đời thứ 37 của nước Mỹ, trong diễn văn nhậm chức, Nichxon kêu gọi ngừng mọi tranh cãi về vấn đề Việt Nam bởi nĩ chỉ làm cho tình hình nước Mỹ thêm hỗn loạn Nichxon biểu thị là sẽ xây dựng chính phủ mới và ra sức tìm kiếm “hịa bình cho thế giới”

Sau đĩ, Nichxon đi vào cải cách lại cơ cấu nội các theo quan điểm của ơng là mọi việc đều cần cĩ người chịu trách nhiệm nhưng Tổng thống mới là người quyết định cao nhất Thực chất là chính sách tập trung quyền lực vào tay Tổng thống của Nichxon

II) Thực hiện chủ nghĩa Nichxon với chiến lược co lại

II.1) Nichxon bước chân vào Nhà Trắng

Ngay khi bước chân vào Nhà Trắng, Nichxon phải đối mặt với tình hình nghiêm trọng

mà người Mỹ chưa từng gặp trong lịch sử: nước Mỹ đã từ thời thịnh vượng sau chiến tranh nhanh chĩng bước sang suy yếu; Liên Xơ quật khởi, thế cân bằng hai cực đã phát sinh những thay đổi khơng cĩ lợi cho Mỹ; kinh tế Nhật Bản và Tây Au phát triển nhanh chĩng, khuynh hướng ly tâm về chính trị đối với nước Mỹ tăng lên, Trung Quốc và các nước thế giới thứ ba

khác ngày càng đi lên, phát huy tác dụng ngày càng lớn trong công việc thế giới Tình hình này đã làm cho chiến lược bành chướng toàn cầu của Mỹ gặp phải những khó khăn cực lớn(5) Biểu hiện cụ thể là:

Thứ nhất, cuộc chiến tranh Việt Nam đã làm cho nước Mỹ phải hi sinh một khối lượng lớn của cải và hàng ngàn sinh mệnh Quân đội Mỹ mất khoảng 46.000 quân, bị thương hơn 300.000 và chi phí trực tiếp cho cuộc chiến lúc này lên tới 140 tỷ USD Trong khi quân Mỹ vào năm 1968 vẫn còn 550.000 người Cộng thêm vào đó là “sứ mệnh lịch sử của nước Mỹ”

đã đặt hơn 1 triệu đóng ở các căn cứ quân sự ở các đại lục Á, Au và các đảo lân cận, 300.000 hải quận Mỹ đang lênh đênh trên các tàu bè ngoài xa bờ biển của nước Mỹ Thực hiện nghĩa

vụ “bảo vệ” của mình Mỹ đã đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ của hơn 40 nước và vùng lãnh thổ

Sa lầy trong chiến tranh Việt Nam, thất bại trong lý tưởng “bảo vệ thế giới” Yếu tố này làm cho nước Mỹ rơi vào cảnh hỗn loạn, nghi ngờ vào chính phủ Các cuộc biểu tình nổ

ra liên miên chỉ mong dừng mọi hoạt động chiến tranh ở Việt Nam bởi ngay từ đầu cuộc chiến tranh này đã không được lòng người ở nước Mỹ Có cuộc biểu tình lên tới 1.000.000 người yêu cầu “lập tức đình chỉ cuộc chiến tranh Việt Nam” Có khi những cuộc biểu tình quá khích thành cuộc bạo loạn đốt cả trụ sở ngân hàng tại bang California của sinh viên trường đại học California

Một không khí “chạy trốn” của thanh niên Mỹ bởi họ muốn chốn lính Có người nói: chúng tôi không muốn làm con dao trong tay Chính quyền này để sát hại những người dân vô tội mà chúng tôi không hề biết họ và thù hằn gì với họ Bởi vậy làn sóng chốn nghĩa vụ của

Mỹ tăng đột biến Theo thống kê, tỷ lệ trốn lính năm 1970 cao tới 53%, cao hơn tỷ lệ trốn lính trong thời kỳ chiến tranh thế giới, số người bị quy là chốn lính lên tới 100.000 người

Trước tình hình đó Nichxon cũng nghĩ tới việc rút khỏi chiến tranh Việt Nam nhưng cần phải rút trong danh dự Bởi thế ngay trong diễn văn phát biểu sau khi được đề cử làm

Tổng thống Nichxon nói: “Một nhiệm vụ cấp bách của Chính phủ chúng ta là làm cho cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc một cách có thể diện” Thực chất

là chính phủ Mỹ đã dường như không tìm thấy hy vọng chiến thắng ở chiến trường Việt Nam, quan điểm của Nichxon là: “Tôi rút ra được kết luận, không có cách gì đánh thắng được cuộc chiến tanh này” Từ quyết định ấy thì từ khi lên nắm chính

Bài tập 30% môn LSTGHĐ (Hp2) Lê Văn Trường quyền Nichxon dần cho giảm tỷ lệ quân nhân Mỹ hiện diện trên chiến trường Việt Nam với mục đích thay đổi màu da trên xác chết Một quyết định khơn khéo với nội tình nước Mỹ nhưng lại bị các lực lượng tiến bộ lên tiếng phản đối

Thứ hai, trong lúc nước Mỹ đang vướng bận với nghĩa vụ “bảo vệ thế giới” của mình thì Liên Xơ đã cĩ thời gian phát triển tiềm lực quân sự của mình, tăng nhanh sản xuất vũ khí hạt nhân

Số tên lửa đạn đạo vượt đại châu của Mỹ và Liên Xơ

Theo bảng thống kê thì đến năm 1970 số lượng tên lửa đạn dạo của Mỹ khơng tăng trong khi của Liên Xơ tăng lên 1.300 vượt Mỹ 23% Cịn về phương diện vũ khí thơng thường thì từ lâu Liên Xơ đã vượt Mỹ Với điều kiện đĩ Liên Xơ tiến hành gây ảnh hưởng ở khu vực Trung Đơng, Châu Au, Châu Á Trong bài nĩi chuyện vào tháng 7 năm 1971, Nichxon phải thừa nhận rằng: Liên Xơ đã trở thành người cạnh tranh vơ cùng lớn mạnh và hùng hổ hăm dọa đối với nước Mỹ, cấu thành “sự đe dọa lớn nhất” trước dã tâm xưng bá thế giới của Mỹ

Thứ ba, mâu thuẫn giữa Mỹ và các nước đồng minh sau chiến tranh càng trở thành vấn

đề được quan tâm Bởi sau chiến tranh Mỹ với địa vị là nước “viện trợ” cho các nước Tây Au

và Nhật Bản Nhưng từ những năm 60 của thế kỷ này thì các nước Tây Au và Nhật Bản dần vươn lên về kinh tế Điều đĩ, lại đe dọa đến vị trí đứng đầu của Mỹ Như Pháp sau khi đã phục hồi nền kinh tế, De Gaulle lên nắm quyền và thi hành chính sách ngoại giao độc lập tự chủ Tháng 1 năm 1964, Pháp thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc Năm 1966, Pháp rút ra khỏi khối NATO Như thế thì mỹ khơng cịn ở địa vị thống chế của Pháp nữa Cũng như Pháp, Chính phủ Tây Đức bắt đầu thiết lập quan hệ với các nước Đơng Au để giải quyết vấn

đề Berlin Về vấn đề Tây Đức đã đặt Mỹ trước bước đi là phải bắt tay với Liên Xơ nhằm giữ vững địa vị của mình trên trường quốc tế và cịn vì Mỹ khơng muốn Tây Đức lại tiếp tục theo con đường của Pháp tách ra khỏi sự ràng buộc của Mỹ

Thứ tư là sự vươn lên của các nước thuộc thế giới thứ ba và Trung Quốc Vấn đề này

đã làm Mỹ dần thất bại trong chiến lược tồn cầu của mình Mỹ cần cĩ một chính sách nhanh chĩng với các nước này

Thứ năm là địa vị kinh tế của Mỹ đã bị xuống thấp Gánh nặng quân sự ở Việt Nam cũng như trên các căn cứ khác trên thế giới đã lấy đi một khoản ngân sách khổng lồ của Mỹ, nền kinh tế của Mỹ bị suy yếu trầm trọng Chính phủ Nichxon ngừng đổi đơla ra vàng, đồng

thời tuyên bố đồng đôla mất giá Động thái này đã dẫn đến hậu quả là đồng đôla không còn là đồng tiền dùng làm tỷ suất trao đổi tiền tệ nữa Đó là một tiêu chí cho thấy nền kinh tế Mỹ đã suy thoái trầm trọng so với trước chiến tranh

Nhìn chung, Nichxon bước chân vào Nhà Trắng mà phải giải quyết hàng loạt vấn đề nan giải đó quả là một công việc đầy áp lực Nghĩa vụ quốc tế của Mỹ không được hoàn thành nên cần phải có biện pháp rút lui an toàn, nên cần phải công nhận thành quả phấn đấu của các nước Như lời Nichxon: “Xét từ góc độ kinh tế, nước Mỹ không là quốc gia đứng đầu thế giới nữa, và cũng không chỉ còn có hai siêu cường… Ngày nay trên thế giới có 5 trung tâm lực lượng mới Đó là: Mỹ, Tây Au, Liên Xô, Đại lục Trung Quốc, tất nhiên là còn có Nhật Bản Năm lực lượng này sẽ quyết định tiền đồ của thế giới trong thời gian một phần ba cuối cùng của thế kỷ này”

Bài tập 30% môn LSTGHĐ (Hp2) Lê Văn Trường

II.2) “Một tuần lễ thay đổi thế giới”

Về vấn đề liên quan tới Trung Quốc, Nich xon luơn cĩ cái nhìn đầy tận trọng và cần phải quan tam gấp rút Vì thế, trong thư gửi cho Kissinger, Nichxon chủ trương khuyến khích Chính phủ thăm dị khả năng cải thiện quan hệ với Trung Quốc Sau sự kiện đảo Trân Bảo (Damasky), Tháng 7 năm 1969, Mỹ tuyên bố nới lỏng hạn chế việc đi lại và trao đổi mậu dịch giữa nhân viên Trung Mỹ

Ngày 3 tháng 12, trong triển lãm thời trang của Nam Tư tại cung văn hĩa Varsawa, phía Mỹ hy vọng được hội đàm nghiêm chỉnh với Trung Quốc

Sang tháng 12 khi biết tín hiệu của Mỹ, phía Trung Quốc, đứng đầu là Chu An Lai chỉ thị cho các quan chức ngoại giao Trung Quốc ở Ba Lan nĩi với đại sứ Mỹ ở đĩ rằng cĩ thể mời ơng ta đến làm khách ở sứ quán Trung Quốc

Ngày 20 tháng 1 năm 1970, hội nghị cấp đại sứ Trung Mỹ ở Varsawa bị ngừng nhiều năm đã họp lại Cả hai phía đều tỏ ý muốn tổ chức các chuyến thăm mang tính quốc gia

Tháng 8 năm 1970, nhà văn Mỹ Edgar Snow đến Bắc Kinh và được Mao Trạch Đơng

đĩn tiếp với như khách quý Trước thiện tình của Trung Quốc Nichxon đã nĩi: “Nếu như trước khi chết tơi cịn việc gì muốn làm thì đĩ là đi Trung Quốc, Nếu tơi khơng đi được, thì tơi muốn các con tơi sẽ đi” Tiếp tục là các hoạt động ngoại giao bằng “miệng” của Trung Quốc và Mỹ thơng qua Pakistan thì quan hệ Trung Mỹ dần được cải thiện Ngày 20 tháng 4 năm 1971, Nichxon tuyên bố nới lỏng mức độ lớn cấm vận mậu dịch với Trung Quốc từ hơn 20 năm Cùng thời gian này thì cuộc “ngoại giao bĩng bàn” được tổ chức tại Đại lễ đường nhân dân (Trung Quốc) thì phía Trung Quốc trực tiếp mời Chính phủ Mỹ cử đại diện chính thức sang thăm Trung Quốc Đáp lại lời mời ấy thì Nichxon cử Kissinger sang thăm Trung Quốc nhưng lại là chuyến đi bí mật

Đến ngày 17 tháng 2 năm 1972, đồn Nichxon rời Washington, bắt đầu “một cuộc lữ hành tìm kiếm hịa bình” Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Tổng thống Hoa Kỳ đương chức tới thăm Trung Quốc Ngày 21 đồn tới Bắc Kinh Ngay chiều hơm đĩ đã diễn ra cuộc gặp lịch sử giữa Mao Trạch Đơng và Nichxon Hai bên đã cĩ một buổi nĩi chuyện thân tình chứ khơng cịn vẻ đối địch nữa Nhưng thực chất là cả hai bên đều muốn nhân dịp này mà giành lại quyền lợi cho mình Phía Trung Quốc thì muốn thăm dị Mỹ về vấn đề Đài Loan, cịn phía

Mỹ thì muốn nhân cơ hội này thiết lập quan hệ ngoại giao thân thiện càng sớm càng tốt

Qua nhiều lần trao đổi ý kiến thì đến ngày 28 tháng 2, hai bên Trung Mỹ đã ký kết Thông cáo chung Thượng Hải (1972) Bản thông cáo có nói rõ rằng tuy hai bên Trung Mỹ có khác nhau về thể chế chính trị nhưng nó không phải là cản trở với nhu cầu ngoại giao của hai bên Thông cáo có ghi: “Chế độ xã hội và chính sách ngoại giao của hai miền Trung Mỹ có sự khác biệt về bản chất Nhưng hai bên đồng ý, bất kể chế độ xã hội như thế nào, đều căn cứ vào nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ các nước, không xâm phạm nước khác, không can thiệp vào công việc nội bộ nước khác, bình đẳng cùng có lợi, chung sống hòa bình để xử lý quan hệ giữa nước này và nước khác”(6)

Như vậy, trong khoảng một tuần lễ mà hai bên Trung Mỹ đã chính thức đặt dấu mốc quan trọng trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước Trong bữa tiệc cuối cùng trước khi kết thúc chuyến thăm Trung Quốc của mình Nichxon đã gọi tuần lễ vừa qua là “một tuần lễ làm thay đổi thế giới”

Tranh biếm họa vụ việc Watergate

III) Vụ Watergate và việc Nichxon từ chức.

Năm 1972, do thắng cử nhiệm kỳ thứ hai, Nichxon tiếp tục làm Tổng thống Mỹ một khóa nữa Tuy vậy, vui mừng chưa được bao lâu thì Nichxon bị vụ Watergate làm cho ông ta nghẹt thở trên con đường chính trị Nó làm cho Nichxon nuốt giận đến suốt đời

Ngày 17 tháng 6 năm 1972, do có lệnh của Nichxon, 5 người thuộc Nhà Trắng đã lẻn vào Tổng bộ ủy ban toàn quốc của Đảng Dân Chủ tại khách sạn Watergate để lắp đặt máy nghe trộm và đã bị bắt Trong đó có:

1 James.Mc Cord, cố vấn an ninh của

“Uy ban giành sự liên nhiệm cho Tổng thống Nichxon” thuộc Đảng Cộng Hòa

2 Luật sư Godehn-Riddi thuộc “Uy ban tài chính tranh cử” của Đảng Cộng Hòa

3 Howard Hent nguyên cố vấn Nhà Trắng và còn có hai nhân vật nữa không được tiết lộ

Dựa vào vụ việc này thì Đảng Dân Chủ muốn hạ gục Nichxon, ứng viên của Đảng Cộng Hòa Nhưng phát ngôn viên của Nhà Trắng thì nói: đó chỉ là trò đùa, không có gì phải xem xét Đảng Dân Chủ không có chứng cớ, không thể kết luận cho Nichxon một cái tội không có như thế được Vụ việc Watergate đã được xử cho xong chuyện, không rõ ràng

Kết quả là, Nichxon tiếp tục thắng cử trong nhiệm kỳ hai Nhưng đầu năm 1973 thì vụ việc Watergate lại được xử lại với chứng cứ mới do Mc Cord sợ bị xử tù giam lâu nên đã vội khai ra chân tướng vụ việc Ngày 17 tháng 4 năm 1973, Nichxon chính thức nhận trách nhiệm

về vụ việc Watergate Ngày 30 tháng 4, Nichxon trên truyền hình đã nhận trách nhiệm của mình tới vụ việc Watergate nhưng lại phủ nhận mình có liên quan tới vụ việc này

Trước những chứng cứ do Uy ban điều tra sự kiện Watergate đưa ra thì Nichxon đã phải im lặng nghe dư luận phán xét Trong các bằng chứng có chỉ ra rằng, năm 1970, Nichxon đích thân tự phê chuẩn một kế hoạch tình báo, yêu cầu sử dụng kiểm tra bưu điện qui mô lớn, nghe, xem trộm điện thoại điện báo và ăn cắp tư liệu nhằm thuận tiện trong việc thu được những tin tình báo của cá nhân hoặc tập đoàn bị cho là tạo thành mối đe dọa với quốc gia;