cau tran thuat don

-Sử dụng được câu trần thuật đơn trong tình huống giao tiếp cụ thể, trong văn bản3. Th¸i ®é:.[r]

Tiết 110:

Câu trần thuật đơn

Người soạn:

Ngày soạn:

Lớp dạy

I Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức:

- Trỡnh bày được đặc điểm ngữ phỏp của cõu trần thuật đơn và tỏc dụng của cõu trần thuật đơn

- Phõn biệt được cõu trần thuật đơn với cỏc loại cõu khỏc trong văn bản

- Áp dụng được

2 Kĩ năng:

-Nhận diện được cõu trần thuật đơn trong văn bản và xỏc định được chức năng của cõu trần thuật đơn

-Sử dụng được cõu trần thuật đơn trong tỡnh huống giao tiếp cụ thể, trong văn bản

3 Thái độ:

- Học sinh nhận thức được vai trũ của cõu trần thuật đơn trong hoạt động giao tiếp Tiếng Việt

- Luụn cú ý thức sử dụng cõu trần thuật đơn trong giao tiếp

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: - Tài liệu tham khảo

- Phương tiện, đồ dựng dạy học

2 Học sinh: - ễn lại bài học

- Chuẩn bị kiến thức cú liờn quan

- Chuẩn bị bài theo yờu cầu của giỏo viờn

C.Tiến trỡnh giờ dạy:

1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu 1 (chọn phơng án trả lời đúng nhất cho câu hỏi dới đây):

Các thành phần chính của câu gồm:

A Chủ ngữ

B Vị ngữ

C Chủ ngữ và vị ngữ

D Phơng án khác

( Đáp án C )

Câu 2: Xác định thành phần chính trong câu sau và nêu cấu tạo của từng thành

phần đó:

Tre/ là ng ời bạn thân của ng ời dân Việt Nam

CN VN

( DT ) ( Cụm DT )

3 Bài mới

a Giới thiệu bài mới

Trong cuộc sống, để nêu một ý kiến hay giới thiệu về một sự vật, sự việc nào đó

ta thờng sử dụng câu trần thuật đơn Vậy câu trần thuật đơn là gì? Để trả lời cho câu hỏi đó chúng ta cùng đi vào bài học hôm nay.

b Tiến trình bài dạy

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

* Hoạt động 1: hớng dẫn học sinh tìm

hiểu khái niệm câu trần thuật đơn.

- Giáo viên đa ngữ liệu lên máy

- Gọi một học sinh đọc

H? Đoạn văn trên đợc trích từ văn bản

nào?

A Sông nớc Cà Mau

B Bài học đờng đời đầu tiên

C Vợt thác

D Bức tranh của em gái tôi

( Đáp án B )

H? Đoạn văn gồm mấy câu? Hãy chỉ rõ

từng câu cụ thể?

+ 9 câu

H? Các câu trong đoạn trích đợc dùng với

những mục đích gì?

+ Kể, tả, nêu ý kiến

+ Hỏi

+ Bộc lộ cảm xúc

+ Ra lệnh

- Quan sát

- Đọc to rõ ràng

- Trả lời

- Phát hiện, trả lời

- Nêu mục đích nói của các câu

I Câu trần thuật

đơn là gì?

1 Ví dụ

(SGK/101)

H? Câu hỏi thảo luận: Nối mục đích cột A

với câu ở cột B sao cho đúng? ( GV đa

bảng lên màn hình)

+ Câu 1,2,6,9 ( dùng để kể, tả, giới thiệu)

+ Câu 4 ( dùng để hỏi)

+ Câu 3,5,8 ( dùng để bộc lộ cảm xúc)

+ Câu 7 ( dùng để ra lệnh)

H? Dựa trên cơ sở kiến thức đã học ở bậc

Tiểu học, hãy phân loại các câu trên theo

mục đích nói?

+ Câu trần thuật: Câu 1,2,6,9

+ Câu nghi vấn: câu 4

+ Câu cảm thán: câu 3,5,8

+ Câu cầu khiến: 7

H? Xác định chủ ngữ, vị ngữ của bốn câu

trần thuật:

+ Câu 1:

Tôi / đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài

CN VN

+ Câu 2:

Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh, tôi / mắng

CN VN

+ Câu 6:

Chú mày/ hôi nh cú mèo thế này ,

CN VN

ta / nào chịu đ ợc

CN VN

+ Câu 9:

Tôi/ về, không một chút bận tâm

CN VN

H? Có thể sắp xếp bốn câu trên thành mấy

loại?

2 loại:

+ Câu có một cụm C-V: 1, 2, 9 ( câu đơn)

+ Câu có hai cụm C-V: 6 ( câu ghép)

- Quan sát, thảo luận nhóm theo bàn, cử đại diện trả lời

- Suy nghĩ, trả lời

- Xác định CN,

VN của các câu trần thuật

- Trả lời

- Câu trần thuật: 1,2,6,9

- Câu nghi vấn:4

- Câu cảm thán: 3,

5, 8

- Câu cầu khiến: 7

- Câu có 1 cụm C-V: 1,2,9(câu đơn)

- Câu có 2 cụm C-V: 6 (câu ghép)

- Trên cơ sở đã xác đinh đợc câu trần thuật

và câu đơn Em hãy chỉ ra các câu trần

thuật đơn trong đoạn trích?

+ Câu 1,2,9

H? Vậy theo em câu trần thuật đơn là gì?

- Giáo viên chốt lại kiến thức: Câu trần

thuật đơn là loại câu do một cụm C-V tạo

thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về

một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến

H? Để xác định câu trần thuật đơn ta phải

dựa vào những yếu tố nào?

+ Căn cứ vào cấu tạo và mục đích nói

- Gọi học sinh đọc ghi nhớ SGK/ 101

- Phát hiện, trả lời

- HS trả lời

- Chú ý lắng nghe

- Trả lời

- Đọc ghi nhớ

->Câu trần thuật

đơn: câu 1,2,9

2 Nhận xét:

Câu trần thuật

đơn là câu:

- Do một cụm C-V tạo thành

- Dùng để giới thiệu, tả hoặc kể

về một sự việc, sự vật hay để nêu một

ý kiến

3 Ghi nhớ

SGK/101

* Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh luyện

tập

Bài 1:

- Giáo viên đa ngữ liệu lên máy, gọi một

học sinh đọc nội dung và yêu cầu bài tập

a) Điền từ còn thiếu vào chỗ trống để tạo

thành câu trần thuật đơn

- ………… chín vàng

- Lớp 6A………

b) Hãy đặt một câu trần thuật đơn dùng

để giới thiệu, tả hoặc kể.

- Gọi 2 HS lên bảng làm bài tập

Bài 2(bài 1/SGK/ 101)

- Giáo viên đa ngữ liệu lên máy, gọi một

học sinh đọc nội dung và yêu cầu bài tập

H? Tìm các câu trần thuật đơn và cho biết

tác dụng của chúng?

- Đọc to rõ ràng

- Lên bảng làm bài tập

- Đọc to rõ ràng

- Phát hiện,phân tích,trả lời

II Luyện tập

Bài 1

- Bài 2 ( bài

1/SGK/ 101)Tìm các câu trần thuật

đơn và cho biết tác dụng của chúng?

+ Câu 1, 2 là câu trần thuật đơn, trong đó:

Câu 1:

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô/ là một

C

ngày trong trẻo, sáng sủa

V

-> dùng để giới thiệu, miêu tả về Cô Tô.

Câu 2:

…bầu trời Cô Tô/cũng trong sáng nh vậy

C V

-> dùng để nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp

trong sáng của Cô Tô sau trận bão.

Bài 3: ( bài 2/SGK/101)

- Giáo viên đa ngữ liệu lên máy, gọi

một học sinh đọc nội dung và yêu

cầu bài tập

H? Phân tích cấu tạo ngữ pháp của các câu

trên? Chúng thuộc loại câu nào và có tác

dụng gì?

Câu 1:

….có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai

C

Thần Long Nữ / tên là Lạc Long Quân

V

Câu 2:

Có một con ếch / sống lâu ngày trong một

C V

cái giếng nọ

Câu 3:

Bà đỡ Trần/ là ng ời huyện Đông Triều

C V

-> Các câu trên là câu trần thuật đơn có

tác dụng giới thiệu nhân vật

Bài 4: (bài 3/SGK/102)

H( câu hỏi thảo luận nhóm )? Nêu nhận

- Đọc to rõ ràng

- Phân tích cấu tạo ngữ pháp, xác

định loại câu, tác dụng

- Quan sát ngữ

- Bài 3 (bài

2/SGK/101) Xác

định loại câu và tác dụng

- Bài 4: (bài

3/SGK/102) Nêu

xét về cách giới thiệu nhân vật

+ Cả ba ví dụ đều giới thiệu nhân vật phụ

trớc, rồi từ việc làm mới giới thiệu nhân

vật chính Trong bài tập 2, nhân vật chính

lại đợc giới thiệu ngay từ đầu

Bài 5: (bài 4/SGK/103)

- Giáo viên đa ngữ liệu lên máy, gọi một

học sinh đọc nội dung và yêu cầu bài tập

H? Nêu nhận xét và tác dụng của câu mở

đầu?

+ Ngoài tác dụng giới thiệu còn có tác

dụng miêu tả hoạt động của các nhân vật

Bài 6: ( bài 5 SGK/ 103)

H? Hãy nhớ và viết lại đoạn thơ “Từ ngày

Huế đổ máu… Nhảy trên con đờng vàng”

trong bài thơ “Lợm” ( Thời gian 5-10

phút)

- GV cho học sinh chấm chéo ( 2 bàn đổi

vở cho nhau)

- GV chấm điểm, nhận xét chung

* Bài tập bổ trợ

Câu trần thuật đơn là:

A Câu do một cụm C-V tạo thành

B Câu dùng để kể, tả

C Câu do một cụm C-V tạo thành

dùng để giới thiệu

D Câu do một cụm C-V tạo thành

dùng để giới thiệu, tả hoặc kể hay

để nêu một ý kiến

( Đáp án:D)

liệu trong SGK,đọc thầm

- Thảo luận nhóm theo bàn trong 2 phút, cử đại diện trả lời

- Đọc to rõ ràng

- Nêu nhận xét

- Nhớ- viết

- Chấm chéo

- Lắng nghe

nhận xét về cách giới thiệu nhân vật

- Bài5 (bài

4/SGK/103) Nêu nhận xét và tác dụng của câu mở

đầu

- Bài 6 ( bài

5/SGK/103): Chính tả ( Nhớ- viết)

* Hoạt động 3: Hớng dẫn về nhà

1 Viết đoạn văn có độ dài 4 đến 6 câu nêu

cảm nghĩ về hình ảnh cây tre qua bài “Cây

- Nghe ghi chép vào vở

III H ớng dẫn về nhà

tre Việt Nam” trong đó có sử dụng câu trần thuật đơn

2 Học thuộc ghi nhớ

3 Soạn bài: “Câu trần thuât đơn có từ là”