Bài tập 4,5 SGK –tr144 Giáo viên hướng dẫn cho học sinh về nhà thực hiện BT4: Về nhà HS luyện viết đoạn văn có sử dụng các dấu câu : ngoặc đơn, hai chấm và ngoặc kép ; và tập phân tích đ[r]
Trang 1Tuần :14
Tiết 54:
DẤU NGOẶC KÉP
1 MỤC TIÊU: Giúp học sinh:
1.1 Kiến thức:
- Hiểu rõ công dụng và biết cách sử dụng dấu ngoặc kép trong khi viết
- Công dụng dấu ngoặc kép
1.2 Kĩ năng:
- Sử dụng dấu ngoặc kép
- Sử dụng phối hợp dấu ngoặc kép với dấu khác
- Sửa lỗi về dấu ngoặc kép
1.3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh ý thức sử dụng dấu câu đúng, phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp có tác dụng giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt
2.NỘI DUNG HỌC TẬP
Công dụng và cách sử dụng dấu ngoặc kép
3.CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Nghiên cứu SGK, SGV, chuẩn kiến thức và các tài liệu liên quan, bảng phụ, phiếu học tập
- Học sinh: Đọc SGK, soạn bài theo định hướng SGK và sự hướng dẫn của GV
4 TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1
Ổn định lớp :
8A1 8A2
4.2
Kiểm tra bài miệng :
? Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hai chấm và dấu ngoặc đơn trong ví dụ sau?
Nó cư làm in như nó trách tôi; Nó kêu ư ử, nhìn tôi như muốn bảo tôi rằng:
“A ! lão già tệ lắm ! tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à ?” (Nam Cao – Lão Hạc)
? Ngoài ra, dấu ngoặc đơn và dấu 2 chấm còn có tác dụng nào nữa ?
4.3
Tiến trình bài học:
Giáo viên giới thiệu từ việc kiểm tra bài cũ
Dấu “” có tác dụng như thế nào … bài mới …
* Hoạt động 1: Tìm hiểu công dụng của dấu
ngoặc kp gio vin đưa ví dụ (Sgk) vào bảng phụ
rồi yêu cầu h/s đọc
? Các ví dụ trên được trích từ văn bản nào? Của ai?
? Xét về mặt hình thức, cả 4 ví dụ trên có điểm gì
chung ? (đều dùng dấu ngoặc kép)
? Dấu ngoặc kép trong những đoạn trích trên dùng
I Công dụng
* Xét ví dụ: (Sgk/141 + 142) Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu:
Trang 2để làm gì ?
(Vda: Đánh dấu lời dẫn trực tiếp (câu nói của
Găng đi)
Gợi ý: vd a, b, c, d
? Từ “Dãi lụa” được dùng để chỉ vật gì ? tác giả sử
dụng biện pháp tu từ gì ?
(Hiểu theo 1 nghĩa đặc biệt, dùng biện pháp tu
từ ẩn dụ chiếc cầu như một dãi lụa)
? Vd c: ? Tại sao các từ “Văn minh” khai hóa lại
được được đặt trong dấu ngoặc kép ? dùng với hàm
ý gì ?
(Từ ngữ có hàm ý mỉa mai bằng việc dùng lại
chính những từ ngữ mà thực dân Pháp thường dùng
khi nói về sự cai trị của nó đối với nước ta)
? Ví dụ d phần đặt trong dấu ngoặc kép là tên gọi
của sự vật gì ?
(Tên gọi của tác phẩm văn học, tờ báo…)
? Từ việc tìm hiểu trên em hãy rút ra công dụng của
dấu ngoặc kép ?
Gv khái quát gọi H/s đọc ghi nhớ (Sgk/ 142)
? Cho 1 ví dụ có dùng dấu ngoặc kép ?
Lưu ý: Khi dùng dấu ngoặc kép để đánh dấu lời
dẫn trực tiếp thì từ ngữ, câu hay đoạn dẫn trực tiếp
đó phải chính xác, đầy đủ không được thêm từ hay
bớt từ, kể cả dấu câu cũng phải dẫn đúng
* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh luyện tập:
Bài tập 1 (SGK –tr142)
-Yêu cầu:Học sinh đọc và xác định yêu cầu bài tập
1
-Gợi ý:
+Xác định kĩ yêu cầu của bài tập
+Xem kĩ phần lý thuyết vừa học ở trên
+Xét kĩ ý nghĩa của cả đoạn ,từ,câu ở trong dấu
ngoặc kép
-Nhận xét phần trình bày của học sinh Sửa bài cho
học sinh
Bài tập 2 (SGK –tr143)
-Yêu cầu:Học sinh đọc và xác định yêu cầu bài tập
2
-Gợi ý:
a Đánh dấu 1 lời dẫn trực tiếp
b Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt
c Đánh dấu từ ngữ được dùng với hàm ý mải mai
d Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo
* Ghi nhớ:(Sgk/142 Vd: Hãy cùng nhau hành động: “Một ngày không dùng bao bì ni lông” (Thông tin về nagỳ Trái Đất năm 2000)
II Luyện tập.
Bài 1: Giải thích công dụng của dấu ngoặc
kép Dùng để đánh dấu
a Câu nói được dẫn trực tiếp
b Từ ngữ được dùng với hàm ý mỉa mai
c Đánh dấu lời dẫn trực tiếp, dẫn lời người khác
d Đánh dấu từ được dẫn trực tiếp hàm ý mỉa mai
e Đánh dấu từ ngữ dẫn trực tiếp(thơ của Nguyễn Du)
Bài 2: Điền dấu 2 chấm và dấu ngoặc kép
vào chổ thích hợp Giải thích lý do
a Đặt dấu 2 chấm sau “cười bảo” báo trước lời đối thoại
- Đặt dấu “” ở ‘cá tươi” và “tươi” đánh dấu
Trang 3+Xác định kĩ yêu cầu của bài tập
+Xem kĩ phần lý thuyết vừa học ở trên,bài dấu
ngoặc đơn và dấu hai chấm
+Xét kĩ đâu là nói trực tiếp ,đâu là lời hội thoại
-Nhận xét phần trình bày của học sinh Sửa bài cho
học sinh
Bài tập 3 (SGK –tr143,144)
-Yêu cầu:Học sinh đọc và xác định yêu cầu bài tập
3
-Gợi ý:
+Xác định kĩ yêu cầu của bài tập
+Xem kĩ phần lý thuyết vừa học ở trên,bài dấu
ngoặc kép và dấu hai chấm
+So sánh 2 đoạn văn , Hai đoạn văn giống ở điểm
nào và khác nhau ở các dấu gì ? Tại sao ?
-Nhận xét phần trình bày của học sinh Sửa bài cho
học sinh
Bài tập 4,5 (SGK –tr144)
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh về nhà thực hiện
BT4: Về nhà HS luyện viết đoạn văn có sử dụng
các dấu câu : ngoặc đơn, hai chấm và ngoặc kép ;
và tập phân tích để thấy rõ công dụng của các dấu
ngoặc kép(GV đọc cho HS nghe đoạn văn tham
khảo bên cột nội dung) và giải thích các dấu đó
BT5: GV cho HS về nhà tìm trong SGK và tìm các
dấu ngoặc đơn, hai chấm và ngoặc kép và nêu công
dụng (HS về nhà tìm và nêu công dụng – tiết tới trả
bài sẽ hỏi phần này)
từ ngữ được dẫn lại
b Nó tiến lê: “Cháu hãy vẽ cái … với cháu” đánh dấu lời dẫn trực tiếp
c Lão Hạc … bảo hắn: Đây là … bán đi 1 sào”… đánh dấu lời dẫn trực tiếp
Bài 3: Hai câu có ý nghĩa giống nhau mà
dùng dấu câu khác nhau vì:
a Dùng 2 dấu câu và dấu ngoặc kép để đánh dấu lời dẫn trực tiếp, dẫn nguyên lời của Chủ Tịch HCM
b Không dùng dấu (:) và (“”) như ở trên vì câu nói không được dẫn nguyên văn (lời dẫn gián tiếp)
Bài 4: Viết đoạn văn thuyết minh có dùng
dấu ngoặc đơn, dấu 2 chấm và dấu ngoặc kép
Bài 5: Tìm trường hợp dùng 3 dấu câu đã
học vd: Đô – Ki – hô – tê vừa nhìn thấy liền nói với giám mã “vận may run rủi khiến cho
sự nghiệp của chúng ta tốt đẹp quá sự mong muốn”… (Xéc – van – tét)
5 TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
5.1
T ổng kết :
? Dấu ngoặc kép có công dụng gì trong khi viết ?
5.2
H ướng dẫn tự học :
*
Đối với bài học này
- Học bài:
+ Thuộc ghi nhớ và xem lại các ví dụ và bài tập ; thực hiện bài tập 4,5 ở nhà
+ Nắm vững kiến thức về dấu ngoặc kép
- Tìm trong các văn bản đã học (Nvăn 8 – tập 1) câu hay đoạn văn có sử dụng 3 dấu câu:
(:) ; ( ) ; “”
* Đối với bài học tt
Trang 4- Soạn bài: Luyện nói: thuyết minh về một thứ đồ dùng:
Xem kĩ đề bài : Thuyết minh về cái bình thuỷ
+ Để thuyết minh về cái bình thuỷ, chúng tác cần trình bày những mảng kiến thức nào? Tiến hành tìm ý cho đề văn dó
+ Trên cơ sở đó, các em lập dàn bài thể hiện trình tự trình bày
+ Tiến hành tập nói để thuyết minh về cái bình thuỷ
6.PHỤ LỤC
………
………
………
………
………
***********************************
Tuần: 14
Tiết 54:
Ngày dạy:
LUYỆN NÓI: THUYẾT MINH MỘT THỨ ĐỒ DÙNG
1 MỤC TIÊU: Giúp học sinh:
1.1 Kiến thức:
- Cách tìm hiểu, quan sát và nắm được đặc điểm cấu tạo, công dụng,…của những vật dụng gần gũi với bản thân
- Cách xây dựng trình tự các nội dung cần trình bày bằng ngôn ngữ nói về một thứ đồ dùng trước lớp
1.2 Kĩ năng:
- Tạo lập một văn bản thuyết minh
- Sử dụng ngôn ngữ dạng nói trình bày chủ động một thứ đồ dùng trước tập thể lớp
1.3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh sự tự tin khi nói trước tập thể: biết nói với âm lượng đủ nghe, ngữ điệu hấp dẫn
2 NỘI DUNG BÀI HỌC
- Củng cố, nâng cao kiến thức và kĩ năng làm bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng -Biết trình bày thuyết minh một thứ đồ dùng bằng ngôn ngữ nói
3 CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Nghiên cứu SGK, SGV, chuẩn kiến thức và các tài liệu liên quan, bảng phụ, phiếu học tập
- Học sinh: Đọc SGK, soạn bài theo định hướng SGK và sự hướng dẫn của GV
4 TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1
Ổn định lớp :
8A1 8A2
4.2
Kiểm tra miệng :
Trang 5? Đề văn thuyết minh nêu lên điều gì ? để làm bài văn thuyết minh, người viết cần phải làm
gì?
? Nếu bố cục của một bài văn thuyết minh ?
4.3
Tiến trình bài học :
Gv giới thiệu bài
* Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tập nói
trên cơ sở các nhóm thảo luận rồi hình thành
dàn ý.
- H/s đọc đề bài trong Sgk
? Đối tượng thuyết minh của đề bài này là gì ?
? Để thuyết minh về cái phích nước Cần vận dụng
phương pháp thuyết minh nào ?
(Đối tượng là cái phích nước Cần vận dụng
phương pháp nêu định nghĩa, giải thích và
phương pháp phân loại phân tích)
? Yêu cầu của đề bài trên là gì ?
(Trình bày công dụng, cấu tạo, nguyên lí giữ
nhiệt và cách bảo quản)
? Hãy lập dàn ý đề bài trên ?
? Phần MB em cần giới thiệu như thế nào ?
? Phần TB em sử dụng phương pháp thuyết minh
nào ? cái phích có hình dạng ra sao ? Cấu tạo gồm
mấy phần ? Hiệu quả giữ nhiệt của phích ? Để bảo
quản tốt ta lưu ý điều gì ?
? Phần KB em phải trình bày như thế nào ?
Gv định hướng: Thưa cô giáo
Các bạn thân mến
Hiện nay, tuy nhiều gia đình khá giả đã có bình
nóng lạnh hoặc các loại phích điện hiện đại, như đa
* Đề bài: Thuyết minh về cái phích nước (bình thủy)
Dàn ý chi tiết
a MB: - Phích nước là 1 thứ đồ dùng thường
có trong mỗi gia đình
- Phích được dùng đựng nước nóng
b TB: - Hình dáng của phích: là hình trụ cao
khoảng (30 – 40cm)
- Cấu tạo gồm 2 phần:
+ Vỏ
+ Ruột + Vỏ; làm bằng nhựa hoặc nhôm, sắt để bảo quản ruột phích, nút phích, tay cầm
+ Ruột: là quan trọng nhất được làm bằng 2 lớp thủy tinh có tráng lớp thủy ngân, miệng phích nhỏ giảm khả năng truyền nhiệt ra ngoài; phía trong lớp thủy tinh có tráng lớp thủy ngân miệng phích nhỏ giảm khả năng truyền nhiệt
- Hiệu quả giữ nhiệt: trong vòng 6 tiếng đồng
hồ nước từ 100oC xuống 70oC
- Bảo quản: Cần để nơi khô ráo, để xa tầm tay trẻ em
c KB: khẳng định lại sự tiện dụng, ích lợi của
phích nước nóng đối với cuộc sống hàng ngày trong gia đình
Trang 6số các gia đình có thu nhập thấp coi phích nước là
1 thứ đồ dùng tiện lợi và hữu ích
Cái phích dùng để chế nước sôi pha trà cho người
lớn, pha sữa cho trẻ em cái phích có cấu tạo thật
đơn giản
Giá cái phích nước phù hợp rat phù hợp với túi
tiền của đại đa số người dân lao động Vì vậy,
từ lâu cái phích nước đã trở thành vật dụng
quen thuộc trong nhiều gia đình người Việt nam
chúng ta
- Gv chia 4 tổ, tổ trưởng điều khiển cho các bài
tập nói
- Gv theo dõi quá trình hoạt động của h/s
- Tổ 1; Trình bày phần mở bài
- Tổ 2; Trình bày phần đầu của TB
- Tổ 3: Trình bày phần cuối của TB
- Tổ 4: Trình bày phần KB
* Hoạt động 3: Luyện nói trước lớp:
- Trên cơ sở luyện nói ở tổ, gv gọi đại diện mỗi
tổ lên trình bày
- Khi các bạn lên bảng trình bày, các bạn ở dưới
chú ý lắng nghe rồi nhận xét
- gv quan sát, theo dõi để uốn nắn kịp thời: nói
to – rõ, cả lớp lắng nghe
- Trên cơ sở nói từng phần đã được bổ sung, gv
gọi 1 - 2 em khá, giỏi nói toàn bài trước lớp
vgv nhận xét
* Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá, rút kinh
nghiệm:
- Nhận xét về kiểu bài: Cách trình bày
- Đánh giá hiệu quả cách trình bày: Ưu và
nhược
5 TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
5.1
Củng cố :
- Tiếp tục luyện nói theo đề bài này
- Viết lại bài tập làm văn này vào vở
5.2
Hướng dẫn học bài, soạn bài ở nhà:
* Đối với tiết học này
- Về nhà luyện nói trước tập thể thêm: nói trước kính …
Trang 7* Đối với tiết học tt
- Chuẩn bị cho bài: Viết bài tập làm văn số 3 – văn thuyết minh.
+Ôn tập lại toàn bộ những kiến thức về TLV phần văn thuyết minh
+Tự luyện tập với 4 đề bài tham khảo ở sgk/Tr145
+ Phần trắc nghiệm: Ôn tập các văn bản nhật dụng đã học và các loại dấu câu đã học
6.PHỤ LỤC
………
………
………
Tuần: 14
Tiết 55+ 56
Ngày dạy:
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 3
( Văn thuyết minh)
1.MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
- Làm bài viết hoàn chỉnh để kiểm tra toàn diện những kiến thức đã học về kiểu bài thuyết minh
1.2 Kĩ năng:
- Kĩ năng tạo lập các bước làm bài văn thuyết minh
- Rèn kỹ năng xây dựng văn bản theo những yêu cầu bắt buộc về cấu trúc, kiểu bài, tính liên kết và khả năng tích hợp
1.3 Thái độ:
- Trung thực trong kiểm tra
2 NỘI DUNG BÀI HỌC
Viết bài văn thuyết minh
3.CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: đề kiểm tra, đáp án, ma trận
- Học sinh: Ôn tập tất cả nội dung về văn thuyết minh
4.ĐỀ KIỂM TRA
Thuyết minh về một thứ đồ dùng
1 Yêu cầu về nội dung:
- Đúng kiểu bài văn thuyết minh
Trang 8- Bài viết mạch lạc trôi chảy, từ ngữ chính xác sáng sủa.
- Thực hiện đủ 4 bước tạo lập văn bản, chú trọng bước lập dàn ý
- Quan sát nắm đầy đủ tri thức đối tượng
- Vận dụng các phương pháp thuyết minh
- Đảm bảo bố cục ba phần mạch lạc, rõ ràng, ý lôgich gắn bó
HƯỚNG DẪN CHẤM
a/ Mở bài:
Giới thiệu chung về đồ dùng ( 1 điểm)
b/ Thân bài: ( 4 điểm)
- Trình bày đặc điểm của đồ dùng ( 1 điểm)
+ Sự xuất hiện của đồ dùng ( 1 điểm)
+ Cấu tạo của dồ dùng ( 1 điểm)
+ Tác dụng của đồ dùng ( 1 điểm)
- Cách sử dụng và bảo quản ( 1 điểm)
c/ Kết bài: Nhấn mạnh sự hữu ích của kính, vai trò và giá trị của cây bút bi hiện nay, bảo
quản và gìn giữ ( 1 điểm)
2 Yêu cầu hình thức: ( 2 điểm)
- Bố cục văn bản mạch lạc và rõ ràng
- Văn phong sáng sủa, dễ tìm hiểu, từ ngữ chính xác
- Trình bày khoa học, rõ ràng không sai lỗi chính tả, không tẩy xóa, viết số
5 TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
5.1.Củng cố:
- Tự thực hiện lại bài kiểm tra ở nhà
5.2 Hướng dẫn học tập
* Đối với tiết học này
- Học bài:
+ Xem lại nội dung kiểm tra
* Đối với tiết học tt
- Soạn văn bản : Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác – Phan Bội Châu
+ Tìm hiểu về tác giả, nhất là cuộc đời cách mạng của ông
+ Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của baì thơ để thấy rõ hơn giá trị của nó
+ Tìm hiểu tâm sự và những giá trị của bài thơ thể hiện qua thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
6.PHỤ LỤC:
………
………
………
………
………