Tài liệu BaiGiangC++ pdf

Lịch Sử Của C++ C++ dựa trên ngôn ngữ lập trình C  C được phát minh trước 1970 bởi Dennis Ritchie  Ngôn ngữ cài đặt hệ thống cho hệ điều hành Unix  C++ được phát minh bởi Bijarne Str

Giảng viên: Đỗ Duy Cốp

Ngôn ngữ

lập trình bậc cao

CHƯƠNG 1: Giới thiệu về C++,

 Lịch Sử Của C++

 Cài đặt

 Môi trường Borland C++

 Thiết lập môi trường

Lịch Sử Của C++

 C++ dựa trên ngôn ngữ lập trình C

 C được phát minh trước 1970 bởi Dennis Ritchie

 Ngôn ngữ cài đặt hệ thống cho hệ điều hành Unix

 C++ được phát minh bởi Bijarne Stroustroup, bắt đầu năm 1979

 Phiên bản thử nghiệm, phiên bản thương mại

 Các chuẩn ngôn ngữ C++ hiện tại được điều khiển bởi

ANSI và ISO

Bước 1: chạy file install.exe

Bước 2: Chọn ổ đĩa sẽ cài đặt

Bước 3: Chọn đường dẫn

(enter luôn, bộ cài đã tự nhận dạng)

Bước 4: Thay đổi tên thư mục

Bước 5: Sử dụng

Bước 6: Bắt đầu viết code

2.1.2 Tên

 Còn được gọi là định danh

 Được sử dụng để tham khảo đến Tên biến, tên hàm, tên kiểu, và tên macro

 Phải bắt đầu bằng chữ cái, _

 Phân biệt chữ hoa, chữ thường

 Không được đặt trùng từ khóa

2.1.3 Từ khóa

không thể thay đổi

từ khóa

int main (void){

int workDays = 5; // so ngay lam viec trong tuanfloat workHours = 7.5; // so gio lam viec trong ngayfloat payRate = 33.50; // so tien phai tra moi giofloat weeklyPay; // tong so tien phai tra moi tuanweeklyPay = workDays * workHours * payRate;

cout << "Weekly Pay = " << weeklyPay << '\n';

}

Chú thích nhiều hàng

2.1.5 Cấu trúc một chương trình

 Khai báo thư viện

 Các khai báo hàm

 Hàm main()

2.2.1 Khái niệm về kiểu dữ liệu

(data type)

 Mỗi giá trị phải thuộc một kiểu dữ liệu nào đó

 Kiểu dữ liệu trong máy tính

là có giới hạn trên và giới

hạn dưới

2.2.2 Kiểu dữ liệu:

Số Nguyên & Số Thực, kí Tự & Chuỗi

 Biến số nguyên có thể được định nghĩa là

kiểu short , int , hay long ,

số không dấu thêm tiền tố unsigned

 Biến số thực có thể được định nghĩa là

kiểu float hay double

 Biến kí tự được định nghĩa là kiểu char

 Biến chuỗi được định nghĩa kiểu char*

2.2.3 Khai báo biến

 unsigned int w=10, delta = 20, total, x, y = 1;

 Biến có thể được thay đổi giá trị bởi lệnh gán

2.2.4 Khai báo hằng

 const tên_hằng = biểu_thức;

 const kiểu_dữ_liệu tên_hằng = biểu_thức;

 Hằng không thay đổi giá trị

2.2.5 Biến tham chiếu

 Được gán một lần bằng toán tử &

(& là toán tử lấy địa chỉ)

 Ví dụ:

 int a = 10; //khai báo biến a có giá trị 10

 int &p = a; //biến p tham chiếu đến biến a

 cout << p; //xuất ra số 10, vì tham chiếu đến a

 p = 100;

 cout<<a; // xuất ra số 100

 cout<<p; // xuất ra số 100

2.2.6 Biến con trỏ

 Biến con trỏ lưu giữ địa chỉ

 Biến con trỏ có kích thước 4 byte

 Một địa chỉ cần 4 byte

( 2 byte lưu Segment và 2 byte lưu Offset)

 Cú pháp: kiểu_dữ_liệu

* tên_biến_con_trỏ;

2.2.6 Biến con trỏ và cách sử dụng

 int a=10, b=20;

 int *p, *q;

 p = &a; //p lưu địa chỉ của a

 q = &b; // q lưu địa chỉ biến b

 *q = a; //gán giá trị a cho vùng nhớ đang lưu trong q

 p = q; //sao chép địa chỉ trong q vào p

 *p = *q; //(copy) gán giá trị trong vùng nhớ của q

// vào vùng nhớ của p

2.2.7 Chuyển đổi kiểu giá trị

if (xyz > 0) { double xyz =2;

// xyz là cục bộ cho khối này cout <<xyz;

} else { cout<< ::xyz;

} }

tăng/giảm, khởi tạo, điều kiện, lấy kích thước

 Độ ưu tiên của các toán tử

 Chuyển kiểu

Ví dụ:

Lệnh rỗng Lệnh vô dụng

2.3.3 Các toán tử

 Toán Tử Toán Học & Luận Lý

 Toán Tử Luận Lý & Trên Bit

 Toán Tử Tăng/Giảm & Khởi Tạo

 Toán Tử Điều Kiện

Toán Tử Toán Học & Luận Lý

Toán Tử Luận Lý & Trên Bit

! Phủ định luận lý !(5 == 5) // được 0

& & Và luận lý 5 < 6 && 6 < 6 // được 0

|| Hoặc luận lý 5 < 6 || 6 < 5 // được 1

0 : SAI (false) Khác 0 : ĐÚNG (true)

Toán Tử Tăng/Giảm & Khởi Tạo

++ Tăng một (tiền tố) ++k + 10 // được 16++ Tăng một (hậu tố) k++ + 10 // được 15 Giảm một (tiền tố) k + 10 // được 14 Giảm một (hậu tố) k + 10 // được 15

Toán Tử Ví dụ Tương đương với

Toán Tử Điều Kiện, Phẩy,

Lấy Kích Thước

min = (m < n ? m++ : n++) + 100;

min = (m < n ? mCount++ , m : nCount++ , n);

cout << "float size = " << sizeof (float) << " bytes\n";

Toán tử điều kiện

Toán tử phẩy

Toán tử lấy kích thước

Độ Ưu Tiên Của Các Toán Tử

phải

+ -

+ +

Một ngôi Phải tới trái

Chương 3: Thao tác nhập xuất

 %u : Số nguyên thập phân không dấu

 %x : Số nguyên hex không dấu

 %o : Số nguyên bát phân không dấu

 l : Tiền tố dùng kèm với %d, %u, %x, %o để chỉ số nguyên dài (ví

dụ %ld)

Các kí tự điều khiển và kí tự đặc biệt

 \n : Nhảy xuống dòng kế tiếp canh về cột đầu tiên.

 \t : Canh cột tab ngang.

 \r : Nhảy về đầu hàng, không xuống hàng.

 \a : Tiếng kêu bip.

 \\ : In ra dấu \

 \" : In ra dấu "

 \' : In ra dấu '

  Khi sử dụng hàm phải khai báo tiền xử lý

#include <stdio.h>

 scanf: tên hàm, phải viết bằng chữ thường.

 khung định dạng: được đặt trong cặp nháy kép ("

") là hình ảnh dạng dữ liệu nhập vào.

 đối mục 1,…: là danh sách các đối mục cách nhau bởi dấu phẩy, mỗi đối mục sẽ tiếp nhận giá trị

nhập vào.

Xuất dữ liệu với cout

Nhập dữ liệu với cin

 cin>>bien;

 cin >>bien1>>bien2;

Định dạng xuất dữ liệu với cout

Chương 4: Các cấu trúc điều khiển

default: cout << "x is not 1, 2 nor 3"; }

Lệnh lặp while

lệnh;

Lệnh lặp do-while

do

lệnh;

ví dụ hoạt động của for

do_sth;

nhảy ra bên ngoài những lệnh lặp hoặc switch và kết thúc chúng

nhảy trực tiếp đến nhãn được chỉ định

cho phép một hàm trả về một giá trị cho thành phần gọi nó.

Dữ liệu kiểu Mảng

kiểu và được sắp xếp liên tiếp trong bộ

nhớ

số biểu thị vị trí của phần tử trong mảng

 Phần tử đầu tiên của mảng luôn có chỉ số 0

kích thước của mảng (cố định; xác định

Biến Mảng

 Được định nghĩa bằng cách đặc tả kích thước mảng và kiểu các phần tử của nó

 Ví dụ: int heights[10];

 Truy xuất 1 phần tử qua chỉ số mảng

 Ví dụ: heights[0]= 210; cout<< heights[3];

 Truy xuất phần tử không tồn tại  lỗi vượt ngoài biên

 Ví dụ: cout<<heights[-1]; cout<<heights[10];

Mảng Đa Chiều

Mùa xuân Mùa hè Mùa thu Mùa đôngSydney 26 34 22 17

it num = 10;

int *ptr1 = & num;

cout << * ptr1;

10 num 1000

1000 ptr1 2000

 delete : thu hồi

void Foo (void){

int *ptr = new int;

char *str = new char[10];

//

delete ptr;

delete [ ]str;

 Một tham chiếu (reference) là một biệt hiệu (alias) cho một đối tượng

Truyền Bằng Trị - Con Trỏ - Tham Chiếu

// Truyền bằng trị (đối tượng)

void Swap1 (int x, int y)

// Truyền bằng địa chỉ (con trỏ)

void Swap2 (int *x, int *y)

// Truyền bằng tham chiếu

void Swap3 (int &x, int &y)

?

?

Hàm nhập mảng

void NhapMang(int a[ ], int &n){

cout << "Nhap N = "; cin >> n;

for (int i = 0; i < n ; i++){

cout << "a[" << i << "] = "; cin >> a[i]; }

} Sử dụng: int a[100], n; //khai báo biến

Hàm nhập mảng kiểu con trỏ

void NhapMang(int *a, int &n){

cout << "Nhap N = "; cin >> n;

for (int i = 0; i < n ; i++){

cout << "a[" << i << "] = "; cin >> *(a+i); }

Kiểu kết hợp

void NhapMang(float *a, int &n){

cout << "Nhap N = "; cin >> n;

for (int i = 0; i < n ; i++){

cout << "a[" << i << "] = "; cin >> a[i]; }

}

Sử dụng:

float a[100], n, *p; //khai báo biến

p = a;

Hàm nhập cấp phát động

void NhapMang(int *&a, int &n){

cout << "Nhap N = "; cin >> n;

Biến str có thể lưu một xâu kí tự với độ dài cực đại là 20 kí tự

 Chú ý: kiểu char chỉ lưu 1 kí tự đơn

Xâu kí tự

không quá dài khai báo của nó

 Str có thể lưu "Hello" hay “Thai Nguyen"

Khai báo biến xâu kí tự

(giống như khai báo cho mảng)

 char s[100]; //khai báo s

không có khởi tạo

Khai báo biến xâu kí tự

(giống như khai báo cho mảng)

 char str[20]={'h','a','n','o','i','\0'};

 Xâu str có 20 phần tử, có 6 phần tử đầu được khởi tạo

Khai báo xâu kí tự

 Khai báo hợp lệ:

 char mystring [ ] = { 'H', 'e', 'l', 'l', 'o', '\0' };

 char mystring [ ] = "Hello";

 Hai cách khai báo trên là tương đương

Khai báo xâu kí tự

 Biến con trỏ kiểu char được hiểu như là biến xâu kí tự

 Khai báo hợp lệ:

'\0' };

 char* mystring = "Hello";

 Con trỏ kiểu xâu được phép:

 char *p;

 p = "Hello Hanoi";

Thao tác với xâu kí tự

Thao tác với xâu kí tự

 Gán giá trị cho xâu

 Sử dụng hàm strcpy của thư viện string.h

 Cú pháp:

 Tác dụng:

 Copy xâu src (nguồn) sang dest (xâu đích)

 Xâu nguồn không bị biến đổi ( const char *src )

Nhập xâu kí tự từ bàn phím

dùng lệnh cin.getline

 Cú pháp:

 Khai báo thư viện iostream.h

 istream& getline(char* str , int len , char d= '\n');

 Tác dụng:

 Gán chuỗi kí tự nhập từ bàn phím

(với độ dài tối đa là len ) vào biến xâu str

 Chú ý: Không nên dùng cin>>str để nhập xâu

In xâu kí tự ra màn hình

 khi in biến xâu kí tự ra màn hình

C++ sẽ in liên tiếp các kí tự của xâu cho đến khi gặp kí tự null

 Ví dụ:

char s[100]="Nguyen Van A";

cout<<s;

 Chú ý: khi khởi tạo, thao tác về xâu

phải có kí tự null đánh dấu kết thúc xâu

Bài tập: Viết hàm trả về độ dài xâu

 tính tổng các số xh trong xâu?

30 đ cá.

 =>230

 Viết hàm đếm số từ trong xâu?

 viết hàm đếm số từ bắt đầu bằng 'tr'