Câu 2: 3,5 điểm Phân tích sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường ở đới nóng: - Dân số ở đới nóng tập trung đông và ngày càng đông nên nhu cầu tiêu thụ lương thực, thực phẩm và các [r]
Trang 1UBND HUYỆN GIỒNG RIỀNG KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VÒNG HUYỆN PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2011 – 2012
- Khóa ngày 06/11/2011
ĐỀ THI MÔN ĐỊA LÍ LỚP 9
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1: (3,5 điểm) Qua At-lát Địa lí Việt Nam, em hãy cho biết nước ta có mấy miền khí hậu ?
Nêu đặc điểm của khí hậu và phân bố từng miền ?
Câu 2: (3,5 điểm) Phân tích sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường ở đới nóng?
Câu 3: (4,0 điểm)
Dựa vào bảng số liệu:
Cơ cấu dân số Việt Nam theo nhóm tuổi đơn vị ( đơn vị: %)
a/ Hãy nhận xét và giải thích sự thay đổi cơ cấu dân số nước ta theo nhóm tuổi qua các thời kì trên ?
b/ Tình hình thay đổi cơ cấu dân số nước ta theo nhóm tuổi đang đặt ra những vấn đề gì cần quan tâm ?
Câu 4: (4,0 điểm) Nêu những thuận lợi và khó khăn của ngành thủy sản của nước ta ?
Câu 5: (5,0 điểm) Hoàn thành bảng số liệu, vẽ biểu đồ thích hợp để thể hiện bình quân đất nông
nghiệp theo đầu người và cho biết những đều kiện thuận lợi, khó khăn trong sản xuất lương thực
ở Đồng bằng sông Hồng ?
nông nghiệp ( nghìn ha)
Dân số ( triệu người) Bình quân đất nông nghiệp theo đầu
người ( ha/ người)
Đồng bằng
Sông Hồng
Trang 2
-HẾT -HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI MÔN ĐỊA LÍ LỚP 9 (THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2011 – 2012)
A Nội dung chủ yếu và biểu điểm:
Câu 1: (3,5 điểm)
- Nước ta có 4 miền khí hậu (0,25đ)
- Đặc điểm khí hậu và phân bố từng miền:
1 Phía Bắc
(0,25đ)
Từ Hoành Sơn trở ra (
vĩ tuyến 180 B đến 230
23’ B) (0,25đ)
- Mùa đông lạnh, tương đối ít mưa, cuối
mùa đông rất ẩm ướt (0,25đ)
- Mùa hè nóng, mưa nhiều (0,25đ)
2 Đông Trường Sơn
(0,25đ)
Phần lãnh thổ Trung
Bộ phía đông dãy
Trường Sơn (0,25đ)
- Mùa hạ khô, ít mưa Mùa mưa lệch hẳn
về thu đông (0,25đ)
3 Phía Nam
(0,25đ)
Bao gồm Nam bộ và
Tây Nguyên (0,25đ)
Cận xích đạo, nhiệt độ quanh năm cao,
có 1 mùa mưa và 1 mùa khô tương phản
sâu sắc (0,25đ)
4 Biển Đông
(0,25đ)
Vùng Biển Đông Việt
Nam (0,25đ)
Tính chất gió mùa nhiệt đới hải dương
(0,25đ)
Câu 2: (3,5 điểm) Phân tích sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường ở đới nóng:
- Dân số ở đới nóng tập trung đông và ngày càng đông nên nhu cầu tiêu thụ lương thực, thực
phẩm và các hàng hóa khác rất lớn, gây sức ép tới tài nguyên, môi trường về nhiều mặt (1,0đ)
- Tài nguyên rừng: Do thiếu lương thực nên phải mở rộng diện tích canh tác, đồng thời nhu cầu
sử dụng gỗ, củi tăng lên, làm cho diện tích rừng ngày càng thu hẹp (0,5đ)
- Tài nguyên đất: Đất trồng bị tận dụng nhưng không được chăm bón đầy đủ nên ngày càng bạc
màu (0,5đ)
- Tài nguyên khoáng sản: Tăng cường khai thác, xuất khẩu các nguyên liệu, nhiên liệu thô để đổi lấy lương thực và hàng tiêu dùng đã làm nhiều loại khoáng sản nhanh chóng bị cạn kiệt
(0,5đ)
- Môi trường: Ở nhiều nơi, điều kiện sống thấp là tác nhân làm cho môi trường bị ô nhiễm và cạn kiệt, nhất là môi trường nước ( hơn 700 triệu người dân đới nóng không được dùng nước
sạch, khoảng 80% số người mắc bệnh là do thiếu nước sạch) (0,5đ)
- Để giảm sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường đới nóng cần giảm tỉ lệ gia tăng dân số,
phát triển kinh tế và nâng cao đời sống của người dân (0,5đ)
Câu 3: (4,0 điểm) Dựa vào bảng số liệu:
a/ Nhận xét và giải thích sự thay đổi cơ cấu dân số nước ta theo nhóm tuổi qua các thời kỳ:
*Nhận xét:
- Tỷ lệ nhóm tuổi 0-14: giảm liên tục (2002-2009) từ 30,3% → 25% (0,5đ)
- Tỷ lệ nhóm tuổi 15-60 tuổi: tăng nhanh (2002-2009) từ 61% → 66,1% (0,5đ)
- Tỷ lệ nhóm tuổi 60 trở lên: có chiều hướng đang gia tăng (2002-2009) từ 8,7% → 8,9%(0,5đ)
* Giải thích: Nhờ thực hiện tốt chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình và thực hiện tốt việc nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi gia đình (1,0đ)
b/ Những vấn đề cần quan tâm:
- Vấn đề giải quyết việc làm cho lực lượng đông và tăng nhanh (0,5đ)
Trang 3- Cần chú ý đến yếu tố tỷ lệ trẻ em giảm nhanh trong kế hoạch phát triển giáo dục nhất là bậc
tiểu học và THCS (0,5đ)
- Chính sách xã hội đối với những người cao tuổi (0,5đ)
Câu 4: (4,0 điểm) Những thuận lợi và khó khăn của ngành thủy sản ở nước ta
* Thuận lợi:
+ Khai thác:
- Nguồn thủy sản nước ngọt trong các sông, hồ, (0,5đ)
- Nước ta có nhiều bãi tôm, mực, cá, bốn ngư trường trọng điểm có trữ lượng thủy sản lớn
(0,5đ)
+ Nuôi trồng:
- Dọc bờ biển có nhiều bãi triều, đầm phá, rừng ngập mặn thích hợp để nuôi trồng thủy sản nước
- Ở nhiều vùng biển ven đảo, vũng, vịnh thuận lợi để nuôi thủy sản nước mặn (0,25đ)
- Nước ta có nhiều sông, suối, ao, hồ để nuôi cá, tôm nước ngọt (0,25đ)
* Khó khăn:
+ Về tự nhiên:
- Môi trường biển bị suy thoái và nguồn lợi sinh vật biển bị suy giảm ở nhiều vùng (0,5đ)
+ Về kinh tế - xã hội:
- Nghề thủy sản đòi hỏi vốn rất lớn, trong khi phần lớn ngư dân còn nghèo Vì vậy còn thiếu vốn
đầu tư trang bị tàu thuyền, phương tiện phục vụ đánh bắt (0,5đ)
- Việc chế biến nâng cao chất lượng thủy sản còn hạn chế (0,5đ)
Câu 5: (5,0 điểm)
* Hoàn thành bảng số liệu: (1,0đ)
nông nghiệp ( nghìn ha)
Dân số ( triệu người)
Bình quân đất nông nghiệp theo đầu người ( ha/ người)
Đồng bằng
* Vẽ biểu đồ thích hợp: Biểu đồ cột chính xác, rõ ràng (1,0đ)
* Những thuận lợi và khó khăn trong sản xuất lương thực ở Đồng bằng Sông Hồng: (3,0đ) + Thuận lợi:
- Đất phù sa màu mỡ thích hợp cho sự phát triển của cây lúa (0,25đ)
- Khí hậu nhiệt đới ẩm và nguồn nước dồi dào cho sông Hồng và sông Thái Bình cung cấp, thuận lợi cho việc thâm canh tăng vụ trong sản xuất lương thực (0,25đ)
- Mật độ dân số cao nhất cả nước, nguồn lao động dồi dào (0,25đ)
- Người dân cần cù, có kinh nghiệm thâm canh, coi trọng đất đai (0,25đ)
- Kết cấu hạ tầng nông thôn tương đối hoàn thiện, hệ thống thủy lợi, hệ thống đê chống lũ
- Công nghiệp chế biến nông cụ và dịch vụ nông nghiệp phát triển mạnh (0,25đ) + Khó khăn:
- Do có đê chắn nên đất phù sa trong đê không được bồi đắp (0,25đ)
Trang 4- Khí hậu phân hóa theo mùa, gây thiếu nước trong mùa khô và dư thừa nước vào mùa mưa
(0,25đ)
- Có mùa đông lạnh ảnh hưởng đến sự phát triển của nhiều loại cây lương thực (0,25đ)
- Sự ô nhiễm đất và suy thoái do đất canh tác không hợp lí (0,25đ)
- Mật độ dân số đông làm cho diện tích đất nông nghiệp bình quân rất thấp: 0,05 ha/người
(0,25đ)
- Gia tăng dân số nhanh cùng với quá trình đô thị hóa phát triển làm diện tích đất bị thu hút
(0,25đ)
B Cách chấm và cho điểm
1 Về nội dung:
+ Học sinh trả lời đúng theo trình tự đáp án, nếu học sinh nêu được ý khác nhưng phù hợp với yêu cầu của đề thi thì vẫn cho điểm theo từng ý đúng theo hướng dẫn
+ Nếu có thiếu hoặc sai sót, tùy theo mức độ, giám khảo trừ điểm đúng với yêu cầu của đề bài
2 Về trình bày:
+ Yêu cầu bài làm sạch sẽ, chữ viết rõ ràng, lập luận chặt chẽ mới được trọn vẹn số điểm từng câu Tùy theo mức độ trình bày của thí sinh, có thể trừ từ 0,25 điểm đến 1 điểm