So saùnh söï gioáng nhau vaø khaùc nhau veà ñaëc ñieåm töï nhieân (khí haäu, ñòa hình, soâng ngoøi, sinh vaät, khoaùng saûn) giöõa mieàn Taây Baéc vaø Baéc Trung Boä vôùi mieàn Baéc vaø [r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT BÌNH SƠN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN – LỚP 9
Năm học 2009-2010
Môn: ĐỊA LÝ
Thời gian 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (2 điểm) Hãy tính:
a Trên bản đồ A có tỉ lệ 1: 1.500.000, khoảng cách hai thành phố M và N là 4 dm Vậy trên thực tế hai thành phố đó cách nhau bao nhiêu km?
b Tính tỉ lệ bản đồ B Biết rằng trên thực tế một khúc sông dài 510km và trên bản đồ đo được là 17cm?
c Bản đồ C có tỉ lệ 1: 2.100.000, hai trạm khí tượng E và F trên thực tế cách nhau 105km Vậy khoảng cách của chúng trên bản đồ là bao nhiêu cm?
d Căn cứ vào tỉ lêï của 3 bản đồ A, B, C Hãy sắp xếp chúng theo thứ tự bản đồ có
tỉ lệ từ nhỏ đến lớn (dùng dấu “<” xếp các chữ cái A, B, C của tỉ lệ số các bản đồ trên)?
Câu 2: (2 điểm)
Trận bóng đá ở vòng tứ kết giữa Đức và Thụy Điển tại World Cup 2006 (diễn ra ở
Đức) Đài truyền hình Việt Nam tường thuật trực tiếp vào lúc 22 giờ ngày 25 tháng 06
năm 2006 Hỏi lúc đó tại sân cỏ nước Đức là mấy giờ, ngày nào? Tại sao?
(Cho biết nước Đức cách nước Anh 2 múi giờ về phía đông)
Câu 3 :( 4 điểm)
Chứng minh rằng sinh vật ở Việt Nam rất phong phú và đa dạng ? Chúng ta cần
phải làm gì để khôi phục và phát triển nguồn tài nguyên sinh vật ở nước ta ?
Câu 4: (4 điểm) Cho bảng số liệu thể hiện giá trị sản xuất nông nghiệp của nước ta,
tính theo giá hiện hành
(Đơn vị tính: Tỷ đồng)
Trồng trọt Chăn nuôi Dịch vụ nông nghiệp
a Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện sự thay đổi cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp trong thời kì 1990 – 1998 ?
b Dựa vào biểu đồ đã vẽ Hãy rút ra nhận xét cần thiết ?
Câu 5: (3 điểm): Cho biểu đồ Nhiệt độ và lượng mưa của 3 địa điểm dưới đây:
ĐỀ DỰ KIẾN
Trang 2Hãy cho biết biểu đồ của mỗi địa điểm thuộc kiểu môi trường nào? Vì sao?
Câu 6: (5 điểm):
So sánh sự giống nhau và khác nhau về đặc điểm tự nhiên (khí hậu, địa hình, sông ngòi, sinh vật, khoáng sản) giữa miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ với miền Bắc và Đông Bắc Bộ.
Trang 3
-Hết -PHÒNG GD&ĐT BÌNH SƠN HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI
HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN – LỚP 9 Năm học 2009-2010
Môn: ĐỊA LÝ
Câu 1: (2 điểm)
a) Khoảng cách giữa hai thành phố M và N trên bản đồ là:
b) Bản đồ B có tỉ lệ là:
510 km:17cm = 51.000.000 cm : 17cm = 1: 3.000.000 (0,5đ)
c) Khoảng cách giữa hai trạm khí tượng E và F trên bản đồ là:
d) Xếp bản đồ có tỉ lệ từ nhỏ đén lớn là: B < C < A (0,5đ)
Câu 2: (2 điểm)
- Chênh lệch múi giờ giữa Việt Nam và Đức là: 7 – 2 = 5 (múi giờ) ( 0,5 đ)
- Thời gian tại sân cỏ Đức lúc ấy là: 22 giờ – 5 (múi giờ) = 17 giờ ngày 25/ 6/ 2006 (cùng ngày) (0,5đ)
- Giải thích: Vì Trái Đất quay từ Tây sang Đông nên ngày, giờ ở phía Đông sớm hơn phía Tây (Đức ở múi giờ số 2, Việt Nam ở múi giờ số 7) nên Đức có giờ muộn hơn ( 1,0 đ)
Câu 3: (4 điểm)
*Chứng minh:
- Đa dạng về thành phần loài (có khoảng 14.600 loài thực vật, 11.200 loài và phân loài động vật) (0,5đ)
- Đa dạng về hệ sinh thái:
+ Hệ sinh thái rừng ngập mặn (0,25đ)
+ Hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa có các kiểu: rừng kín thường xanh, rừng thưa rụng lá, rừng tre nứa, rừng ôn đới núi cao (0,5đ)
+ Hệ sinh thái rừng nguyên sinh, hệ sinh thái rừng thứ sinh (0,5đ)
+ Hệ sinh thái nông nghiệp (0,25đ)
*Biện pháp:
+ Giáo dục cho mọi người trong xã hội có ý thức bảo vệ nguồn tài nguyên sinh vật, chấp hành tốt chính sách và luật lâm nghiệp,… (0,5đ)
+ Khai thác đi đôi với bảo vệ, tái tạo tài nguyên sinh vật (0,5đ)
+ Lập các khu bảo tồn, quản lý tốt vốn rừng (0,5đ)
+ Xử lý nghiêm khắc các trường hợp vi phạm luật lâm nghiệp, mua bán, săn bắt động vật quý hiếm,… (0,5đ)
Câu 4: (4 điểm)
* Xử lý số liệu (đơn vị: %) (1đ )
Năm Tổng số Trồng trọt Chăn nuôi Dịch vụ nông nghiệp
Trang 4Bieơu ñoă theơ hieôn cô caẫu giaù trò sạn xuaât nođng nghieôp nöôùc ta
thôøi kì 1990-1998
0 20 40 60 80 100
1990 1992 1995 1997 1998
(%)
Naím
DV troăng trót Chaín nuođi Troăng trót
a Veõ bieơu ñoă dáng mieăn: (2 ñieơm)
Yeđu caău: +Veõ ñuùng, ñép (0, 5ñ)
+ Veõ chính xaùc khoạng caùch naím (0,5)
+ Coù chuù giại hoaịc ghi tröïc tieâp leđn bieơu ñoă ñuùng (0,5ñ)
+ Coù teđn bieơu ñoă ñuùng (0,5ñ)
b Nhaôn xeùt: (1 ñieơm)
- Coù söï thay ñoơi thaât thöôøng:
+ Giai ñoán 1990 – 1992 ngaønh troăng trót taíng, chaín nuođi oơn ñònh, dòch vú nođng nghieôp giạm (0,25ñ)
+ Giai ñoán 1992 – 1997 ngaønh troăng trót giạm, chaín nuođi taíng, dòch vú nođng nghieôp taíng sau lái giạm (0,25ñ)
+ Giai ñoán 1997 – 1998 ngaønh troăng trót taíng, chaín nuođi vaø dòch vú nođng nghieôp giạm (0,25ñ)
- Nhìn chung troăng trót vaên chieâm öu theâ (0,25ñ)
Cađu 5: (3 ñieơm):
* Bieơu ñoă ôû Y-an-gun: Thuoôc kieơu mođi tröôøng Nhieôt ñôùi gioù muøa (0,5ñ)
Bôûi vì : - Nhieôt ñoô trung bình naím tređn 200C , bieđn ñoô nhieôt naím khođng ñaùng keơ (khoạng 70C) (0,25ñ)
- Löôïng möa lôùn, löôïng möa trung bình naím 2750mm, möa quanh naím nhöng taôp trung theo muøa (muøa há) (0,25ñ)
* Bieơu ñoă ôû E Ri-aùt: Thuoôc kieơu mođi tröôøng hoang mác (0,5ñ)
Bôûi vì: - Nhieôt ñoô: Nhieôt ñoô trung bình naím lôùn tređn 250C, bieđn ñoô nhieôt naím lôùn (khoạng 210C) (0,25ñ)
- Löôïng möa raât ít, löôïng möa trung bình naím 82mm, nhieău thaùng khođng coù möa (0,25ñ)
* Bieơu ñoă ôû U-lan Ba-to: Thuoôc kieơu mođi tröôøng ođn ñôùi lúc ñòa (0,5ñ)
Bôûi vì: - Nhieôt ñoô : Nhieôt ñoô caùc thaùng muøa ñođng xuoâng raât thaâp (döôùi 00C) nhöng muøa há nhieôt ñoô lái khaù cao (tređn 200C) Nhieôt ñoô trung bình naím khoạng tređn 100, bieđn ñoô nhieôt naím lôùn (0,25ñ)
- Löôïng möa: Möa raât ít, taôp trung chụ yeâu caùc thaùng muøa há, muøa ñođng chụ yeâu möa döôùi dáng tuyeât rôi Löôïng möa trung bình naím thaâp 220mm (0,25ñ)
Cađu 6: (5 ñieơm):
So saùnh söï gioâng vaø khaùc nhau veă ñaịc ñieơm töï nhieđn giöõa khu vöïc Tađy Baĩc vaø Baĩc Trung Boô vôùi Baĩc Boô vaø Ñođng Baĩc Baĩc Boô:
a Gioâng nhau: (2,5ñ)
Trang 5* Địa hình: - Phần lớn diện tích là đồi núi , với nhiều dãy núi lớn (0,25đ)
- Địa hình bị cắt xẻ mạnh (0,25đ)
* Khí hậu: - Có một mùa đông lạnh do chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc (0,25đ)
- Khí hậu chịu sự chi phối của địa hình rất rõ rệt (0,25đ)
* Sông ngòi: - Sông ngòi khá nhiều (0,25đ)
- Sông có độ dốc lớn, lắm thác nghềnh (0,25đ)
* Sinh vật: - Động thực vật đa dạng, rừng có sự phân hoá theo độ cao địa hình (0,25đ)
- Cây trồng: nhiệt đới, cận nhiệt và ôn đới (0,25đ)
* Khoáng sản: - Đa dạng và phong phú, các mỏ quặng có trữ lượng khá lớn (0,25đ)
- Phân bố khá tập trung (0,25đ)
b Khác nhau: (2,5đ)
So sánh Tây Bắc và Bắc Trung Bộ Miền Bắc và Đông Bắc Bộ
Địa hình
(0,5đ)
- Độ cao lớn hơn với nhiều dãy núi cao, địa hình cắt xẻ mạnh; Đồng bằng nhỏ hẹp ven biển bị chia cắt bởi các mạch núi
- Hướng núi: chủ yếu là TB-ĐN
- Độ cao địa hình thấp hơn, chủ yếu là đồi núi thấp, phổ biến với dạng đại hình Cacxtơ; có đồng bằng sông Hồng rộng lớn
- Hướng núi chủ yếu: Vòng cung
Khí hậu
(0,5đ)
- Mùa đông ngắn hơn
- Sự phân hoá khí hậu theo độ cao địa hình rõ rết hơn
- Mùa đông dài hơn
- Sự phân hoá khí hậu theo độ cao không rõ rệt bằng
Sông ngòi
(0,5đ)
- Độ dốc cao hơn, tiềm năng thuỷ điện rất lớn
- Sông chảy chủ yếu theo hướng
TB-ĐN (trùng theo hướng núi)
- Độ dốc nhỏ hơn, tiềm năng thuỷ điện
- Sông chảy chủ yếu theo hướng vòng cung (trùng theo hướng núi)
Sinh vật
(0,5đ)
- Phân hoá theo độ cao rất rõ rệt
- Diện tích rừng tự nhiên lớn hơn
- Sự phân hoá theo độ cao không rõ nét bằng
- Diện tích rừng tự nhiên nhỏ hơn, rừng diện tích ngập mặn khá lớn
Khoáng sản
(0,5đ) - Không đa dạng, phong phú bằng- Tiềm năng thuỷ điện lớn Đa dạng, với trữ lượng khá lớn hơn: than,sắt, đồng, chì…
(HS so sánh sự khác nhau nếu đúng mỗi ý được 0,25đ)