GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập nhóm - Yêu cầu hs vẽ sơ đồ thể hiện nhu cầu chi tiêu của con người ở 2 mặt vật chất và tinh thần HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng 8’ Mục tiêu: Vậ[r]
Trang 1Ngày soạn: 29/4/2021 Ngày dạy:
Tiết 65 - Bài 25: THU NHẬP CỦA GIA ĐÌNH (tiếp)
I.MỤC TIÊU :
Sau khi học xong bài này, học sinh cần đạt được các mục tiêu dưới đây:
1 Kiến thức
- Nêu được thu nhập của các loại hộ gia đình, và các biện pháp tăng thu nhập của gia đình
2 Kĩ năng
- Thực hiện 1 số biện pháp đơn giản tăng thu nhập của gia đình
3 Thái độ
- Có ý thức vận dụng kiến thức vào thực tế
4 Năng lực, phẩm chất :
- Năng lực chung : Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư
duy, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực phân tích, năng lực tổng hợp thông tin
- Năng lực chuyên biệt : Năng lực sử dụng công nghệ cụ thể, năng lực phân
tích, năng lực sử dụng ngôn ngữ kỹ thuật
- Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm bản thân và cộng đồng
II PHƯƠNG PHÁP-KĨ THUẬT
1 Phương pháp
PP dạy học Gợi mở - vấn đáp, PP thuyết trình, PP hoạt động nhóm, PP công tác độc lập
2 Kĩ thuật dạy học
Kĩ thật đặt câu hỏi, thuyết trình + Trực quan + ĐTNVĐ
III CHUẨN BỊ
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ (không)
3 Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình.HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học
Phương pháp dạy học: Nêu và giải quyết vấn đề
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực xử lí tình huống,
năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức
? GV: Nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của gia đình gồm những gì?
- Hs: may mặc, ăn uống, giải trí, và nhiều nhu cầu khác
? GV: Để đáp ứng được những nhu cầu đó chúng ta phải phụ thuộc vào những yếu
tố nào?
- HS: Cần phụ thuộc vào mức thu nhập của gia đình
- Gv: Vậy thu nhập là gì, và thu nhập dưới hình thức nào, câu trả lời nằm trong nội dung bài học ngày hôm nay
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức
Trang 2Mục tiêu: thu nhập của các loại hộ gia đình, và các biện pháp tăng thu nhập của gia
đình
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực xử
lí tình huống, năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức
Hoạt động của gv Hoạt động hs Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Tìm hiểu
thu nhập của các loại
hộ gia đình ở Việt Nam
? Hãy kể tên các loại hộ
gia đình ở Việt Nam mà
em biết?
- Yêu cầu hs nghiên cứu
tài liệu, hoàn thành bài
tập điền từ vào chỗ trống
- Nhận xét, bổ sung và
kết luận
- Yêu cầu hs nghiên cứu
tài liệu, hoàn thành bài
tập điền từ vào chỗ trống
- Nhận xét, bổ sung và
kết luận
tập điền từ vào chỗ trống
- Nhận xét, bổ sung và
kết luận
Hoạt động 2: Tìm hiểu
các biện pháp tăng thu
nhập gia đình
? Theo em, những ai có
thể tham gia đóng góp
vào thu nhập cho gia
đình?
? Có thể tăng thu nhập
cho gia đình bằng cách
nào?
- Yêu cầu hs nghiên cứu
tài liệu, hoàn thành bài
tập điền từ vào chỗ trống
- Nhận xét, bổ sung và
kết luận
? Hãy liên hệ với bản
thân, em có thể làm gì để
góp phần vào tăng thu
nhập cho gia đình?
- Hs có thể trả lời: gia đình công nhân viên chức; gia đình sản xuất; gia đình buôn bán, dịch vụ
- Hs thảo luận và trình bày phần bài tập của mình
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Hs thảo luận và trình bày phần bài tập của mình
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Mọi thành viên đều phải tham gia đóng góp
- Có thể làm nghề phụ
- Hs thảo luận và trình bày phần bài tập của mình
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Hs trả lời theo
ý kiến riêng
III Thu nhập của các loại hộ gia đình ở Việt Nam
1 Thu nhập của gia đình công nhân viên chức
a Thu nhập của người đang làm việc
ở cơ quan, xí nghiệp: tiền lương, tiền thưởng.
b Thu nhập của người đã nghỉ hưu:
lương hưu, lãi tiết kiệm
c Thu nhập của sinh viên đang đi
học: học bổng
d Thu nhập của thương binh và gia
đình liệt sĩ: trợ cấp xã hội, lãi tiết kiệm
2 Thu nhập của gia đình sản xuất
a Thu nhập của người làm nghề thủ
công mĩ nghệ: tranh sơn mài, khảm trai, hảng ren, khăn thêu, giỏ mây, nón…
b Thu nhập của người sản xuất nông
nghiệp: khoai, sắn, ngô, thóc, lợn, gà
c Thu nhập của người làm vườn:
rau, hoa, quả…
d Thu nhập của người làm nghề cá:
cá tôm, hải sản…
e Thu nhập của người làm nghề
muối: muối
3 Thu nhập của người buôn bán, dịch vụ:
a Thu nhập của người bán hàng: tiền lãi
b Thu nhập của người cắt tóc: tiền công
c Thu nhập của người sửa chữa tivi,
xe đạp, xe máy: tiền công
IV Biện pháp tăng thu nhập gia đình
1 Phát triền kinh tế gia đình bằng
Trang 3- Gv có thể định hướng
các câu trả lời của hs
theo 2 ý: tiết kiệm
(không lãng phí) và chi
tiêu hợp lý (đủ, khoa
học)
? Xem các nghề đưa ra ở
sgk, Em hãy liệt kê các
công việc mình làm để
giúp đỡ gia đình?
- Hs: nhổ cỏ, bắt sâu, tưới nước…
- Có thể, bằng các công việc cụ thể như cho gà
ăn, cho thỏ ăn…
cách làm thêm nghề phụ
a Người lao động có thể tăng thu
nhập bằng cách: tăng năng suất lao động, tăng ca sắp xếp, làm thêm giờ.
b Người nghỉ hưu, ngoài lương hưu
có thể làm kinh tế phụ, làm gia công tại nhà để tăng thu nhập.
c Sinh viên có thể dạy thêm (gia sư), tận dụng thời gian tham gia quảng cáo bán hàng tăng thu nhập.
2 Em có thể làm gì để góp phần tăng thu nhập cho gia đình?
- Em có thể trực tiếp hay gián tiếp tham gia vào việc tăng thu nhập gia đình như tham gia sản xuất cùng người lớn, làm vệ sinh nhà giúp cha
mẹ, làm việc nhà, việc nội trợ…
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học
Phương pháp dạy học: Giao bài tập
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực
nhận thức
GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập
1/ Nêu các loại thu hập của các loại hộ gia đình ở Việt Nam?
2/ Điền từ thích hợp vào chỗ trống:
- Người lao động có thể tăng thu nhập cho gia đình bằng
cách:
- Người nghỉ hưu , ngoài lương hưu có thể làm để tăng thu nhập
- Sinh viên có thể để tăng thu nhập
ĐÁP ÁN
1/ Nêu các loại thu hập của các loại hộ gia đình ở Việt Nam?
- Thu nhập của gia đình công nhân viên chức
- Thu nhập của gia đình sản xuất
- Thu nhập của người buôn bán, dịch vụ
2/ Em có thể làm gì để tăng thu nhập gia đình?
Cho gà ăn, phụ mẹ bán hàng, quét nhà, rửa chén,
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực
xử lí tình huống, năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức, tư duy sáng tạo
Liên hệ:
Em có thể làm gì để giúp đỡ gia đình trên mảnh vườn xinh xắn?
Em có thể giúp đỡ gia đình phát triển chăn nuôi không?
Trang 4HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’) Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đã
học
Phương pháp dạy học: Giao nhiệm vụ
Định hướng phát triển năng lực: tự chủ-tự học, tìm hiểu tự nhiên và xã hội, giải
quyết vấn đề
Vẽ sơ đồ tư duy khái quát lại nội dung bài học
4 Hướng dẫn về nhà:
- Trả lời câu hỏi sgk
- Đọc Ghi nhớ và Có thể em chưa biết
- Học bài cũ và đọc trước bài 26
Trang 5Ngày soạn: 29/4/2021 Ngày dạy:
Tiết 66 - Bài 26: CHI TIÊU TRONG GIA ĐÌNH
I.MỤC TIÊU:
Sau khi học xong bài này, học sinh cần đạt được các mục tiêu dưới đây:
1 Kiến thức
- Nêu được thế nào là chi tiêu trong gia đình và các khoản chi tiêu
2 Kĩ năng
- Xác định được các khoản chi tiêu của gia đình mình
3 Thái độ
- Có ý thức vận dụng kiến thức vào thực tế
4 Năng lực, phẩm chất :
- Năng lực chung : Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư
duy, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực phân tích, năng lực tổng hợp thông tin
- Năng lực chuyên biệt : Năng lực sử dụng công nghệ cụ thể, năng lực phân
tích, năng lực sử dụng ngôn ngữ kỹ thuật
- Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm bản thân và cộng đồng
II PHƯƠNG PHÁP-KĨ THUẬT
1 Phương pháp
PP dạy học Gợi mở - vấn đáp, PP thuyết trình, PP hoạt động nhóm, PP công tác độc lập
2 Kĩ thuật dạy học
Kĩ thật đặt câu hỏi, thuyết trình + Trực quan + ĐTNVĐ
III CHUẨN BỊ
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Câu 1: Thu nhập của các gia đình ở thành phố và nông thôn có gì khác nhau không?
- Câu 2: Em đã làm gì để góp phần tăng thu nhập của gia đình?
3 Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình.HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học
Phương pháp dạy học: thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: năng lực nhận thức
Hàng ngày con người có rất nhiều hoạt động, và các hoạt động đó được thể hiện theo hai hướng: tạo ra của cải vật chất cho xã hội và tiêu dùng những của cải vật chất
đó Gia đình nào cũng đều có những khoản tiền nhất định để chi nhu cầu của cuộc sống hàng ngày Đó là những khoản gì, chúng ta cùng nhau tìm hiểu trong bài học này
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức Mục tiêu: thế nào là chi tiêu trong gia đình và các khoản chi tiêu.
Trang 6Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực xử
lí tình huống, năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Tìm hiểu
thế nào là chi tiêu
- Yêu cầu hs liên hệ
thực tế
? Con người cần có
những khoản chi tiêu gì
trong cuộc sống? Để
đáp ứng những nhu cầu
chi tiêu đó thì con
người cần làm gì?
? Chi tiêu là gì?
- Yêu cầu hs hoàn thành
bản sau trong 5 phút
+ Mô tả nhà ở, các vật
dụng trong nhà
+ Số lượng các thành
viên trong gia đình
+ Nghề nghiệp của các
thành viên trong gia
đình
+ Phương tiện đi lại của
mỗi thành viên
+ Các thực phẩm
thường dùng hàng
ngày
+ Các sản phẩm may
mặc thường dùng
+ Nhu cầu chăm sóc,
bảo vệ sức khoẻ của
mỗi thành viên
- Khoản chi cho các nhu cầu ăn, mặc, ở, mua sắm, học tập, công tác, vui chơi, giải trí Để đáp ứng những nhu cầu chi tiêu đó con người cần có thu nhập
- Hs trả lời theo sgk
- Hs hoàn thành bảng giới thiệu về gia đình và các nhu cầu chi tiêu của gia đình
- Hs báo cáo
- Nhận xét: chi tiêu ở mỗi gia đình không giống nhau phụ thuộc vào quy mô gia đình, thu nhập của các
I Chi tiêu trong gia đình là gì?
Chi tiêu trong gia đình là những chi phí để đáp ứng nhu cầu vật chất và văn hoá tinh thần của các thành viên trong gia đình từ nguồn thu nhập của họ
II Các khoản chi tiêu trong gia đình
1 Chi tiêu cho nhu cầu vật chất
Trang 7Cho ví dụ về các khoản
chi cho những nhu cầu
đó
- Gv gọi 3-4 hs báo cáo
? Hãy rút ra nhận xét
chung về các khoản chi
tiêu cho nhu cầu vật
chất của gia đình?
? Theo em nhu cầu văn
hoá tinh thần là những
nhu cầu nào?
? Gia đình em phải chi
những khoản gì cho
nhu cầu văn hoá tinh
thần?
- Yêu cầu hs làm bài
trắc nghiệm;
? Cho ví dụ cụ thể về
các nhu cầu đó?
THẢO LUẬN
? Theo em các nhu cầu
đó có thể bỏ qua nhu
cầu nào không? Em hãy
xếp ưu tiên các nhu cầu
đó?
Gv: Mọi người, mọi gia
đình trong xã hội đều
có nhu cầu về văn hoá
tinh thần, và những nhu
cầu này tăng khi đời
sống kinh tế tăng cao
? Mức chi tiêu này khác
nhau ở các gia đình, các
cá nhân như thế nào? Ở
thành thị và nông thôn
sự chi tiêu có giống
nhau không?
thành viên, nhưng đều gồm các khoản chi tiêu như ăn, mặc, ở, đi lại, chăm sóc sức khoẻ…
- Hs: nghỉ ngơi, giải trí, học tập, xem phim, nghe nhạc…
- HS trả lời:
Hãy đánh dấu vào những khoản cần chi của gia đình:
+ Học tập của con cái.
+ Học tập nâng cao của bố mẹ.
+ Nhu cầu xem báo, xem tivi, phim ảnh.
+ Nhu cầu nghỉ ngơi, nghỉ mát, hội họp, thăm viếng…
- Hs lấy ví dụ:
+ Chi cho học tập: mua sách bút, vở, tiền học phí, tiền học thêm…
+ Chi cho nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí: nghỉ mát, đi chơi công viên, ngày lễ, xam biểu diễn văn nghệ, xem phim, về quê thăm họ hàng…
+ Chi cho nhu cầu giao tiếp xã hội:
hội họp, thăm viếng, sinh nhật, đám cưới…
- Khôn thể bỏ qua các nhu cầu đó, vì
đó đều là những khoản chi không thể thiếu của gia đình
- Hs trả lời: không giống nhau vì có hoàn cảnh sống, điều kiện sống, môi trường sống, nhu cầu khác nhau
- Hs theo dõi bảng 5 đánh dấu và nhận xét: gia đình ở ông thôn có thể sản xuất ra sản phẩm vật chất và trực tiếp tiêu dùng, còn gia đình ở thành phố thu nhập bằng tiền nên phải mua hoặc chi trả
Hộ gia đình
Nhu cầu
Nông thôn Thành phố Tự
cấp
Mua (hoặc chi trả)
Tự cấp
Mua (hoặc chi trả) Ăn
uống
- Chi cho ăn uống, may mặc, ở
- Chi cho nhu cầu đi lại
- Chi cho bảo vệ sức khoẻ
2 Chi cho nhu cầu văn hoá tinh thần
- Chi cho học tập
- Chi cho nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí
- Chi cho nhu cầu giao tiếp xã hội
III Chi tiêu của các loại hộ gia đình
ở Việt Nam
Chi cho các nhu cầu
đi lại, bảo vệ sức khoẻ, học tập là những khoản chi không thể thiếu đối với gia đình dù ở thành phố hay nông thôn Tuy nhiên, mức chi cho các nhu cầu này tuỳ thuộc vào khả năng thu
Trang 8- Yêu cầu hs nghiên
cứu tài liệu
? Theo em, mức chi tiêu
của gia đình ở thành
phố và nông thôn có
giống nhau không? Vì
sao?
- Yêu cầu hs theo dõi
bảng 5: Chi tiêu của các
hộ gia đình và thực
hiện yêu cầu sgk: đánh
dấu vào các cột ở bảng
5 và rút ra kết luận về
sự khác nhau giữa chi
tiêu của một hộ gia đình
ở nông thôn và một hộ
gia đình ở thành phố
- Yêu cầu hs nghiên
cứu tài liệu
? Thế nào là cân đối thu
chi?
- Gv: Dù gia đình ở
nông thôn hay thành
thị, dù gia đình có điều
kiện hay không thì
chúng ta vẫn cần có kế
hoạch chi tiêu cho hợp
lý
- Yêu cầu hs theo dõi
tài liệu, các ví dụ 1, ví
dụ 2
* Ví dụ 1:
mặc
Ở (nhà, điện nước)
Bảo vệ sức khoẻ
Nghỉ ngơi, giải trí
- Hs nghiên cứu tài liệu
- Trả lời theo sgk
- Hs nghiên cứu 2 ví dụ sgk
- Gia đình có 4 thành viên, thu nhập 1.500.000đ
- Hs trả lời
- Gia đình có 4 thành viên, thu nhập 3.000.000đ
nhập của từng gia đình
IV Cân đối thu, chi trong gia đình
- Cân đối thu, chi là đảm bảo sao cho tổng thu nhập của gia đình phải lớn hơn tổng chi tiêu, để
có thể dành được một phần tích luỹ cho gia đình
1 Chi tiêu hợp lý
a Ở thành thị
Trang 9? Gia đình có mấy
thành viên? Thu nhập
trong 1 tháng của gia
đình là bao nhiêu?
? Họ đã có kế hoạch chi
tiêu như thế nào: Chi
cho những khoản gì?
Chi bao nhiêu và đã tiết
kiệm được bao nhiêu?
* Ví dụ 2:
? Gia đình có mấy
thành viên? Thu nhập
trong 1 tháng của gia
đình là bao nhiêu?
? Họ đã có kế hoạch chi
tiêu như thế nào: Chi
cho những khoản gì?
Chi bao nhiêu và đã tiết
kiệm được bao nhiêu?
- Yêu cầu hs theo dõi
tài liệu, các ví dụ 1, ví
dụ 2
* Ví dụ 1:
? Gia đình có mấy
thành viên? Thu nhập
trong 1 năm của gia
đình là bao nhiêu?
? Họ đã có kế hoạch chi
tiêu như thế nào: Chi
cho những khoản gì?
Chi bao nhiêu và đã tiết
kiệm được bao nhiêu?
* Ví dụ 2:
? Gia đình có mấy
thành viên? Thu nhập
trong 1 năm của gia
đình là bao nhiêu?
? Họ đã có kế hoạch chi
tiêu như thế nào: Chi
cho những khoản gì?
Chi bao nhiêu và đã tiết
kiệm được bao nhiêu?
? Hãy so sánh và rút ra
nhận xét về việc cân đối
thu, chi của gia đình ở
- Hs trả lời
- Hs nghiên cứu tài liệu
- Gia đình có 6 thành viên, thu nhập 5.000.000đ
- Hs trả lời
- Gia đình có 6 thành viên, thu nhập 10.000.000đ
- Hs trả lời
- Hs so sánh và nhận xét theo ý kiến riêng
- Hs trả lời: đã hợp lý vì đã cân đối thu chi và có tích luỹ
- Ta có thể chi tiêu theo kế hoạch và đồng thời có tích luỹ
- Hs trả lời
- Hs quan sát hình vẽ dưới sự hướng dẫn của gv
- Người đó đang muốn mua áo khoác đại hạ giá, mua máy vi tính
- Người đó cân nhắc có nên mua áo
b Ở nông thôn
Nhận xét: Dù ở
nông thôn hay thành thị, mức chi tiêu của mỗi gia đình đều phải được cân đối với khả năng thu nhập của gia đình, đồng thời phải có tích luỹ
2 Biện pháp cân đối thu, chi
a Chi tiêu theo kế hoạch
- Chi tiêu có kế hoạch là việc xác định trước nhu cầu cần chi tiêu và cân đối được với khả năng thu nhập:
+ Những chi tiêu
Trang 10nông thôn và gia đình ở
thành thị?
? Theo em chi tiêu như
các hộ gia đình trên đã
hợp lý chưa? Vì sao?
- Để có thể cân đối thu,
chi trong gia đình ta cần
có những biện pháp cụ
thể
? Làm thế nào để cân
đối thu chi trong gia
đình?
? Thế nào là chi tiêu có
kế hoạch?
- Yêu cầu hs quan sát
hình 4.3
(Gv hướng dẫn hs khai
thác hình vẽ bằng các
câu hỏi:
+ Nhân vật trong hình
vẽ đang có những dự
định, lựa chọn nào?
+ Người đó đang cân
nhắc điều gì?
+ Người đó đang có kế
hoạch gì để thực hiện
những dự định của
mình?
? Em quyết định mua
hàng khi nào trong 3
trường hợp: rất
cần-cần- chưa cần?
Yêu cầu hs nghiên cứu
tài liệu và liên hệ thực
tế
? Ta có thể tích luỹ
bằng cách nào?
? Mục đích của việc
tích luỹ?
không và mua máy tính của hãng nào rẻ hơn
- Người đó đang có kế hoạch để dành tiền để mua máy tính
- Hs trả lời:
- Tích luỹ từ chi tiêu hàng ngày
- Hs trả lời: dùng cho những việc đột xuất như ốm đau, thăm viếng, cưới hỏi hoặc có thêm tiền mua sắm, chi tiêu
thiết yếu: ăn, ở, mặc…
+ Những chi tiêu định kì: điện, nước, học phí…
+ Những chi tiêu đột xuất: ốm đau, thăm hỏi…
- Chỉ chi tiêu khi cần thiết
b Tích luỹ (tiết kiệm)
Mỗi cá nhân đều phải có kế hoạch tích luỹ
- Có tích luỹ nhờ chi tiêu hàng ngày
- Tích luỹ giúp chúng ta có một khoản tiền để chi cho những việc đột xuất, mua sắm thêm các đồ dùng khác hoặc để phát triển kinh tế gia đình
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10')