* Đèn thí nghiệm H 3.2 lớn hơn phía sau vật cản có 1 vùng H 3.1 chỉ nhận ánh sáng từ một * Trên màn chắn có 3 vùng sáng phần của nguồn sáng tới gọi là tối khác nhau vùng nữa tối - Căn cứ[r]
Trang 1Tuần: 03 Ngày soạn: -09-2016 Tiết : 03 Ngày dạy : -09-2016
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: - Nhận biết được vùng bóng tối, vùng nữa tối và giải thích
- Giải thích được vì sao có hiện tượng nhật thực, hiện tượng nguyệt thực
2 Kĩ năng: - Giải thích được một số ứng dụng của định luật truyền thẳng ánh sáng trong thực tế:
ngắm đường thẳng, bóng tối, nhật thực, nguyệt thực
3 Thái độ: - Ham nghiên cứu các hiện tượng trong thiên nhiên.
II Chuẩn bị: - Đèn pin,1 cây nến, 1 vật cản bằng bìa dày,1 màn chắn, hình vẽ hiện tượng nhật thực
– hiện tượng nguyệt thực
III Tổ chức hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:(1 phút) 7A1: ………
7A2: ………
2 Kiểm tra bài cũ:(5 phút)
Câu 1: Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng; Đường truyền của tia sáng được biểu diễn
như thế nào? chữa bài tập 1(SBT)
Câu 2: Chữa bài tập 2-3 (SBT)
3 Tiến trình:
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:(2 phút)
Tại sao thời xưa người ta biết
nhìn bóng nắng của mặt trời
để biết giờ trong ngày, còn
gọi là đồng hồ mặt trời Để
tìm hiểu vấn đề trên ta cùng
vào bài hôm nay để tìm hiểu
- HS dự đoán và nêu câu trả lời
Hoạt động 2: Quan sát hình thành bóng tối, bóng nữa tối:(8 phút)
- Cho hs quan sát hình 3.1,
nhận dụng cụ bố trí TN tiến
hành làm thí nghiệm thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi?
- Cho hs làm theo các bước:
+ Hướng dẫn hs để đèn ra xa
->bóng đèn rõ nét
+ Trả lời câu C1?
- Cho HS nhận xét thế nào là
vùng tối?
- Nghiên cứu SGK chuẩn bị dụng cụ làm thí nghiệm
- Quan sát hiện tượng trên màn chắn và trả lời: C1: phần màu đen không nhận hoàn toàn ánh sáng
từ nguồn sán tới vì ánh sáng truyền theo đường thẳng bị vật chắn chắn lại => nhận xét
- Trên màn chắn đặt ở phía sau vật cản có một vùng không nhận được ánh sáng gọi là vùng tối
I Bóng tối bóng nữa tối:
1 Thí nghiệm 1: C1:
- Nhận xét: Trên màn chắn đặt
ở phía sau vật cản có một vùng không nhận được ánh sáng gọi là vùng tối
Hoạt động 3: Thí nghiệm quan sát và hình thành khái niệm bóng nữa tối:(8 phút)
- Cho hs hình 3.2 so sánh với
hình 3.1?
- Cho các nhóm tiến hành làm
- Tiến hành quan sát và so sánh + Giống nhau: Dụng cụ TN + Khác nhau:
II Bóng tối bóng nữa tối:
2 Thí nghiệm 2: C2:
- Nhận xét: Trên màn chắn đặt
Bài 3:
ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG
Trang 2thí nghiệm?
- Căn cứ vào kết quả thí
nghiệm y/c các nhóm thảo
luận trả lời C2?
- Từ kết quả thí nghiệm C2
hãy điền vào chỗ trống trong
phần nhận xét?
* Đèn thí nghiệm H 3.2 lớn hơn
H 3.1
* Trên màn chắn có 3 vùng sáng tối khác nhau
C2: Trên màn chắn ở sau vật cản vùng 1 là vùng tối, vùng 3 được chiếu sáng đầy đủ, vùng 2 chỉ nhận được 1 phần ánh sáng từ nguồn sáng chiéu tới nên không sáng bằng vùng 3
- NX: Trên màn chắn đặt phía sau vật cản có 1 vùng chỉ nhận ánh sáng từ một phần của nguồn sáng tới gọi là vùng nữa tối
phía sau vật cản có 1 vùng chỉ nhận ánh sáng từ một phần của nguồn sáng tới gọi là vùng nữa tối
Hoạt động 4: Hình thành khái niệm nhật thực:(5 phút)
- Thông báo trong cuộc sống
có rất nhiều hiện tượng xuất
hiện sự việc liên quan đến
vùng bóng đen và vùng nữa
tối Một trong những hiện
tượng này là nhật thực và
nguyệt thực
- Để biết khi nào có hiện
tượng nguyệt thực, khi nào có
hiện tượng nhật thực hãy đọc
thông báo mục II?
- Cho hs nghiên cứu câu C3 và
chỉ ra trên hình vẽ vùng nào
xẩy ra nhật thực toàn phần,
vùng nào xảy ra nhật thực một
phần?
- Làm việc cá nhân đọc mục II
và trả lời câu hỏi của GV
C3: Nơi nào có nhật thực toàn phần nằm trong vùng bóng tối của mặt trăng, bị mặt trăng che khuất không cho ánh sáng mặt trời chiếu đến,vì thế đứng ở chỗ
đó ta không nhìn thấy mặt trời và trời tối lại
III Nhật thực– nguyệt thực:
C3: Nơi nào có nhật thực toàn phần nằm trong vùng bóng tối của mặt trăng, bị mặt trăng che khuất không cho ánh sáng mặt trời chiếu đến, vì thế đứng ở chỗ đó ta không nhìn thấy mặt trời và trời tối lại
Hoạt động 5: Hình thành khái niệm nguyệt thực:(5 phút)
- Cho hs quan sát hình vẽ 3.4,
Dùng hình vẽ để nói quy luật
chuyển động của mặt trăng
xung quanh trái đất với một
chu kỳ 1 tháng âm lịch Trong
trường hợp mặt trăng bị trái
đất che lấp 1 phần hay toàn
phần ánh sáng từ mặt trời
chiếu tới khi đó có nguyệt
thực toàn phần hay 1 phần
- Cho các nhóm tiến hành
thảo luận trả lời C4?
- GV có thể nói rõ hơn khi
nào có nguyệt thực toàn phần,
khi nào thí có nguyệt thực 1
- HS chú ý lắng nghe
C4: - Ở vị trí 1 có nguyệt thực
- Ở vị trí 2và 3 trăng sáng
- HS ch ý lắng nghe
II Nhật thực– nguyệt thực:
C4: - Ở vị trí 1 có nguyệt thực
- Ở vị trí 2và 3 trăng sáng
Trang 3phần, về cách tính nơi xảy ra
nguyệt thực và nhật thực
Hoạt động 6: Vận dụng:(8 phút)
- Cho hs tiến hành làm lại thí
nghiệm 3.2 theo hướng dẫn
của C5 quan sát bóng nữa tối
trên màn và bóng tối và nhận
xét trên cơ sở đó y/c các nhóm
tiến hành trả lời câu hỏi C5?
- Cho hs làm việc cá nhân trả
lời C6?
- Hoạt động nhóm tiến hành làm thí nghiệm trả lời câu hỏi
C5: khi miếng bìa lại gần màn chắn hơn thì bóng nữa tối và bóng tối thu hẹp hơn Khi miếng bìa gần sát màn chắn thì thì hâu như không còn bóng nửa tối, chỉ còn bóng tối rõ nét
- HS thảo luận và làm câu C6
C5: Khi miếng bìa lại gần màn chắn hơn thì bóng nữa tối và bóng tối thu hẹp hơn Khi miếng bìa gần sát màn chắn thì hầu như không còn bóng nửa tối, chỉ còn bóng tối rõ nét
C6: Khi dùng quyển vở che kín bóng đèn dây tóc bóng đèn đang sáng bàn nằm trong vùng bóng tối sau quyển vở không nhận được ánh sáng từ đèn truyền tới nên ta không thể đọc sách được Dùng quyen vở che kín được đèn ống, bàn nằm trong vùng bóng nữa tối quyển sách nhận được một vùng ánh sáng của đèn truyền tới nên vẫn đọc được sách
IV Củng cố:(2 phút)
- Gọi một đến 2 hs đọc phần ghi nhớ SGK?
- Cho hs đoc phần có thể em chưa biết
V H ướng dẫn về nhà: (1 phút)
- Học ghi nhớ SGK, về nhà làm bài tập 3.1 đến bài 3.4 SBT
- Chuẩn bị bài mới bài 4 SGK
VI Rút kinh nghiệm: