Híng dÉn vÒ nhµ : - Học thuộc lòng, nắm đợc nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.. + Khung cảnh ngày xuân đợc miêu tả ntn trong đoạn trích..[r]
Trang 1Tiết 27
Chị em Thuý Kiều
Nguyễn Du
HĐ2: (HS trình bày- các nhóm nhận xét- bổ
sung)
? Hãy xác định vị trí đoạn trích ?
? Phơng thức biểu đạt của văn bản?
? Nêu bố cục của đoạn trích và nhận xét?
- Bố cục hoàn chỉnh, chặt chẽ trong một thể
thống nhất chứng tỏ bỳt phỏp cổ điển điờu luyện
của tỏc giả
HĐ3 Tìm hiểu chi tiết
(NLGQVĐ - NLHT- NLGTTV…)
? Hãy cho biết nội dung 4 câu thơ đầu ?
? 2 câu đầu giới thiệu 2 về ai ? Họ là những ngời
ntn? Họ đợc ví với n/v nào?
? Câu thơ nào m/t về họ?
? Em hiểu “ Mai tuyết ” ở đây là ?
- Cây mai: Vừa gợi sự thanh cao, ngay thẳng
trong tính cách vừa gợi sự duyên dáng cao quý
về vóc dáng
- Màu trắng của tuyết: Gợi sự trong trắng, nhuần
nhuỵ trong tâm hồn
? Câu thơ cho thấy vẻ đẹp nào của hai chị em?
- Vẻ đẹp duyên dáng, thanh cao, trong trắng
? Vẻ đẹp của họ có giống nhau không? Đợc thể
hiện ở câu thơ nào?
? Tác giả đã sử dụng bút pháp nghệ thuật gì để
miêu tả vẻ đẹp của 2 chị em ?
? Theo em, họ có vẻ đẹp ntn?
? 4 câu thơ tiếp tác giả m/t vẻ đẹp của ai?
I Đọc – chú thích.
1 Vị trí đoạn trích.
- Phần đầu: Gặp gỡ đính ớc (C15 –
38)
3 Ph ơng thức biểu đạt:
- Tự sự + miêu tả + biểu cảm
2 Bố cục: 4 phần
- 4 câu đầu: Giới thiệu khái quát 2 chị em
- 4 câu tiếp: Vẻ đẹp của Thuý Vân
- 12 câu tiếp: Vẻ đẹp của Thuý Kiều
- 4 câu cuối: Cuộc sống của 2 chị em
II Đọc – hiểu đoạn trích
1.Vẻ đẹp chung của hai chị em.
ả Tố nga -> ngời con gái đẹp
Mai cốt cách, tuyết tinh thần->
thanh tao, trong trắng
Mỗi ngời một vẻ, mời phân vẹn mời
- NT: ẩn dụ, ớc lệ, hình ảnh tợng trng Vẻ đẹp hoàn hảo
2 Vẻ đẹp của Thuý Vân
.trang trọng Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang
Trang 2? Những hình ảnh, chi tiết nào đợc dùng để miêu
tả vẻ đẹp của Thuý Vân ?
? Em hiểu thế nào là Khuôn trăng ?“ ”
- Khuôn trăng đầy đặn: Khuôn mặt đẹp nh ánh
trăng đêm rằm, đầy đặn, rạng rỡ, phúc hậu
- Nét ngài nở nang: Nét lông mày dáng nh con
ngài mềm mại, tròn trịa, đậm đà
? Thuý Vân còn đẹp ở nét nào nữa?
- Hoa cời, ngọc thốt: Miệng cời tơi nh đoá hoa
đang hé nở, tiếng nói trong trẻo ngân nga nh
tiếng ngọc
- Mây thua … tuyết nh ờng màu da: Làn da trắng
mịn màng đến tuyết cũng phải nhờng, mái tóc
mềm mại óng ả khiến mây phải thua
? Tác giả dùng NT gì để m/t vẻ đẹp của thuý
Vân? Qua đó ta thấy Thúy Vân đẹp ntn ?
? ở đây, t/g có m/t đôi mắt và tài năng của Thuý
Vân không ? Tại sao ?
? Vẻ đẹp ấy của Thuý Vân dự báo 1 số phận nh
thế nào ?
? Theo em, câu thơ nào báo hiệu điều ấy? (Mây
thua…)
- Có c/ đ bình lặng suôn sẻ
* Học sinh đọc
? 12 câu tiếp, t/g m/t vẻ đẹp của ai?
? Em có nhận xét gì về số lợng câu chữ mà
Nguyễn Du đã dành để viết về Thuý Kiều (so
với Thuý Vân) ? Điều đó có ý nghĩa gì ?
- 4 và 12: Gấp 3 lần chứng tỏ Nguyễn Du đã tập
trung hết tâm sức, bút lực vào nhân vật mà ông
đặc biệt yêu mến
? Vẻ đẹp của TK có giống TV không? T/g m/t
-> đầy đặn, rạng rỡ, phỳc hậu
Hoa cời, ngọc thốt -> lời nói, điệu
cười, cách ứng xử đúng mực
Mây thua , tuyết nhờng -> làn da,
làn túc đẹp
- NT: ẩn dụ, ớc lệ, nhân hoá
Thuý Vân xinh đẹp, thuỳ mị, phúc hậu, đoan trang.
3 Vẻ đẹp của Thúy Kiều.
.sắc sảo, mặn mà
* Nhan sắc
Làn thu thuỷ, nét xuân sơn Hoa ghen, liễu hờn
Một hai nghiêng nớc, nghiêng thành
->Vẻ đẹp làm đắm say lòng ngời.
Trang 3khái quát vẻ đẹp ấy qua câu thơ nào?
? T/G m/t vẻ đẹp của K trên những phơng diện
nào?
? Hãy tìm câu thơ m/t nhan sắc của TK?
? Em hiểu: làn thu thuỷ, nét xuân sơn là ntn ?
- ánh mắt trong xanh sâu thẳm nh làn nớc mùa
thu Nét lông mày tơi xanh mơn mởn nh dáng
núi mùa xuân-> 1 nét miêu tả đủ thâu tóm cái
thần thái tâm hồn con ngời ở nàng hội tụ những
nét đẹp trong trẻo tinh khôi của đất trời, của cả
mùa thu lẫn mùa xuân khiến hoa ghen, liễu hờn.
? Vẻ đẹp của n ng có gì đặc biệt?à
- Điển tích “Một hai nghiêng nớc nghiêng
thành” (vớ sắc đẹp lộng lẫy của người phụ nữ
cú) sức làm cho người ta say đắm mà để mất
thành, mất nước
? T/G dùng NT gì để m/t vẻ đẹp ấy?
? ấn tợng của em về vẻ đẹp của Thuý Kiều?
? Bên cạnh vẻ đẹp về nhan sắc, t/g còn miêu tả
Kiều ở nét nào nữa?
? Thuý Kiều có những tài gì?
? Tài của K đợc m/t ntn?
- Tài của Kiều đạt đến mức lớ tưởng theo quan
niệm của thẩm mỹ phong kiến: cầm, kỡ, thi họa
Sở trường: Tài đỏnh đàn Tiếng đàn “Cung đàn
bạc mệnh”ghi lại tiếng lũng của một trỏi tim đa
sầu, đa cảm
- Đạm Tiên khen tài thơ của K: “ Ví đem vào tập
đoạn ”
- Tài đàn: Lọt tai Hồ cũng nhăn mày rơi châu“ ”
Tiếng trong nh“ gió thoảng ngoài, Tiếng mau
sầm sập nh trời đổ ma ” đây là nghề riêng của
nàng, vợt lên trên mọi ngời
- Những bản đàn do K tự sáng tác chính là tiếng
lòng của K Tài năng đó cho thấy tâm hồn đa
sầu, đa cảm
? Nhận xét về những từ ngữ mà tác giả dùng để
miêu tả tài năng của Thuý Kiều?
? Qua đây, ta thấy K là ngời ntn?
- Nhng Ng.D nói “ Có tài mà cậy chi tài, chữ tài
liền với chữ tai một vần” Và sau này K đã phải
chịu: Lu lạc suốt 15 Trải qua nhiều cay đắng
? Và trong bức chân dung của Kiều có câu thơ
mang tính dự báo số phận của nàng, em hãy tìm
câu thơ ấy?
Hoa ghen liễu hờn
NT: ẩn dụ, nhân hoá, ớc lệ, thậm x-ng…
Vẻ đẹp đặc biệt, nổi trội
* Tài năng
Thông minh vốn sẵn
Pha nghề thi họa ca đàn đủ, mùi, làu, ăn đứt, càng
=> dùng một loạt từ ngữ chỉ giá trị
tuyệt đối mang ý khẳng định, nhấn mạnh, đề cao tài năng tột đỉnh của nàng của K
Là mẫu ngời hoàn hảo vẹn toàn về tâm, tài, sắc.
4 Cuộc sống của hai chị em
Phong lu
Êm đềm
Mặc ai
Đức hạnh, mẫu mực
Trang 4* Thảo luận
? Theo em tại sao tác giả lại m/t TV trớc, Thuý
Kiều sau?- Để làm nổi bật vẻ đẹp của TK: NT
đòn bẩy
? T/G m/t cuộc sống của hai chị em ntn? Họ là
những con ngời sống ra sao?
- Sinh ra trong một g/đ trung lu nhng hai chị em
sống rất khuôn phép
* Thảo luận
? Đối với hai chị em, nhất là với K, T/G đã bày
tỏ thái độ gì trớc sắc đẹp và tài năng của họ?
? Có ngời cho rằng đoạn trích không chỉ làm nổi
bật bức chân dung chị em Thuý Kiều mà còn thể
hiện t tởng nhân văn (Ca ngợi vẻ đẹp của con
ngời) Em có đồng ý không ? Hãy nêu ý kiến của
mình ?
? Kết luận của em về bức chân dung của Thuý
Vân và Thuý Kiều ý nghĩa của hình tợng nhân
vật ?
- ở Thuý Kiều có sự kết hợp của cả sắc, tài, tình
1 vẻ đẹp hoàn thiện, hợp lực ảnh hởng vô song
nghiêng nớc nghiêng thành
- ý nghĩa: Gợi tả tài sắc của chị em Thúy Kiều,
Nguyễn Du đã trân trọng đề cao vẻ đẹp của con
ngời 1 vẻ đẹp toàn vẹn (giá trị nhân đạo) Tác
giả đã lý tởng hoá nhân vật chính diện Biểu
hiện của cảm hứng nhân văn tiến bộ so với thời
đại ông đang sống
HĐ4 Hớng dẫn hs tổng kết.
? Khỏi quỏt nội dung và nghệ thuật của đoạn
trớch?
*HS trỡnh bày bằng sơ đồ tư duy
* HS đọc ghi nhớ
HĐ5 Hớng dẫn hs luyện tập.
1 BT 1 SGK
2 Đọc thêm đoạn KVKT
III Tổng kết
1 Nghệ thuật.
- Khắc hoạ chân dung và tính cách nhân vật
- Bút pháp ớc lệ, so sánh, nhân hóa, hình ảnh tợng trng…
2 Nội dung:
Ca ngợi vẻ đẹp, tài năng của TK
* Ghi nhớ: SKG/T83
III Luyện tập
Trang 5
4 Củng cố
- Học sinh xem tranh và nhận xét.
- Vẻ đẹp của Thuý Vân và Thuý Kiều
- Nghệ thuật miêu tả của Nguyễn Du
5 Hớng dẫn về nhà :
- Học thuộc lòng, nắm đợc nội dung và nghệ thuật của đoạn trích
- Soạn T28 bài : Cảnh ngày xuân.
+ Khung cảnh ngày xuân đợc miêu tả ntn trong đoạn trích.
+ Khung cảnh lễ hội, tâm trạng con ngời