Cña m×nh cã mà không dùng, lại đi mợn của nớc ngoài, đó chẳng phải là ®Çu ãc quen û l¹i hay sao Hå ChÝ Minh toµn tËp, tËp 10... Tõ thuÇn viÖt vµ tõ mîn..[r]
Trang 1Kiểm tra bài cũ
1 Từ là gì? Khi nào một tiếng được coi là từ?
2 Nêu đặc điểm của từ đơn, từ phức, từ ghép, từ láy?
Trang 2TiÕt 6
Trang 3Từ m ợn
I Từ thuần việt và từ m ợn.
cái bỗng biến thành một
mình cao hơn
tráng sĩ tr ợng
: Ng ời có sức lực c ờng tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việc lớn : Đơn vị đo độ dài = 10 th ớc TQ cổ tức 3,33m (ở đây hiểu là rất cao )
- Tráng sĩ
- Tr ợng
Đọc các từ này, các em phải đi tìm hiểu nghĩa của nó Vậy theo em chúng có nằm trong nhóm từ do ông cha ta sáng tạo ra không? nếu không thì đ ợc bắt nguồn từ đâu?
=> Từ trượng, trỏng sĩ: M ợn từ
tiếng Hán
Trang 4Bài tập nhanh
Hãy tìm từ ghép Hán Việt có
yếu tố sĩ đứng sau?
- Thi sĩ, hiệp sĩ, chiến sĩ, dũng sĩ, nghệ sĩ, đấu sĩ,
bác sĩ…
Trang 5Tõ m în
I Tõ thuÇn viÖt vµ tõ m în.
1 VÝ dô
2 Nguån gèc cña tõ m în
Trang 62 Nguån gèc cña tõ m în
? H·y ph©n lo¹i c¸c tõ sau thµnh 2 nhãm: Tõ m în tiÕng H¸n
vµ tõ m în c¸c ng«n ng÷ kh¸c ( Ên - ¢u)?
Gèc H¸n Gèc Ên - ©u
sø gi¶,
gan,
giang s¬n,
ti vi,
Ra-®i-«, ®iÖn,
ga,
b¬m, X« viÕt, In-t¬-nÐt
Trang 7Từ m ợn
I Từ thuần việt và từ m ợn.
1 Ví dụ
2 Nguồn gốc của từ m ợn
- M ợn từ tiếng Hán: sứ giả, gan, giang sơn
- M ợn từ ngôn ngữ ấn Âu: bơm, điện, ga, xụ
viết, ra- đi- ụ, in- tơ- nột…
3 Cách viết:
- Một số từ: đ ợc Việt hoá cao hơn, viết nh chữ Việt.
- Các từ nh : ch a đ ợc Việt hoá hoàn toàn Khi viết có dấu gạch ngang để nối các tiếng
Trang 8Qua phÇn t×m hiÓu trªn,
em hiÓu thÕ nµo lµ tõ m
în? tõ thuÇn ViÖt?
- Tõ thuÇn ViÖt lµ nh÷ng tõ do «ng cha ta s¸ng t¹o ra.
- Tõ m în lµ nh÷ng tõ ta m în tõ
tiÕng cña n íc ngoµi.
Trang 9Tõ m în
I Tõ thuÇn viÖt vµ tõ m în.
1 VÝ dô
2 Nguån gèc cña tõ m în
3 C¸ch viÕt:
* Ghi nhí1 ( SGK- 25)
Ii Nguyªn t¾c m în tõ.
1 VÝ dô
Trang 10ý kiến của Bác Hồ
Đời sống xã hội ngày càng phát triển và đổi mới Có những chữ ta không có sẵn và khó dịch đúng thì cần phải m ợn chữ
n ớc ngoài Ví dụ: độc lập “ ”, “tự do”, “giai cấp”, “cộng
sản”, … Còn những tiếng ta có, vì sao không dùng mà cũng
m ợn chữ n ớc ngoài ? Ví dụ:
Không gọi xe lửa mà gọi “hoả xa”; máy bay thì gọi
là “phi cơ” …
Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng
nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp Của mình có
mà không dùng, lại đi m ợn của n ớc ngoài, đó chẳng phải là
đầu óc quen ỷ lại hay sao
(Hồ Chí Minh toàn tập, tập 10)
Trang 11Tõ m în
I Tõ thuÇn viÖt vµ tõ m în.
1 VÝ dô
2 Nguån gèc cña tõ m în
3 C¸ch viÕt:
* Ghi nhí1 ( SGK- 25)
I Tõ thuÇn viÖt vµ tõ m în.
1 VÝ dô
Theo em, viÖc m în tõ
cã t¸c dông
g×?
- MÆt tÝch cùc: lµm giµu
ng«n ng÷ d©n téc
- MÆt tÝch cùc: lµm giµu ng«n ng÷ d©n téc
- MÆt tiªu cùc: lµm cho ng«n
ng÷ d©n téc bÞ pha t¹p
- MÆt tiªu cùc: lµm cho ng«n ng÷ d©n téc bÞ pha t¹p
Em h·y rót
ra kÕt luËn
vÒ nguyªn t¾c m în tõ?
2 NhËn xÐt.
- Kh«ng nªn m în tõ n íc ngoµi
mét c¸ch tuú tiÖn.
- Kh«ng nªn m în tõ n íc ngoµi mét c¸ch tuú tiÖn.
* Ghi nhí 2 ( SGK- 25)
III LuyÖn tËp.
Trang 12Bài tập 1
Ghi lại các từ m ợn trong từng ví dụ và cho biết các từ
đó m ợn từ tiếng n ớc nào?
a) Đúng ngày hẹn, bà mẹ vô cùng ngạc nhiên vì trong nhà tự nhiên có bao nhiêu là sính lễ.
b) Ngày c ới, trong nhà Sọ Dừa cỗ bàn thật linh đình, gia nhân chạy ra
chạy vào tấp lập.
c) Ông vua nhạc pốp Mai-cơn Giắc-xơn đã quyết định nhảy vào lãnh địa in-tơ-nét với việc mở một trang chủ riêng.
Đáp án
a): M ợn từ tiếng Hán Việt: vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ.
b): M ợn từ tiếng Hán Việt: Gia nhân.
c): M ợn từ tiếng Anh: pốp, in-tơ-nét.
M ợn từ tiếng Hán Việt: quyết định , lãnh địa
Trang 13Xác định nghĩa của từng tiếng tạo thành từ Hán Việt?
Đáp án
Khán giả: ng ời xem Thính giả: ng ời nghe Độc giả:ng ời đọc
a,
b) Yếu điểm: điểm quan trọng Yếu l ợc: Tóm tắt những điều quan trọng
Trang 14Bài tập 3
Hãy kể tên một số từ m ợn theo yêu cầu?
Đáp án
a Là tên các đơn vị đo l ờng: mét, lít, km, kg
b Là tên các bộ phận của chiếc xe đạp: ghi- đông, pê-đan, gác- đờ- bu
c Là tên một số đồ vật: ra-đi-ô, vi-ô-lông