Bài giảng ngữ văn 6 bài 2 từ mượn4

- Từ mượn là những từ ta mượn từ tiếng của nước ngoài... Có những chữ ta không có sẵn và khó dịch đúng thì cần phải mượn chữ nước ngoài.. Của mình có mà không dùng, lại đi mượn của nướ

BÀI 2

Tiết 6 TỪ MƯỢN

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ

MƯỢN.

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

Chú bé vùng dậy, vươn vai một

cái bỗng biến thành một

mình cao hơn

Ví dụ trên thuộc văn bản nào? Nói về điều gì ?

(Trích từ văn bản Thánh Gióng Nói về sự thay đổi kì lạ của Thánh Gióng )

Dựa vào chú thích sau văn bản Thánh Gióng,

em hãy giải thích nghĩa của từ trượng, tráng sĩ ?

Tiết 6 TỪ MƯỢN

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

Chú bé vùng dậy, vươn vai một

cái bỗng biến thành một

: Người có sức lực cường tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việc lớn.

: Đơn vị đo độ dài = 10 thước TQ cổ tức 3,33m (ở đây hiểu là rất cao )

- Tráng sĩ

- Trượng

Theo em, từ

trượng, tráng sĩ

 Hai từ này dùng để biểu thị sự vật, hiện tượng, đặc điểm.

Tiết 6 TỪ MƯỢN

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

: Người có sức lực cường tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việc lớn.

: Đơn vị đo độ dài = 10 thước TQ cổ tức 3,33m (ở đây hiểu là rất cao )

- Tráng sĩ

- Trượng

 Hai từ này dùng để biểu thị sự vật, hiện tượng, đặc điểm.

Đọc các từ này, các em phải đi tìm hiểu nghĩa của nó Vậy theo

em chúng có nằm trong nhóm từ

do ông cha ta sáng tạo ra không?

nếu không thì được bắt nguồn từ

đâu?

Mượn từ tiếng Hán

=> Mượn từ tiếng Hán

Bài tập nhanh

Hãy tìm từ ghép Hán Việt có

yếu tố sĩ đứng sau?

- Thi sĩ, hiệp sĩ, chiến sĩ, dũng sĩ, nghệ sĩ, đấu sĩ,

bác sĩ…

Tiết 6 TỪ MƯỢN

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

2 Nguồn gốc của từ

mượn

2 NGUỒN GỐC CỦA TỪ MƯỢN

? Hãy phân loại các từ sau thành 2 nhóm: Từ mượn tiếng Hán

và từ mượn các ngôn ngữ khác ( ấn - Âu)?

GỐC HÁN GỐC ẤN - ÂU

sứ giả,

gan,

giang sơn,

ti vi,

xà phòng, mít tinh, Ra-đi-ô, điện,

ga,

bơm, Xô viết, In-tơ-nét

Tiết 6 TỪ MƯỢN

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

2 Nguồn gốc của từ

mượn- Mượn từ tiếng Hán:

- Mượn từ ngôn ngữ ấn Âu:

? Em có nhận xét gì

về cách viết của các từ

mượn đó?

sứ giả, Giang sơn.

Ti vi, Xà phòng,

mít tinh, Ra-đi-ô,

điện,

Ga.

Bơm,

Xô viết,

In-tơ-nét, gan,

3 Cách viết:

- Một số từ: ti vi, xà phòng, mít tinh, ga có nguồn gốc ấn, Âu nhưng được Việt hoá cao hơn, viết như chữ Việt.

- Các từ như: ra-đi-ô, in-tơ-nét chưa được Việt hoá hoàn toàn Khi viết có dấu gạch ngang để nối các tiếng

Bài tập nhanh

Tìm một số từ mượn mà em biết

và nói rõ nguồn gốc?

- Sơn hà, nhi đồng, phu nhân….-> gốc tiếng Hán

- Ghi đông, gác đờ bu, pê đan….-> gốc ấn Âu

Qua phần tìm hiểu trên,

em hiểu thế nào là từ mượn? từ thuần Việt?

- Từ thuần Việt là những từ do ông cha ta sáng tạo ra.

- Từ mượn là những từ ta mượn từ tiếng của nước ngoài.

Tiết 6 TỪ MƯỢN

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

2 Nguồn gốc của từ

mượn

3 Cách viết:

* Ghi nhớ1 ( SGK- 25)

II NGUYÊN TẮC

MƯỢN TỪ.

II NGUYÊN TẮC MƯỢN

TỪ. 1 Ví dụ

Ý KIẾN CỦA BÁC HỒ

Đời sống xã hội ngày càng phát triển và đổi mới Có những chữ ta không có sẵn và khó dịch đúng thì cần phải mượn

chữ nước ngoài Ví dụ: “độc lập”, “tự do”, “giai cấp”,

“cộng sản”, … Còn những tiếng ta có, vì sao không dùng

mà cũng mượn chữ nước ngoài ? Ví dụ:

Không gọi xe lửa mà gọi “hoả xa”; máy bay thì gọi

là “phi cơ” ….

Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng

nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp Của mình có

mà không dùng, lại đi mượn của nước ngoài, đó chẳng phải

là đầu óc quen ỷ lại hay sao

(Hồ Chí Minh toàn tập, tập 10)

Tiết 6 TỪ MƯỢN

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

2 Nguồn gốc của từ

mượn

3 Cách viết:

* Ghi nhớ1 ( SGK- 25)

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

Theo em, việc mượn

từ có tác dụng gì?

- Mặt tích cực: làm giàu

ngôn ngữ dân tộc

- Mặt tích cực: làm giàu ngôn ngữ dân tộc

- Mặt tiêu cực: làm cho ngôn

ngữ dân tộc bị pha tạp

- Mặt tiêu cực: làm cho ngôn ngữ dân tộc bị pha tạp

Em hãy rút

ra kết luận

về nguyên tắc mượn

2 Nhận xét.

- Không nên mượn từ nước ngoài một cách tuỳ tiện .

III LUYỆN

TẬP.

Bài tập 1

Ghi lại các từ mượn trong từng ví dụ và cho biết các

từ đó mượn từ tiếng nước nào?

a) Đúng ngày hẹn, bà mẹ vô cùng ngạc nhiên vì trong nhà tự nhiên có bao nhiêu là sính lễ.

b) Ngày cưới, trong nhà Sọ Dừa cỗ bàn thật linh đình, gia nhân chạy ra chạy vào tấp lập.

c) Ông vua nhạc pốp Mai-cơn Giắc-xơn đã quyết định nhảy vào lãnh địa in-tơ-nét với việc mở một trang chủ riêng.

Đáp án

a): Mượn từ tiếng Hán Việt: vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ .

b): Mượn từ tiếng Hán Việt: Gia nhân .

c): Mượn từ tiếng Anh: pốp, Mai-cơn Giắc-xơn, in-tơ-nét.

Bài tập 2 Xác định nghĩa của từng tiếng tạo thành từ Hán Việt?

Đáp án

Khán giả: người xem Thính giả: người nghe Độc giả:người đọc

a,

b) Yếu điểm: điểm quan trọng Yếulược:Tóm tắt những điều quan trọng

Bài tập 3

Hãy kể tên một số từ mượn theo yêu cầu?

- phát phiếu học tập - HS làm việc theo nhóm.

Đáp án

a Là tên các đơn vị đo lường: mét, lít, km, kg

b Là tên các bộ phận của chiếc xe đạp: ghi- đông, pê-đan, gác- đờ- bu

c Là tên một số đồ vật: ra-đi-ô, vi-ô-lông

Tiết 6 TỪ MƯỢN

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

2 Nguồn gốc của từ

mượn

3 Cách viết:

* Ghi nhớ1 ( SGK- 25)

I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN.

1 Ví dụ

- Mặt tích cực: làm giàu ngôn ngữ dân tộc

- Mặt tiêu cực: làm cho ngôn ngữ dân tộc bị pha tạp

2 Nhận xét.

- Không nên mượn từ nước ngoài một cách tuỳ tiện .

Ngoài từ thuần Việt chúng ta còn vay mượn nhiều từ của tiếng nước ngoài ( từ Tiếng Hán và từ ấn Âu ) để biểu thị những sự vật, hiện tượng, đặc điểm…mà Tiếng Việt chưa có từ thích hợp Việc mượn từ giúp cho tiếng Việt của chúng ta thêm giàu đẹp và phong phú Tuy nhiên, không nên lạm dụng, dùng từ mượn một

cách tuỳ tiện

Các thầy cô giáo

đã quan tâm theo dõi !