Bai 23 Co cau dan so

Sự phân chia cơ cấu dân số già hay trẻ tùy thuộc tỷ lệ từng nhóm tuổi trong cơ cấu dân số : -Các nước đang phát triển có dân số trẻ.. -Các nước phát triển có cơ cấu dân số già ...[r]

Bài 23

 Cơ cấu dân số là gì ?

biến ? Tại sao?

nhau giữa các nhóm nước không ?



 Cơ cấu dân số

Cơ cấu

theo

giới

Cơ cấu theo tuổi

Cơ cấu theo lao động

Cơ cấu theo trình độ văn hóa

I CƠ CẤU SINH HỌC

1.Cơ cấu dân số theo giới

Cơ cấu dân số theo giới

biểu thị tương quan giữa

giới nam so với giới nữ

hoặc so với tổng số dân

 Biến động theo thời

gian

 Khác nhau giữa các

nước, các khu vực

Việt Nam (2004): dân số 82,07 triệu người (nam: 40,33 triệu, nữ: 41,74 triệu).

40,33 triệu100 41,74 triệu = 96,60%

Tỉ lệ nam trong tổng số dân?

40,33 triệu100

Tỉ số giới tính nam so với nữ ?

a Khái niệm

b Đặc điểm

2.Cơ cấu dân số theo tuổi

a. Khái niệm : Cơ cấu dân số theo tuổi là sự tập hợp những nhóm người theo những nhóm tuổi nhất định

b. Phân loại

Nhóm dưới tuổi lao động : 0-14 tuổi

Nhóm tuổi lao động : 15-59 tuổi (hoặc 64 tuổi) Nhóm trên lao động : >60 tuổi (hoặc 65)

Nhóm tuổi Dân số già (%) Dân số trẻ (%)

Sự phân chia cơ cấu dân số già hay trẻ tùy thuộc tỷ lệ từng nhóm tuổi trong cơ cấu dân số :

-Các nước đang phát triển có dân số trẻ

-Các nước phát triển có cơ cấu dân số già

Năm 2005 Nước PT Nước đang PT

Tháp dân số

 Là biểu đồ thể hiện cơ cấu dân số theo tuổi và giới

 Phân loại: mở rộng, ổn định và thu hẹp

 Biểu hiện đặc trưng cơ bản về dân số: cơ cấu tuổi,

giới; tỉ suất sinh, tử; gia tăng dân số, tuổi thọ trung bình, …





Quan sát và cho nhận xét về các mô hình tháp dân số (hình dạng tổng quát của tháp, đáy tháp, số lượng ở các nhóm tuổi, …)



?

Mô hình các kiểu tháp dân số

Kiểu mở rộng Kiểu thu hẹp Kiểu ổn định

Dân số trẻ

Tỉ suất sinh

cao, dân số

tăng nhanh

Dân số già

Tỉ suất sinh giảm, dân số tăng chậm, thậm chí gia tăng âm

Dân số ổn định về quy mô và cơ cấu

0-4 5-9 10-14 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 60-64 65-69 70-74 75-79 80+

8 6 4 2 0 0 2 4 6 8

1999

8 6 4 2 0 0 2 4 6 8

2004

0-4 5-9 10-14 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 60-64 65-69 70-74 75-79 80+

Tháp dân số Việt Nam

Nhận xét và kết luận về dân số Việt Nam thể

hiện qua 2 tháp trên

II CƠ CẤU XÃ HỘI

1.Cơ cấu dân số theo lao động

a. Nguồn lao động

 Khái niệm

Bao gồm bộ phận dân số trong độ tuổi từ 15 tuổi

trở lên có khả năng tham gia lao động

 Phân loại:

Nguồn lao động

Dân số hoạt động kinh tế Dân số không hoạt động kinh tế

Dân số hoạt động kinh tế không thường xuyên

Dân số hoạt

động kinh tế

thường xuyên

Tình trạng khác

Học sinh- sinh viên Nội

trợ

Dân số hoạt động trong khu vực kinh tế

Khu vực 1 Khu vực 2 Khu vực 3

Nông-lâm-ngư nghiệp Công nghiệp và

xây dựng

Dịch vụ

 Cơ cấu dân số hoạt động kinh tế phản ánh

trình độ phát triển kinh tế xã hội

Phân chia thành 3 khu vực

BIỂU ĐỒ CƠ CẤU LAO ĐỘNG CỦA VIỆT NAM VÀ HOA KỲ

NĂM 1993

ĐVT : %

74

13

13

24,2 72,9

2,9

-Cơ cấu dân số hoạt động kinh tế khác nhau

giữa các nước :

 Các nước đang phát triển có tỷ lệ lao

động ở khu vực 1 cao nhất

 Các nước phát triển có tỷ lệ lao động ở

khu vực 1 thấp nhất

2 Cơ cấu dân số theo trình độ văn hóa

 Căn cứ vào tỷ lệ người biết chữ (từ 15 tuổi trở lên) và số

năm đi học của những người 25 tuổi trở lên

 Các nước phát triển có tỷ lệ người biết chữ và số năm đi học

cao nhất, thấp nhất là các nước kém phát triển

C ng c bài ủ ố

Hãy nối các ý tương ứng

Kiểu tháp thu hẹp

Kiểu tháp ổn định

Kiểu tháp mở rộng

Dân số trẻ, tỉ suất sinh cao, dân số tăng nhanh

Dân số già, tỉ suất sinh giảm,dân số tăng chậm, thậm chí tăng âm

Dân số ổn định về quy

mô và cơ cấu

- Có mấy loại cơ cấu dân số ?

- Là những loại nào ?

- Loại nào có ý nghĩa quyết định nhất

đối với sự phát triển kinh tế xã hội một quốc gia?



