[r]
Trang 1BÀI 23 C C U DÂN S Ơ Ấ Ố
I.M C TIÊU BÀI H C Ụ Ọ
Sau bài h c, HS c n:ọ ầ
-Hi u và phân bi t để ệ ược các lo i c c u dân s : c c u dân s theo đ tu i vàạ ơ ấ ố ơ ấ ố ộ ổ
gi i; c c u dân s theo lao đ ng, kh v c kinh t và trình đ văn hóa.ớ ơ ấ ố ộ ự ế ộ
-Nh n bi t đậ ế ượ ảc nh hưởng c a c c u dân s đ n s phát tri n dân s và phátủ ơ ấ ố ế ự ể ố tri n kinh t -xã h i.ể ế ộ
-Bi t cách phân chia dân s theo nhóm tu i và cách bi u hi n tháp tu i.ế ố ổ ể ệ ổ
-Nh n xét,phân tích b ng s li u v c c u dân s theo đ tu i, theo trình đậ ả ố ệ ề ơ ấ ố ộ ổ ộ văn hóa; nh n xét và phân tích tháp tu i; nh n xét và v bi u đ w c c u dân sậ ổ ậ ẽ ể ồ ơ ấ ố theo khu v c kinh t ự ế
II.THI TG B D Y H C Ế Ị Ạ Ọ
-B n đ dân c và đ th l n trên th gi i.ả ồ ư ộ ị ớ ế ớ
-Tranh v 3 ki u tháp tu i.ề ể ổ
III.HO T Đ NG D Y H C Ạ Ộ Ạ Ọ
M bài ở
*Ph ươ ng án 1: M bài nh g i ý trong SGVở ư ợ
*Ph ươ ng án 2: M bài b ng cách nêu ra m t s câu h i nh m đ nh hở ằ ộ ố ỏ ằ ị ướng ho tạ
đ ng nh n th c c a HS Ví d : C c u dân s là gì? Có các lo i co c u dân sộ ậ ứ ủ ụ ơ ấ ố ạ ấ ố nào? Co c u dân s có nh hấ ố ả ưởng nh th nào đ i v i s phát tri n kinh t – xãư ế ố ớ ự ể ế
h i? ộ
Bài m i ớ
-GV gi i thích thu t ng “C c u dân s ” và ý nghĩa c a vi c nghiên c u cả ậ ữ ơ ấ ố ủ ệ ứ ơ
c u dân sấ ố
Trang 2HĐ 1: HS làm vi c theo nhómệ
Bước 1: GV chia HS trong l p thành nhi uớ ề
nhóm nh và chia nhi m v cho các nhóm:ỏ ệ ụ
+1/2 s nhóm tìm hi u c c u dân s theoố ể ơ ấ ố
gi i và theo đ tu i( phi u h c t p 1)ớ ộ ổ ế ọ ậ
+1/2 s nhóm tìm hi u v tháp tu i.(phi uố ể ề ổ ế
h c t p 2)ọ ậ
Bước 2: HS trình bày k t qu , GV giúp HSế ả
chu n ki n th c:ẩ ế ứ
HĐ 2: C l pả ớ
HS d a vào SGK , v n hi u bi t tr l i cácự ố ể ế ả ờ
câu h i:ỏ
-C c u dân s theo lao đ ng cho ta bi tơ ấ ố ộ ế
đi u gì?ề
-Th nào là ngu n lao đ ng?ế ồ ộ
-Phân bi t s khác nhau gi a nhóm dân sệ ự ữ ố
ho t đ ng kinh t và nhóm dân s khôngạ ộ ế ố
ho t đ ng kinh t ?ạ ộ ế
K t lu n:ế ậ
I C c u sinh h c ơ ấ ọ
1 C c u dân s theo gi i: ơ ấ ố ớ
-Khái ni m: bi u th s tệ ể ị ự ương quan
gi a gi i nam so v i gi i n ho cữ ớ ớ ớ ữ ặ
so v i t ng s dân.ớ ổ ố -Đ c đi m: có s bi n đ ng theoặ ể ự ế ộ
th i gian và không gian.ờ -Nguyên nhân: trình đ phát tri nộ ể kt-xh, tai n n, tu i th tb n thạ ổ ọ ữ ườ ng cao h n nam, chuy n c ơ ể ư
-Ý nghĩa: nh hả ưởng t i s phân bớ ự ố
sx, t ch c đ i s ng xh và ho chổ ứ ờ ố ạ
đ nh chi n lị ế ược phát tri n kt-xh.ể
2.C c u dân s theo đ tu i: ơ ấ ố ộ ổ
-Khái ni m: s t p h p nh ngệ ự ậ ợ ữ nhóm ngườ ắi s p x p theo nh ngế ữ nhóm tu i nh t đ nh.ổ ấ ị
-Đ c đi m: chia thành 3 nhóm tu iặ ể ổ chính(SGK)
-Ý nghĩa: th hi n t ng h p tìnhể ệ ổ ợ hình sinh, t , tu i th , kh năngử ổ ọ ả phát tri n dân s và ngu n lao đ ngể ố ồ ộ
c a m t nủ ộ ước
3.Tháp dân s : ố là bi u đ bi uể ồ ể
hi n dân s theo tu i và gi i (có 3ệ ố ổ ớ
ki u tháp tu i – SGK)ể ổ
II C c u xã h i c a dân s ơ ấ ộ ủ ố
1 C c u dân s theo lao đ ng ơ ấ ố ộ
Trang 3HĐ 3: Cá nhân / c pặ
Bước 1: HS d a vào SGK , hình 23.2:ự
-Cho bi t dân s ho t đ ng khu v c kinhế ố ạ ộ ở ự
t đế ược chia làm m y khu v c? Đó làấ ự
nh ng khu v c nào?ữ ự
-Tr l i câu h i m c II.1.B trang 91 SGKả ờ ỏ ụ
Bước 2: HS trình bày k t qu , GV giúp HSế ả
chu n ki n th c.ẩ ế ứ
HĐ 4: Cá nhân/c pặ
Bước 1: HS d a vào SGK,v n hi u bi t,ự ố ể ế
tr l i các câu h i:ả ờ ỏ
-C c u theo trình đ văn hóa cho bi t đi uơ ấ ộ ế ề
gì?
-Người ta thường d a vào nh ng tiêu chíự ữ
nào đ xác đ nh c c u dân s theo trình để ị ơ ấ ố ộ
văn hóa?
-D a vào b ng 23, nêu nh n xét v t lự ả ậ ề ỷ ệ
người bi t ch và s năm đi h c c a cácế ữ ố ọ ủ
nhóm nước trên thê gi i.Liên h VN.ớ ệ
-Ngoài các c c u trên, còn có các lo i cơ ấ ạ ơ
c u dân s nào khác?ấ ố
Bước 2: HS trình bày k t qu , GV chu nế ả ẩ
ki n th c.ế ứ
a.Ngu n lao đ ng : ồ ộ
-Dân s t 15 tu i tr lên có khố ừ ổ ở ả năng tham gia lao đ ng ộ
-Chia thành 2 nhóm: dân s ho tố ạ
đ ng kinh t và dân s không ho tộ ế ố ạ
đ ng kinh t ộ ế
b.Dân s ho t đ ng theo khu v c ố ạ ộ ự kinh tế
-Ho t đ ng kt chia làm 3 khu v cạ ộ ự (SGK)
-Dân s lao đ ng 3 khu v c có số ộ ở ự ự khác nhau gi a các nhóm nữ ước
2.C c u dân s theo trình đ ơ ấ ố ộ văn hóa
-Căn c t l ngứ ỷ ệ ười bi t ch ( tế ữ ừ
15 tu i tr lên) và s năm đi h cổ ở ố ọ
c a nh ng ngủ ữ ườ ừi t 25 tu i tr lên.ổ ở
IV ĐÁNH GIÁ
Khoanh tròn ch m t ch cái in hoa đ ng trỉ ộ ữ ứ ước ý đúng trong các câu sau:
Trang 4a) C c u dân s theo gi i bi u th :ơ ấ ố ớ ể ị
A.Tương quan gi a gi i nam so v i gi i nữ ớ ớ ớ ữ
B.Tương quan gi a gi i n so v i gi i namữ ớ ữ ớ ớ
C.Tương quan gi a gi i nam so v i t ng s dânữ ớ ớ ổ ố
D.C hai ý A và C.ả
b) T l nhóm tu i 0-14 trong c c u dân s tr là:ỷ ệ ổ ơ ấ ố ẻ
A Dưới 30% C.Trên 30%
B.Dưới 35% D.Trên 35%
c) Ki u tháp tu i n đ nh th hi n:ể ổ ổ ị ể ệ
A.T su t sinh cao, tu i th trung bình th pỷ ấ ổ ọ ấ
B T su t sinh cao, tu i th trung bình cao.ỷ ấ ổ ọ
C.T su t sinh th p,tu i th trung bình cao.ỷ ấ ấ ổ ọ
D T su t sinh th p,tu i th trung bình th p.ỷ ấ ấ ổ ọ ấ
2.Tính t s gi i tính c a VN năm 2001ỷ ố ớ ủ
Bi t: Dân s VN năm 2001 là 78,7 tri u ngế ố ệ ười, trong đó s nam là 38,7 tri u vàố ệ
s n a là 40,0 tri u.ố ữ ệ
V.HO T Đ NG N I TI P Ạ Ộ Ố Ế
Làm câu 3 trang 92 SGK
VI PH L C Ụ Ụ
Phi u h c t p 1 ế ọ ậ
1 C c u dân s theo gi i và c c u dân s theo đ tu i là gì?ơ ấ ố ớ ơ ấ ố ộ ổ
Trang 5
2.D a vào b ng s li u( m c 2), so sánh t l các nhóm tu i trong c c u dân sự ả ố ệ ụ ỷ ệ ổ ơ ấ ố
tr và c c u dân s già.ẻ ơ ấ ố
3.Nh ng khó khăn c a c c u dân s tr và c c u dân s già đ i v i vi c phátữ ủ ơ ấ ố ẻ ơ ấ ố ố ớ ệ
tri n kinh t –xã h i?ể ế ộ
Phi u h c t p 2 ế ọ ậ
1.Có các lo i tháp tu i c b n nào? Hãy mô t các ki u tháp tu i đó.ạ ổ ơ ả ả ể ổ
2.Nêu nh ng đ c tr ng c b n c a dân s đữ ặ ư ơ ả ủ ố ược th hi n t ng tháp tu i.ể ệ ở ừ ổ