- Qua tính mạch lạc của văn bản thông qua trình tự các phần: từ MB, TB, Kb; thông qua hệ thống đoạn, câu văn, từ ngữ… tập trung làm nổi bật chủ đề của văn bản () - Đối với văn bản nghệ t[r]
Trang 1Ngày soạn: 16/9/2021
Tiết: 1 Tập làm văn
ÔN TẬP TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Củng cố kiến thức chủ đề và tính thống nhất của chủ đề văn
bản
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng hiểu và tạo lập văn bản (đoạn văn) có sự thống nhất
về chủ đề
3 Thái độ: Giáo dục ý thức tự giác học tập cho học sinh.
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân
- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học
II.CHUẨN BỊ
- GV: nghiên cứu soạn giảng, SGK, SGV, thiết kế, đọc tư liệu,
- Hs: xem lại kiến thức trong SGK
III PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT
- Phân tích, trình bày
- KT: động não
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp (1’)
8A 8B 8C
2 Kiểm tra bài cũ: (3’)
Nêu khái niệm văn bản và nêu ví dụ về một văn bản Văn bản đã nói về đối tượng nào
(vấn đề gì)?
G/v nhận xét, cho điểm
3 Bài mới: (1’) Giới thiệu bài
Hôm nay cô trò chúng ta sẽ hệ thống lại các kiến thức về văn tự sự
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
- Mục tiêu: Giới thiệu, dẫn dắt học sinh bước đầu tiếp cận bài mới
- Phương pháp: thuyết trình
- Thời gian: 4 phút
Hoạt động 2: Chủ đề và tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Mục tiêu: Củng cố và khắc sâu kiến thức về chủ đề và tính thống nhất chủ đề của văn bản
- Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình
- Thời gian: 12 phút
? Nêu khái niệm chủ đề văn
bản?
Nêu ví dụ? Xác định đối
I Chủ đề và tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
1 Khái niệm.
Trang 2tượng trong ví dụ đã?
? Sự thống nhất về chủ đề của
văn bản được biểu hiện trên
hai bình diện, đã là những
bình diện nào?
?Bình diện nội dung yêu cầu
gì?
Ví dụ: Đề tài trong văn bản
bánh trôi nước của HXH là
gì? Qua đề tài đã , tác giả
muốn nói lên điều gì trong tác
phẩm?
? Bình diện hình thức được
biểu hiện trên những khía
cạnh nào?
? Qua nhan đề văn bản, tác giả
muốn người đọc biết được
điều gì?
? Nêu ví dụ Nhận xét ví dụ
Ngoài nhan đề, sự thống nhất
về chủ đề được thể hiện qua
những phương diện nào khác?
Chủ đề của văn bản là đối tượng và vấn đề chính
mà văn bản muốn nêu lên
2 Sự thống nhất về chủ đề của văn bản
a Biểu hiện nội dung: Thống nhất về đề tài của văn bản
VD: vết về đề tài cái bánh trôi nước, HXH thể hiện chủ đề của tác phẩm: Vẻ đẹp và số phận của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến
b Bình diện hình thức:
- Qua nhan đề của văn bản: (Thông thường, ý đồ bộc lộ chủ đề của tác giả được thể hiện qua việc đặt tên tác phẩm):
VD: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta – HCM Tre Việt Nam – Thép mới
- Qua tính mạch lạc của văn bản thông qua trình tự các phần: từ MB, TB, Kb; thông qua hệ thống đoạn, câu văn, từ ngữ… tập trung làm nổi bật chủ
đề của văn bản ()
- Đối với văn bản nghệ thuật, chủ đề được bộc lộ qua hệ thống
hình tượng nên khi tìm hiểu văn bản cần có sự kết hợp giữa cảm thụ và khả năng hiểu biết về tp
Hoạt động 3: Luyện tập:
- Mục tiêu: Giúp học sinh củng cố kĩ năng đọc hiểu và tạo lập văn bản có sự thống nhất về chủ đề
- Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở, hoạt động nhóm…
- Thời gian: 20phút
IV LUYỆN TẬP.
1 Xác định chủ đề
của những văn bản sau:
a “Cổng trường mở ra”
– Lí Lan;
b.ý nghĩa văn chương –
Hoài Thanh;
c Tinh thần yêu nước
của nhân dân ta – Hồ
Chí Minh
Hướng dẫn làm bài:
1 Phải trả lời được các câu hỏi sau để xác định chủ đề của văn bản:
- Văn bản đề cập tíi nội dung nào? ND đã giúp ta hiểu gì
về ý đồ và cảm xúc của tác giả đối với ND được đề cập?
- Cách nêu CĐ thường ngắn gọn, súc tích
a Thông qua cảm xúc của người mẹ, ta thấy được tình cảm thiêng liêng, niềm hi vọng mẹ dành cho con
b Thông qua những lí lẽ và dẫn chứng tiêu biểu giàu sức thuyết phục, Hoài Thanh đã giúp cho người đọc thấy rõ vai trò của văn chương
c Thông qua những dẫn chứng cụ thể, phong phú, giàu sức thuyết phục trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta từ xưa đến nay, tác giả ca ngợi truyền thống yêu nước nồng nàn của nhân dân ta
2 Phải làm theo hai bước
- B1: Xác định chủ đề
- B2: Chỉ rõ tính thống nhất của chủ đề qua nhan đề, bố
Trang 32 Xác định chủ đề
và chỉ rõ biểu hiện tính
thống nhất của chủ đề
trong các văn bản sau:
a “Sông nói nước
Nam” – Lý Thường
Kiệt
b Qua Đèo Ngang –
BHTQ
c Bạn đến chơi nhà
-NK
3 Trong phần văn
bản sau, tính
thống nhất về chủ
đề không được
thực hiện Hãy
chữa lại cho phù
hợp
4 SGK NGữ văn 8
nâng cao – Trang
11
cục, từ ngữ, câu văn, hình ảnh …
*VD: Văn bản “Sông nói nước Nam”
- CĐ: BT khẳng định quyền độc lập tự chủ và tinh thần
quyết tâm bảo vệ đất nước của nhân dân VN
- BH tính thống nhất của CĐ:
- Tính thống nhất được thể hiện qua nhan đề bài thơ: đề
cập tíi vấn đề chính: chủ quyền độc lập của dân tộc Vn
- Nội dung toàn bài hướng về chủ đề đã nêu:
Bố cục:
+ 2 câu đầu: khẳng định quyền độc lập tự chủ của người Việt là một chân lý không thể chối cãi
+ Câu 3: Dưới dạng câu nghi vấn -> chất vấn kể tội kẻ thù
+ Câu 4: Khẳng định chân lý: kẻ nào xâm lược lãnh thổ nước Nam sẽ chuốc lấy bại vong
Từ ngữ:
+Cụm từ “Nam đế cư” -> lòng tự tôn dân tộc, vị trí vua
Nam ngang bằng vua TQ
+Sách trời: Căn cứ để khẳng định chân lý nêu ở câu 1 là
hợp ý trời, lòng người
+ Câu 3:từ nghịch lỗ để vạch trần bản chất kẻ xâm lược
là kẻ cướp trắng trợn
Câu 4: thủ bại hư để khẳng định sự thất bại thảm hại
của kẻ đi ngược lại chân lý
3 Phải xác định chủ đề Đánh số thứ tự cho từng câu Thay đổi những câu không đúng chủ đề
Hoạt động 4 Luyện tập – vận dụng:
- Mục tiêu: giúp học sinh củng cố kiến thức bài học…
- Phương pháp: Đặt câu hỏi, thuyết trình
- Thời gian: 5 phút
Luyện tập – vận dụng
? Sự thống nhất về chủ đề của một văn bản được thể hiện như thế nào?
- Thống nhất về đề tài của văn bản
- Qua nhan đề của văn bản:
- Qua tính mạch lạc của văn bản thông qua trình tự các phần: từ MB, TB, Kb; thông qua hệ thống đoạn, câu văn, từ ngữ… tập trung làm nổi bật chủ đề của văn bản ()
- Đối với văn bản nghệ thuật, chủ đề được bộc lộ qua hệ thống hình tượng, hình ảnh…
