Thiết kế thiết bị sấy thùng quay để sấy bắp hạt năng suất 1,000 kgh
Trang 1Phần I:
MỞ ĐẦU
Trang 2Sấy là một trong các công đoạn quan trọng trong công nghệ sau thu hoạch đối với các loạinông sản Thực tế cho thấy nếu phơi khô hoặc sấy không kịp, nhiều nông sản có thể bị mấtmát do ẩm mốc và biến chất (chiếm khoảng 10–20%, đối với một vài loại có thể lên đến 40–50%) Ngoài ra, sấy còn là quá trình công nghệ quan trọn trong chế biến nông sản thànhthương phẩm Trong Đồ án môn học này, em sẽ trình bày về quy trình công nghệ và thiết kếthiết bị sấy thùng quay để sấy bắp hạt với năng suất 1,000 kg/h.
I Giới thiệu về nguyên liệu bắp:
Bắp vừa là cây lương thực vừa là cây thức ăn gia súc rất quan trọng, đứng hàng thứ batrên thế giới Diện tích trồng bắp hàng năm của thế giới hiện nay khoảng 129 triệu ha,năng usất bình quân khảong 3.8 triệu tấn/ha, tổng sản lượng bắp trên 525 triệu tấn Hầunhư 100% diện tích bắp của các nước tiên tiến đều được trồng bằng các giống bắp lai nênđạt năng suất bình quân 7–9.4 tấn/ha
Diện tích bắp của Việt Nam tăng dần từ 119,000 ha (1939) lên 392,000 ha (1985) vàkhoảng 730,000 ha (1998)
Năng suất bắp của nước ta trong thời gian qua cũng tăng nhanh Đến năm 1998, đã đạtđược 26.7 tạ/ha
Các cơ quan sinh dưỡng của bắp gồm: rễ, thân, lá làm nhiệm vụ duy trì đời sống của câybắp Phôi và hạt là khởi thủy của cây mầm
Các cơ quan sinh sản đực (bông cờ) và cái (mầm bắp) khác biệt nhau nhưng nằm trêncùng một cây Ngô giao phấn chéo nhờ gió và côn trùng
Khi thu hoạch, con người chỉ sử dụng hạt ngô làm thực phẩm Hạt ngô thuộc loại quảdĩnh gồm 4 bộ phận chính: vỏ hạt, lớp aleron, phôi, và nội nhũ
- Vỏ hạt (chiếm 6–9% khối lượng hạt ngô): là một màng nhẵn bao bọc xung quanh hạt
có màu trắng, màu tím hoặc vàng tùy thuộc vào giống
- Lớp aleron (6–8%): nằm sau vỏ hạt bao bọc lấy nội nhũ và phôi
- Nội nhũ (70–85%): là bộ phận chính chứa đầy các chất dinh dưỡng để nuôi phôi Nộinhũ chứa tinh bột Tinh bột nội nhũ gồm 3 loại: bột, sừng và pha lê Đặc điểm và màusắc nội nhũ là căn cứ để phân loại ngô
- Phôi (8–15%): bao gồm lá mầm, trụ dưới lá mầm, rễ mầm, và chồi mầm Phôi ngôchiếm gần 1/3 thể tích hạt, bao quanh phôi có lớp tế bào xốp giúp cho vận chuyểnnước vào phôi và ngược lại thuận lợi
Thành phần hóa học của hạt ngô được cho trong bảng sau:
II Phương pháp thực hiện quá trình sấy:
Để bảo quản được hoặc dùng để chế biến các sản phẩm có chất lượng cao, các loại hạt
Trang 3có thể sử dụng nhiều hệ thống sấy khác nhau: hầm sấy, tháp sấy, … Mỗi chế độ công nghệsấy khác nhau sẽ có những ảnh hưởng khác nhau đến chất lượng của sản phẩm
Để sấy bắp hạt, người ta có thể dùng thiết bị sấy tháp, sấy thùng quay Ở đây, ta dùngthiết bị sấy thùng quay, là thiết bị chuyên dùng để sấy hạt Loại thiết bị này được dùngrộng rãi trong công nghệ sau thu hoạch để sấy các loại ngũ cốc Trong hệ thống này, vậtliệu sấy được đảo trộn mạnh, tiếp xúc nhiều với tác nhân sấy, do đó trao đổi nhiệt mạnh,tốc độ sấy nhanh, và độ đồng đều của sản phẩm cao Ngoài ra, thiết bị còn có thể làm việcvới năng suất lớn
Tác nhân sấy sử dụng là khói lò, được tạo ra từ quá trình đốt than Do sản phẩm bắp saukhi sấy dùng để bảo quản để chế biến thực phẩm, nên khói lò trước khi ra khỏi buồng đốtđược đi qua nhiều đoạn hình ziczac để tách bớt bụi, sau đó mới được đưa vào thùng sấy.Nguyên liệu bắp là một nguyên liệu chứa rất nhiều tinh bột Chế độ công nghệ sấy tinhbột lại phụ thuộc rất nhiều vào nhiệt độ hồ hóa sản phẩm Nhiệt độ hồ hóa của tinh bộtkhoảng 65C, do đó ta cần chọn nhiệt độ tác nhân sấy phù hợp, không cao nhưng cũngkhông quá thấp, mục đích là đẩy nhanh quá trình sấy, và không làm cho nhiệt độ củanguyên liệu vượt quá nhiệt độ hồ hóa
Trang 4Phần II:
QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ
Trang 6Thuyết minh quy trình công nghệ:
Vật liệu sấy là bắp hạt sau khi được rửa sạch, tuốt ra khỏi cùi, được cho vào buồng chứa,sau đó được nhập liệu vào thùng sấy bằng hệ thống gầu tải Bắp hạt khi vào thùng sấy có độ
ẩm 35%, chuyển động cùng chiều với tác nhân sấy
Tác nhân sấy sử dụng là khói lò, tạo ra từ nhiên liệu đốt là than, sau khi qua buồng đốtđược hòa trộn với không khí bên ngoài để đạt nhiệt độ thích hợp cho quá trình sấy Dòng tácnhân sấy được gia tốc bằng quạt đẩy đặt ở trước thiết bị, và quạt hút đặt cuối thiết bị
Trên đường ống dẫn khói lò vào buồng hòa trộn và đường ống dẫn không khí từ môi trườngvào buồng hòa trộn đều có các van, dùng để điều chỉnh lưu lượng các dòng Đặt nhiệt kế ở saubuồng hòa trộn để xác định nhiệt độ của tác nhân sấy trước khi vào thùng sấy, nếu nhiệt độquá cao ta sẽ mở van để tháo bớt khói lò ra ngoài, giảm lượng khói lò vào buồng hòa trộn đểgiảm bớt nhiệt độ, ngược lại nếu nhiệt độ chưa đủ, ta khóa bớt van dẫn không khí từ môitrường vào buồng hòa trộn
Thùng sấy có dạng hình trụ đặt nằm nghiêng một góc 1.5 so với mặt phẳng ngang, đượcđặt trên một hệ thống các con lăn đỡ và chặn Chuyển động quay của thùng được thực hiệnnhờ bộ truyền động từ động cơ sang hộp giảm tốc đến bánh răng gắn trên thùng Bên trongthùng có gắn các cánh nâng, dùng để nâng và đảo trộn vật liệu sấy, mục đích là tăng diện tíchtiếp xúc giữa vật liệu sấy và tác nhân sấy, do đó tăng bề mặt truyền nhiệt, tăng cường trao đổinhiệt để quá trình sấy diễn ra triệt để
Trong thùng sấy, bắp hạt được nâng lên đến độ cao nhất định, sau đó rơi xuống Trong quátrình đó, vật liệu tiếp xúc với tác nhân sấy, thực hiện các quá trình truyền nhiệt và truyền khốilàm bay hơi ẩm Nhờ độ nghiêng của thùng mà vật liệu sẽ được vận chuyển đi dọc theo chiềudài thùng Thời gian lưu của vật liệu trong thùng là 89 phút Khi đi hết chiều dài thùng sấy,vật liệu sấy sẽ đạt được độ ẩm cần thiết cho quá trình bảo quản là 11%
Sản phẩm bắp hạt sau khi sấy được đưa vào buồng tháo liệu, sau khi qua cửa tháo liệu sẽđược bao gói, để bảo quản hay dùng vào các mục đích chế biến khác
Dòng tác nhân sấy sau khi qua buồng sấy chứa nhiều bụi, do đó cần phải đưa qua một hệthống lọc bụi để tránh thải bụi bẩn vào không khí gây ô nhiễm Ở đây, ta sử dụng hệ thống lọcbụi bằng nhóm bốn cyclon đơn Khói lò sau khi lọc bụi sẽ được thải vào môi trường Phần bụilắng sẽ được thu hồi qua cửa thu bụi của cyclon và được xử lý riêng
Trang 7Phần III:
TÍNH TOÁN THIẾT BỊ SẤY
Trang 8Vật liệu sấy là bắp hạt, có các thông số vật lý cơ bản như sau:
Độ ẩm ban đầu của vật liệu sấy (theo vật liệu ướt):
- Đường kính tương đương: dtđ = 7.5 mm
Năng suất nhập liệu: G1 = 1,000 kg/h
Cường độ bốc hơi ẩm: A = 32 kg/m3.h (Bảng 10.1/207–[1])
Trang 9I Tính cân bằng vật chất:
Ta kí hiệu các đại lượng như sau:
G1, G2 (kg/h) : khối lượng vật liệu sấy đi vào, ra thiết bị sấy
1, 2 : độ ẩm tương đối của vật liệu sấy ở đầu vào, ra của thiết
bị sấy
W (kg/h) : lượng ẩm bay hơi trong 1 giờ
Gk (kg/h) : khối lượng vật liệu khô tuyệt đối
II Tính cân bằng năng lượng:
1 Công thức xác định các thông số của tác nhân sấy:
- Áp suất hơi bão hòa:
( )0.621
1
a b
a b
P P
d P
ik, ia (kJ/kg) : enthalpy của 1kg không khí khô và 1kg hơi nước
Cpk = 1.004 (kJ/kg.K) : nhiệt dung riêng của không khí khô
Cpa = 1.842 (kJ/kg.K) : nhiệt dung riêng của hơi nước
r = 2,500 (kJ/kg) : ẩn nhiệt hóa hơi của nước
Trang 10Trong đó, Pa, Pb lấy đơn vị là N/m2.
2 Xác định các thông số trạng thái của tác nhân sấy trong quá trình sấy lý thuyết:
a Thông số trạng thái của không khí ngoài trời (A):
Không khí ngoài trời có:
b Thông số trạng thái của khói lò sau buồng đốt (B’), buồng hòa trộn (B):
Tính toán quá trình cháy:
Thành phần nhiên liệu than sử dụng: chọn than Tuyên Quang
Trang 11
33,858 125,400 10,86833,858 0.57 125,400 0.046 10,868 0.026 0.01624,958.78 ( / nhieân lieäu)
2,500(9 )24,958.78 2,500(9 0.046 0.15)23,548.78 ( / nhieân lieäu)
bñ 0
L L
: hệ số không khí thừa của buồng đốt (CT 3.14/56–[1])
Ở đây ta sử dụng buồng đốt than đá thủ công, do đó:
Gọi là hệ số không khí thừa của buồng hòa trộn, là tỉ số giữa lượng khôngkhí khô cần cung cấp thực tế cho buồng đốt cộng với lượng không khí khô đưavào buồng hòa trộn chia cho lượng không khí khô lý thuyết cần thiết cho quátrình cháy
- Chọn hiệu suất buồng đốt bđ = 0.6
- Chọn nhiệt độ của khói lò sau hòa trộn t1 = 70C
- Cnl = 0.12 kJ/kg.K : nhiệt dung riêng của than
- tnl = 27C
- Enthalpy của hơi nước: i2,500 1.842 t ( / )kJ kg (CT 3.16/57–[1])
o Trong không khí ngoài trời:
Trang 12 Lượng hơi nước trong khói lò:
- Sau buồng đốt:
(9 0.046 0.15) 1.5 8.17 0.017070.773 (kg aåm/kg nhieân lieäu)
G d L
G d L
[1])
Trang 13 Enthalpy của khói lò: (kJ/kg không khí)
0.6216,180.454 1
Trang 14c Thông số trạng thái của tác nhân sấy sau buồng sấy (C):
Trong thiết bị sấy dùng khói lò làm chất vừa cung cấp nhiệt lượng cho vật liệusấy vừa thải ẩm ra môi trường, quá trình sấy lý thuyết là quá trình không có tổnthất do vật liệu sấy, do thiết bị chuyền tải mang đi, không có tổn thất do tỏa ra môitrường qua các kết cấu bao che, … mà chỉ có tổn thất do tác nhân sấy mang đi Do
đó, bao nhiêu nhiệt lượng khói lò cung cấp cho vật liệu sấy hoàn toàn dùng để tách
ẩm khỏi vật liệu Khi ẩm tách khỏi vật liệu, lại bay vào trong khói, do đó ẩm đãmang toàn bộ nhiệt lượng mà khói đã mất trả lại dưới dạng ẩn nhiệt hóa hơi r vànhiệt vật lý của hơi nước Cpat Vì vậy, quá trình sấy lý thuyết bằng khói lò đượcxem là quá trình đẳng enthalpy
Ta có các thông số của tác nhân sấy sau quá trình sấy lý thuyết được xác địnhnhư sau:
- Enthalpy: I20 = I1 = 120.014 kJ/kg khói khô
- Chọn nhiệt độ đầu ra của tác nhân sấy là t20 = 36C
- Áp suất hơi bão hòa:
Trang 15Trạng thái của tác nhân sấy trong quá trình sấy lý thuyết
Đại lượng
Không khíngoài trời(A)
Tác nhân sấysau buồng đốt(B’)
Tác nhân sấy saubuồng hòa trộn(B)
Tác nhân sấy rakhỏi thiết bị sấy(C)
3 Cân bằng năng lượng cho thiết bị sấy lý thuyết:
Giả sử lượng khói vào, ra thiết bị sấy là không đổi, kí hiệu là L (kg/h).0
Theo phương trình cân bằng vật chất:
0 0
W
4 Cân bằng năng lượng cho thiết bị sấy thực:
Trong thiết bị sấy thực, ngoài tổn thất nhiệt do tác nhân sấy mang đi, trong thiết bị sấythùng quay, còn có tổn thất nhiệt ra môi trường Qmt, và tổn thất nhiệt do vật liệu sấymang đi QV
Trong thiết bị sấy thùng quay, không sử dụng nhiệt bổ sung và thiết bị không có thiết
bị chuyển tải, do đó QBS = 0, QCT = 0
Nhiệt lượng đưa vào thiết bị sấy:
- Nhiệt lượng do tác nhân sấy nhận được trong buồng đốt, buồng hòa trộn:
1 0
L I I
- Nhiệt lượng do vật liệu sấy mang vào: G W C1 V1W C t a V1
Trang 16Nhiệt lượng đưa ra khỏi thiết bị sấy:
- Nhiệt lượng tổn thất do tác nhân sấy mang đi : L I 2 I0
- Nhiệt vật lý của vật liệu sấy mang ra : G C2 V2t V2
- Nhiệt lượng tổn thất ra môi trường : Qmt
Cân bằng nhiệt lượng vào ra thiết bị sấy, ta có:
CV (kJ/kg.K) : nhiệt dung riêng của vật liệu sấy với độ ẩm 2
Ck = 1.7 (kJ/kg.K) : nhiệt dung riêng của vật liệu khô
Ca = 4.1868 (kJ/kg.K) : nhiệt dung riêng của ẩm
Trang 172 1
: trạng thái của tác nhân sấy sau quá trình sấy thực nằm dưới đường I =
I1
5 Các thông số của tác nhân sấy sau quá trình sấy thực:
Độ chứa ẩm của tác nhân sấy:
Tác nhân sấysau buồng đốt(B’)
Tác nhân sấy saubuồng hòa trộn(B)
Tác nhân sấy rakhỏi thiết bị sấy(C)
Trang 18Nhiệt lượng tiêu hao để bốc hơi 1kg ẩm:
1 0 73.86 120.014 70.632 3,647.355 (kJ/kg aåm)
6 Lưu lượng thể tích của tác nhân sấy trong quá trình sấy thực:
Lưu lượng thể tích của tác nhân sấy ở trạng thái trước khi vào buồng sấy:
7 Lượng nhiên liệu tiêu hao:
Lượng nhiên liệu (than) tiêu hao để bốc hơi 1kg ẩm:
bñ
3,647.355 0.244 (kg than/kg aåm)24,958.78 0.6
C
q b
q q
III Tính thời gian sấy:
Trong thiết bị, chọn cánh đảo trộn có dạng cánh nâng, có các thông số sau:
- Hệ số lưu ý đến dạng cánh trong thùng: đối với cánh nâng, m = 0.5
Thời gian sấy được xác định theo:
Trang 19 (thỏa điều kiện 1 )
IV Tính toán thiết bị chính:
1 Xác định các kích thước cơ bản cho thùng sấy:
Thể tích của thùng quay:
3
269.66 8.427 ( )32
T
L D
(thỏa tỉ lệ giữa chiều dài và đường kính thùng)Tiết diện của thùng sấy:
2 Kiểm tra bề dày thùng:
Thùng được chế tạo bằng thép không rỉ, mác thép X18H10T, có các thông số sau:
- Khối lượng riêng : = 7,900 kg/m3 (Bảng XII.7/313–[7])
- Hệ số dẫn nhiệt : = 16.3 W/m.K (Bảng XII.7/313–[7])
- Ứng suất cho phép tiêu chuẩn : []* = 140 N/mm2 (Hình 1–2/22–[9])
- Giới hạn bền kéo : k = 540 x 106 N/mm2 (Bảng XII.7/313–[7])
- Giới hạn bền chảy : ch = 220 x 106 N/mm2 (Bảng XII.7/313–[7])Thùng sấy có dạng hình trụ nằm ngang, chế tạo bằng phương pháp hàn, thùng làmviệc ở áp suất khí quyển
o Hệ số bền mối hàn h : chọn hàn tự động dưới lớp thuốc, hàn giáp mối, 2 phía.Với đường kính D 700mm, chọn h = 0.95 (Bảng 1–7/25–[9])
o Hệ số hiệu chỉnh : đối với thiết bị có bọc cách nhiệt, chọn = 0.95
Trang 20- Ca : hệ số bổ sung do ăn mòn hóa học của môi trường Đối với môi trường chứavật liệu là bắp, hầu như không có ăn mòn thiết bị, do đó Ca = 0.
- Cb : hệ số bổ sung do bào mòn cơ học của môi trường Do môi trường chứanhiều hạt rắn, chọn Cb = 1mm
- Cc : hệ số bổ sung do sai lệch khi chế tạo, lắp ráp Theo bảng XIII.9/364–[6], đốivới thép X18H10T, chọn Cc = 0.8mm
- C0 : hệ số bổ sung để quy tròn kích thước, chọn C0 = 5.7mm
S C D
Vậy bề dày của thùng sấy: S = 8 mm
3 Tính tốc độ của tác nhân sấy trong thiết bị:
Tốc độ trung bình của tác nhân sấy trong buồng sấy:
5.51
0.927
tb tb
Tính chất của khói lò cũng tương tự như tính chất của không khí khô, do đó có thể
sử dụng các số liệu của không khí khô cho khói lò
Ở nhiệt độ trung bình của tác nhân sấy 1 70 36 53
2
f
t C, theo Phụ lục 6/350–[1], các thông số của khói lò như sau:
- Độ nhớt động : k = 18.256 x 10–6 m2/s
- Khối lượng riêng : k = 1.0831 kg/m3
3 tb
Trang 21Hệ số thủy động a:
90 1005.85
Một số thông số cơ bản của cánh nâng đã được chọn ở trên
Chiều cao rơi trung bình của hạt vật liệu:
Trang 22Theo các kí hiệu kích thước trên hình của cánh đảo trộn, ta có:
Chiều cao của lớp vật liệu chứa trong thùng:
Phần tiết diện chứa vật liệu:
Trang 23Giải phương trình này, ta được = 58.163.
Chiều cao chứa đầy vật liệu trong thùng:
Để bảo vệ ghi lò không bị quá nhiệt khi làm việc, ta trải lên mặt ghi một lớp xi mỏng,sau đó mới đến lớp than
Nhiên liệu đốt sử dụng là than có kích thước trung bình và lớn, do đó ta dùng ghithanh Loại ghi này được chế tạo đơn giản và thay thế dễ dàng khi bị hư hỏng
Các kích thước cơ bản của buồng đốt:
Diện tích bề mặt ghi lò:
2
( )3.6 t
B = 64.449 kg/h : lượng than cần đốt trong 1 giờ
r = 465,000 W/m2 : cường độ nhiệt của ghi (Bảng 3–3/105–[10])
Qt = 23,548.78 kJ/kg : nhiệt trị thấp của than
2
64.449 23,548.78 0.91( )3.6 465,000
Đối với than antraxit, theo bảng 3–2/100–[10], chọn tỉ lệ mắt ghi f 0.15
Chiều ngang (W), dài (L) của buồng đốt:
Chiều dài buồng đốt là chiều mà sản phẩm cháy chuyển động dọc theo nó đi vàobuồng hòa trộn Ở buồng đốt thủ công, ta chọn chiều ngang lớn hơn chiều dài, để
có thể trải đều than, thao tác nhẹ nhàng và đánh xỉ bớt khó khăn
Trang 24Chiều ngang buồng đốt: W1.6 L 1.6 0.76 1.2 ( ) m
2 Tính tốn buồng hịa trộn:
Tính đường kính ống dẫn khĩi lị sau buồng đốt:
Lượng khĩi khơ sau buồng đốt: L k 12.501(kg khói khô/kg nhiên liệu).
Lượng khĩi khơ cần thiết trong 1 giờ:
Chọn tốc độ của dịng khĩi trong ống v1 = 10 m/s
Tiết diện của ống dẫn:
1 1 1
Đường kính trong : D = 13.5 inches = 342.9 mm
Tính đường kính ống dẫn khĩi lị sau hịa trộn:
Lượng khĩi khơ sau buồng đốt: L k 302.969 (kg khói khô/kg nhiên liệu).