+ Trong VHVN thời trung đại, "Hoàng lê nhất thống chí" là một tác phẩm văn xuôi chữ Hán có quy mô lớn nhất, viết về những sự kiện lịch sử diễn ra trong khoảng 30 năm cuối XVIII - đầu XI
Trang 1Giáo viên: Trần Thị Phụng
Trang 2NGÔ GIA VĂN PHÁI
Văn bản:
(Hồi thứ mười bốn)
Trang 3Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH
1 Tác giả:
Ngô gia văn phái là một nhóm tác
giả thuộc dòng họ Ngô Thì, ở làng
Tả Thanh Oai, Hà Nội Có 2 tác giả
chính là:
+ Ngô Thì Chí
+ Ngô Thì Du.
Trang 5
+ Trong VHVN thời trung đại, "Hoàng lê nhất thống chí" là
một tác phẩm văn xuôi chữ Hán có quy mô lớn nhất, viết
về những sự kiện lịch sử diễn ra trong khoảng 30 năm cuối XVIII - đầu XIX (cuối Lê đầu Nguyễn) Tác phẩm chịu ảnh hưởng lối viết tiểu thuyết chương hồi của TQ.
+ Nếu xét về tính chân thực lịch sử, tác phẩm có thể được xếp vào loại kí sự lịch sử (ghi chép về sự thống nhất của vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh, trả lại Bắc Hà cho vua Lê) Nhưng xét về hình thức kết cấu, nghệ thuật khắc họa nhân vật, cách miêu tả,
tự sự thì tác phẩm lại mang đậm chất tiểu thuyết Vì thế
mà "Hoàng Lê nhất thống chí" được xếp vào loại tiểu thuyết lịch sử.
Trang 7+ Phần 1: Từ đầu … ngày 25 tháng chạp năm Mậu
Thân (1788)): Được tin báo quân Thanh chiếm Thăng Long, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế và thân chinh cầm quân dẹp giặc.
+ Phần 2: Tiếp …rồi kéo vào thành : Cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng lẫy lừng của vua QT
+ Phần 3: Còn lại: Sự đại bại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống.
Trang 8I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU ĐOẠN TRÍCH.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
1/ Hình tượng người anh hùng
dân tộc Nguyễn Huệ:
Trang 9I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
*Nghe tin nhà Thanh đem quân sang xâm lược:
Trang 10I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
*Giặc đánh đến Thăng Long:
- Giận lắm, định cầm quân đi ngay.
- Nghe mọi người khuyên, Nguyễn Huệ:
+ Tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế.
+ Tự mình đốc suất đạo binh ra Bắc.
+ Ra Nghệ An: Tuyển binh lính, ra lời dụ quân sĩ…
Hành động quyết đoán, mạnh mẽ, nhanh gọn,.
Trang 11I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
* Lời dụ tướng sĩ:
- Khẳng định chủ quyền“đất nào sao ấy”
- Nêu dã tâm “…cướp bóc, giết hại nhân dân, vơ vét của cải” của giặc.
- Nhắc lại truyền thống chống giặc của dân tộc ta.
- Kêu gọi quân lính đồng tâm hiệp lực.
Có trí tuệ sáng suốt, nhạy bén trước thời cuộc.
Trang 12I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
* Khi Sở, Lân, Nhậm đem gươm đến để chịu tội vì
để mất Thăng Long: NH không trách phạt Khen
Công minh, sáng suốt trong việc xét đoán bề tôi
Trang 13I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
* Vua Quang Trung nói với tướng sĩ về:
Trang 14i § èn
g
¤ §
¹i K in h
Ngày 24 tháng 11 (tại Phú Xuân-Huế)
nhận tin báo, họp bàn việc quân.
Ngày 25 tháng chạp Nguyễn Huệ lên ngôi
hoàng đế kéo quân thủy bộ ra Bắc.
Ngày 29 tháng chạp đến Nghệ An gặp
Nguyễn Thiếp, tuyển quân, duyệt binh, ra
lời phủ dụ.
30 tháng chạp ra đến Tam Điệp gặp
tướng Sở, Lân, cho quân ăn Tết trước và
5 đạo quân tiến về Thăng Long.
Nửa đêm mồng 3 Tết đánh đồn Hà Hồi.
Sáng mồng 5 Tết đánh đồn Ngọc Hồi, Sầm
Nghi Đống tự thắt cổ chết.
Trưa mồng 5 Tết đánh thẳng vào thành
Thăng Long, Tôn Sĩ Nghị trốn chạy về
nước và quân ta chiến thắng hoàn toàn
Trang 15
I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ 1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
* Cuộc đánh chiến thần tốc:
quân, duyệt binh, ra phủ dụ chỉ trong vòng một ngày
Tết trước và chỉ đạo 5 đạo quân tiến về Thăng Long.
phải thắt cổ chết.
Trang 16I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ 1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
* Cuộc đánh chiến thần tốc:
khiến Tôn Sĩ Nghị trốn chạy về nước quân Tây
Sơn toàn thắng.
Có tài cầm quân như thần (Đánh là thắng)
Trang 17
* Ngoài chiến trận:
+ Tự cưỡi voi đốc thúc quân sĩ + Cưỡi voi tả đột hữu xung
Lẫm liệt, oai phong
Là người anh hùng tiêu biểu cho sức mạnh quật cường của
cả dân tộc
Trang 18I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ 1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
2/ Bọn xâm lược và lũ tay sai bán nước:
Trang 19I ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH.
II TÌM HIỂU VĂN BẢN.
Tiết 21+22: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
1/ Hình tượng người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ:
2/ Bọn xâm lược và lũ tay sai bán nước:
- Chủ quan, chỉ lo yến tiệc vui mừng ：
Trang 20Ngòi bút tác giả miêu tả hai cuộc tháo chạy của
quân tướng nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu Thống
có gì khác biệt? Em hãy giải thích?
Cuộc tháo chạy của quân
Thanh Cuộc tháo chạy của vua Lê
- Nhịp điệu nhanh, hối
thương cảm của người thổ hào, nước mắt tủi hổ của vua Lê, cuộc tiếp đãi thịnh
tình của kẻ bề tôi.
Trang 21III Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
- Trình tự kể diễn biến các sự kiện lịch sử.
- Nhân vật lịch sử với ngôn ngữ kể, tả chân thực, sinh động.
- Giọng điệu trần thuật thích hợp với việc thể hiện thái độ của tác giả.
2.Nội dung:
Ghi lại hiện thực lịch sử hào hùng của dân tộc và hình ảnh người anh hùng Nguyễn Huệ qua chiến công thần tốc đại phá quân Thanh và số phận bi đát của vua Lê Chiêu Thống.
