Vẻ đẹp của tình đồng chí ở những người lính cách mạngđược biểu hiện trong bài thơ Đồng chí như thế nào?. c Câu thơ này đã gợi cho em nhớ đến bài ca dao nào mà ở đó cũng vời vợi một nỗi n
Trang 1Đ NG CHÍ ỒNG CHÍ
Chính Hữu
1 Vẻ đẹp của tình đồng chí ở những người lính cách mạngđược biểu hiện trong bài
thơ Đồng chí như thế nào?
2 Chân dung anh bộ đội thời kì chống Pháp – người vệ quốc quân năm xưa được
khắc họa như thế nào qua bài thơ Đồng chí?
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
(Chính Hữu, Đồng chí)
a) Em có nhận xét gì về ngôn ngữ, giọng điệu bài thơ?
b) Câu thơ thứ ba, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì?
c) Câu thơ này đã gợi cho em nhớ đến bài ca dao nào mà ở đó cũng vời vợi một nỗi nhớ quê hương của người ra đi?
4 Viết một đoạn văn (khoảng 12 câu) theo cách tổng hợp – phân tích – tổng hợp,
nói rõ vẻ đẹp của hình tượng thơ ở ba cấu thơ cuối bài Đồng chí:
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng canh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.
5 Giả sử em đang viết một bài tập làm văn để phân tích bài thơ Đồng chí.
a) Hãy chép lại chính xác bài thơ, ghi rõ tên tác giả và thời gian sáng tác
Trang 2b) Xét xem phần giải quyết vấn đề của bài làm có thể được trình bày theo dàn ý đại cương dưới đây không, tại sao?
1/ Phân tích bảy câu thơ đầu
2/ Bài thơ nói lên tình đồng chí đã gắn kết những người chiến sĩ trong cuộc chiến đấu gian khổ
3/ Bài thơ còn miêu tả rất đẹp một đêm chờ giặc tới giữa núi rừng, trong đêm trăng lạnh Nếu thấy dàn ý trên chưa đúng thì háy sửa đổi lại cho hợp lí c) Diễn đạt một trong các ý của giàn bài mà em đã sửa lại thành một đoạn văn nghị luận theo cách tổng hợp – phân tích – tổng hợp, độ dài khoảng mười câu
GỢI Ý LÀM BÀI ĐỒNG CHÍ
1 Vẻ đẹp của tình đồng chí trong bài Đồng chí:
- Đồng chí là tình cảm bắt nguồn từ sự gắn bó của những người cùng hoàn cảnh xuất thân, cùng lí tưởng cao đẹp bảo vệ Tổ quốc
- Đồng chí là tình chi kỉ, chia sẻ với nhau mọi tâm tư nỗi niềm cũng như mọi gian lao, thiếu thốn
- Đồng chí là tình cảm cao cả , thiêng liêng của những con người chung chiến hào, sát cánh chiến đầu cho lí tưởng
- Tình đồng chí ở đây là tình đồng đội, xuất phát từ tình yêu nước, kết tinh những tinh hoa trong tình cảm xã hội của con người như tình giai cấp, tình yêu quê hương, tình bằng hữu,… Đó là vẻ đẹp tâm hồn người chiến sĩ, là truyền thông tốt đẹp của quân đội ta, là cội nguồn sức mạnh và chiến thắng
2 Hình ảnh người lính cách mạng trong bài thơ, bài Đồng chí:
- Đó là những người lính xuất thân từ nông dân, ra đi từ các làng quê nghèo khó và trên khắp mọi miền đất nước
Trang 3- Họ tự nguyện tự giác tham gia chiến đấu bảo vệ quê hương, đất nước, gác lại tình nhà để ra đi chiến đấu nhưng vẫn nặng lòng thương nhớ quê hương
- Trải qua gian lao thiếu thốn tột còng nhưng họ vẫn lạc quan
- Đẹp nhất ở họ là tình đồng chí, đồng đội
- Hình ảnh người lính mang vẻ đẹp bình dị mà cao cả
3 a) Đây là ba câu thơ trong phần thứ hai của bài thơ Đồng chí nói về những biểu
hiện của tình đồng chí cao cả, thiêng liêng của những người chiến sĩ Câu thơ đọc lên nghe như một lời trò chuyện, tâm tình, ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, không một chút văn hoa, mới la Giọng điệu chạm rãi, có gì trầm lắng, thiết tha Ngôn ngữ, giọng điệu ấy cũng đã phần nào khắc họa được rõ nét cái bản chất của những người lính ở đây – đó là cái chất nông dân của anh bộ đội Cụ Hồ thời kháng chiến chống thực dân Pháp
b) Câu thơ thứ 3, tác giả dùng biện phiện pháp nghệ thuật nhân hóa Cũng có thể xem đây là một hoán dụ, “giếng nước gốc đa” chỉ quê hương và những người thân nơi hậu phương Cách nói tế nhị mà sâu sắc, vừa gợi được nỗi nhớ của hậu phương với người ra trận, vừa nói được nỗi nhớ của người lính với quê hương
c) Ý thơ này gọi nhớ đến bài ca dao ở đó cũng vời vợi nỗi nhớ quê hương của người ra đi, đó là bài ca dao:
Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.
4 Ba câu thơ dựng lên bức tượng đài đẹp về người lính và tình đồng chí Kết tinh
vẻ đẹp của tình đồng chí, cũng là biểu hiện cao đẹp nhất của tình đồng chí đó là cùng sát cánh chiến đấu, cùng chung chiến hào
Trang 4- Vẻ đẹp của người lính được khắc chạm nổi bật trong hoàn cảnh chiến đấu khắc nghiệt và hiển nghèo Họ hiện lên với vẻ phong trần, dũng cảm mà lãng mạn, có sức mạnh trong tư thế, có sự đằm thắm trong tâm hồn, tình cảm
- Cách thể hiện vừa hiện thực vừa lãng mạn, giàu hình ảnh, có tính tạo hình, vừa cụ thể chân thực vừa mang ý nghĩa khái quát lãng mạn Nhịp thơ câu cuối (2/2) giàu giá trị nghệ thuật, gợi sự song đôi của hai hình ảnh để nói sự gắn bó của tình đồng chí
5 a) Chép bài thơ, nêu tên tác giả và năm sáng tác (1948).
b) Dàn ý được lập ra chưa thật đúng, chưa đầu đủ và hợp lí: Ý a) chưa xác định được luận điểm, trong khi đó ý b), c) lại không nêu rõ: luận điểm ấy được thể hiện
ở phần nào, những câu thơ nào trong bài Các ý lớn, nhỏ chưa được chia ra từ một căn cứ nhất định Mối quan hệ giữa ý b) và c) không ngang hàng nhau
- Dàn ý có thể được lập lại như sau:
1/ Phân tích bảy câu thơ đầu –những cơ sở hình thành nên tình đồng chí 2/ Phân tích mười câu thơ tiếp – những biểu hiện của tình đồng chí
3/ Phần tích ba câu cuối – kết tinh cao nhất vẻ đẹp của tình đồng chí
c) Viết đoạn văn: Chọn một trong ba ý trên để viết đoạn văn, khoảng mười câu, theo cách tổng – phân – hợp