các công thức giải nhanh hóa học vô cơ
Trang 1PH NG PHÁP DÙNG CÔNG TH C GI I NHANH TOÁN HOÁ
(G m 8 d ng toán quan tr ng + 18 công th c tính + Ví d m u t các đ đ i h c)
I D NG 1 Kim lo i (R) tác d ng v i HCl, H2SO4 t o mu i vƠ gi i phóng H2
* Chú ý: t ng (gi m) kh i l ng dung d ch ph n ng ( m) s lƠ:
m = mR ph n ngậ mkhí sinh ra a.nKL = 2nH2 v i a lƠ hóa tr c a KL
1 CÔNG TH C 1 Kim lo i + HCl Mu i clorua + H2
2HCl 2Cl - + H 2
M mu i clorua = mKl + nH2.71 ho c = mKl + nHCl.35,5 (1)
ne nh ng = ne nh n BÀI T P ÁP D NG
Bài 1 Hoà tan 14,5 gam h n h p g m ba kim lo i Mg, Fe, và Zn v a đ trong dung d ch HCl, k t thúc
ph n ng thu đ c 6,72 lít khí (đktc) và dung d ch X.Cô c n dung d ch X thu đ c bao nhiêu gam
mu i clorua khan ?
AD(1): mmu i = mKL + 71.nH2 = 14,5 + 0,3 71 = 35,8 gam
BƠi 2: H a tan hoàn toàn 5g h n h p 2 kim lo i b ng dung d ch HCl thu đ c dung d ch và khí
Cô c n dung d ch thu đ c 5,7 g mu i khan h tích (lit) khí tho t ra là:
A 2,24 ạB 0,224 C 1,12 D 0,112
AD(1): m mu i = mKL + 71.nH2 5,71 = 5 + 71.nH2 nH2 = 0,01 mol => V = 0,224 lít
BƠi 3: H a tan m gam h n h p g m Fe và kim lo i M( c h a tr không đ i) trong dung d ch HCl
d th thu đ c , 8 lit khí( đktc) và dung d ch ch a 4,575g mu i khan i tr m là:
AD(1) : m h n h p KL = m mu i ậ nH2.71 = 4,575 ậ 0,045.71 = 1,38g
Bài 4:H a tan hoàn toàn 2 gam h n h p hai kim lo i X và Y b ng dung d ch HCl ta thu đu c 2,7 gam mu i khan h tích khí H2 thu đu c (đktc) là
ạA 0,224 lít B 2,24 lít C 4,48 lít D 0,448 lít
AD(1): m mu i = mKL + nH2.71 12,71 = 12 + nH2.71 nH2 =0,01mol => V = 0,224 lít
2 CÔNG TH C 2 Kim lo i + H2SO4 loãng Mu i sunfat + H2
H 2 SO 4 2
4
SO + H 2
m mu i sunfat = mKl(h n h p KL) + nH2(ho c nH2SO4).96 (2)
BÀI T P ÁP D NG
Bài 1 (Trích đ C – 2008) Cho 3,5 gam h n h p c c kim lo i l, Cr, Fe t c d ng v i l ng d
dung d ch H2SO4loãng n ng (trong đi u ki n không c không khí), thu đ c dung d ch X và 7,84 lít
khí H2 ( đktc).Cô c n dung d ch X (trong đi u ki n không c không khí) đ c m gam mu i khan i
tr c a m là
AD(2): m mu i sunfat = m hh KL + nH2.96 = 13,5 + 0,35.96 = 47,1 gam Ch n D
Trang 2Bài 2 (Trích đ C – 2007)
H a tan hồn tồn 3,22 gam h n h p X g m Fe, Mg và Zn b ng m t l ng v a đ dung d ch H2SO4 lỗng, thu đ c ,344 lít hiđro ( đktc) và dung d ch ch a m gam mu i i tr c a m là (Cho H = ; O
= 16; Mg = 24; S = 32; Fe = 56; Zn = 65)
AD(2):m = m h n h p KL + nH2.96 = 3,22 + 0,06.96 = 8,98g=> ch n C
Bài 3 (Trích đ C – 2008) Hồ tan h t 7,74 gam h n h p b t Mg, l b ng 5 ml dung d ch h n
h p HCl M và H2SO4 ,28M thu đ c dung d ch X và 8,736 lít khí H2( đktc) Cơ c n dung d ch X thu đ c l ng mu i khan là
Xét 2nH2 = nH + (trong axit) 2.0,39 = 0,5.1 + 0,5.0,28.2 = 0,78 => hh axit v a h t
AD: (1) và (2),ta cĩ:m = mKL + nHCl.35,5 + nH2SO4.96 = 7,74 + 0,5.( 1.35,5 + 0,28.96)
= 38,93 gam => ch n A
BƠi 4: Cho 4,5gam h n h p Mg, Fe, Zn vào dung d ch H2 O4 lỗng d thu đ c 6,72 lit H2
( đktc) h i l ng(gam) mu i sunfat thu đ c là:
AD(2): m mu i sunfat = 14,5 + 0,3.96 = 43,3g =>B
II D NG 2 Kim lo i tác d ng v i dd H2SO4 đ c
R + H 2 SO 4 R 2 (SO 4 ) n + s n ph m kh Sx (S, SO 2 , H 2 S) + H 2 O
Nh : B n ch t ph n ng
+ im lo i R cho e chuy n thành Rn
(trong mu i) V y ikim lo i= hĩa tr = n
+ Nguyên t S (trong H 2 SO 4 ) nh n e đ t o thƠnh s n ph m kh : Sx V y x (6 )
S
V y, ph n ng luơn cĩ trao đ i gi a kim lo i vƠ S:
i lƠ s e nh n ho c nh ng c a KL ho c s n ph m kh
1 CƠNG TH C 3 Cách tìm s n ph m kh :
sp
khử khử
(3)
i lƠ s e nh ng ho c nh n c a Kl ho c s n ph m kh
Trong cơng th c trên, A, B là hai kim lo i tham gia ph n ng
BÀI T P ÁP D NG
Bài 1.Cho 5,4 gam kim lo i R t c d ng h t v i H2 O4 đ c thu đ c ,68 lit H2 duy nh t (đktc) X c
AD(3).G i a lƠ s e nh ng c a KL => ADBT e: a nKL = 8nH2S=> nKl = 0,6/a(mol)
=> M KL = 5,4a/0,6 = 9a v i a = 3 => M = 27 => Al(nh ng 3 e)
Bài2: Cho 8,3 gam h n h p l và Fe t c d ng h t v i H2 O4 đ c d thu đ c 6,72 lit khí O2 đktc ính kh i l ng m i kim lo i trong h n h p
A.1,35 g và 6,95 g B.3,6 g và 4,7 g ạC.2,7 g và 5,6 g D.5,4 g và 2,9 g
G i x,y lƠ s mol Al vƠ Fe => 27x + 56y = 8,3g , ADBTe : 3nAl + 3nFe = 2nSO2 = 2.0,3
Gi i h => x = y = 0,1 => C
Trang 3Bài 3:.Khi cho 5,4 gamAl , 2,4g Mg , 5,6g Fe ; 6,4g Cu ph n ng hoàn toàn v i dung d ch H 2 SO 4 đ m đ c,
n ng đ t o khí O 2 thoát ra Tính V lít khí SO2 A.11,2 lít B.13,44 lít ạ C.14,56 lít D.15,68 lít
AD(3) Hóa tr c a T ng KL nKL = 3nAl + 2nMg + 3nFe + 2nCu = 2nSO2
3.0,2 + 2.0,1 + 3.0,1 + 2.0,1 = 2nSO2 => nSO2 = 0,65 mol => V = 14,56 lít
Bài 4: Cho 2 ,8 gam h n h p Fe và Fe 2 t c d ng v i dd H2 O4 đ c n ng d th y tho t ra 26,88 lit O2 (đktc) X c đ nh % theo kh i l ng m i ch t trong h n h p ban đ u
A.13,46%; 86,54% ạB.42,3%; 57,7% C 63,46%; 36,54% D 84,62%; 15,38%
C1: Fe +2 S -2 -9e => Fe +3 + S +6 , FeS2 -15e => Fe 3+ + S +6
G i x, y lƠ s mol c a FeS,FeS2 => 88x + 120y = 20,8 ADBTe 9nFeS+15nFeS2 = 2nS2 = 2.1,2=2,4
Gi i h => x=y = 0,1 => %FeS = 0,1.88/20,8 = 42,3% => %FeS2 = 57,7%
Bài 5 : Cho 12,125 gam M (M c h a tr không đ i)t c d ng h t v i dd H2 O4 đ c n ng d tho t ra
,2 lit O2 (đktc) X c đinh M ạA Zn B Cu C.Mn D.Mg
AD(3) 8nMS = 2nSO2 (MS -2 ậ 8 e=> S +6 M không nh ng nh n e vì hóa tr khôn đ i)
=> nMS = 0,125 mol => M (MS) = 12,125/0,125 = 97 => M M = 97 ậ 32 = 65 => M : Zn
2 CÔNG TH C 4 Cách tìm kh i l ng mu i:
Chú ý: R + axit Mu i + s n ph m kh
Kh i l ng mu i s đ c tính nhanh nh sau:
m = m + (i n ) goác axit = m + (i n ) goác axit
T ng s mol e nh ng T ng s mol e nh n Kim lo i + H2SO4 Mu i + s n ph m kh + H2O
spk spk
H 2
96
T ng s mol e nh ng = T ng s mol e nh n Hóa tr g c SO4 (2-) luôn = 2 , M SO4 = 96 BÀI T P ÁP D NG
Bài 1 Cho 5,4 gam kim lo i R t c d ng h t v i H2 O4 đ c nóng thu đ c ,68 lit H2 duy nh t
(đktc) im m mu i sunfat sau ph n ng A.30,42g B.31,42g C.33,42g ạD.34,42g
AD(4) m mu i = mKl + 4nH2S 96 = 5,4 + 4.0,75.96 = 34,2g
Bài 2.Cho 2,4 g Mg t c d ng h t v i H2 O4 đ c nóng thu đ c khí O2 , ính m mu i sunfat thu
đ c Mg ậ 2e => Mg 2+ => S mol e nh ng = 2nMg = 0,2 mol
AD(4) m mu i = mKL + ne nh ng 96/2 = 2,4 + 0,2.96/2 = 12g
Ho c có th tìm s mol SO2 = nMg (BT e) = 0,1 mol => m mu i = mKl + nSO2 96 =12g
Bài 3:Cho 3g L M t c d ng h t v i H2 O4 đ c n ng hu đ c 8,8g mu i sunfat và khí H2 m V
khí H2S AD(4) m mu i = mKL + 4nH2S.96 8,8 = 4 + 4nH2S.96 nH2S = 0,0125 mol
=> V = 0,28 lít
Bài 4: Cho 2,7g L R t c d ng h t v i H2 O4 đ c n ng thu đ c 7, g mu i sunfat và khí O2 m
KL M
AD(4) : m mu i = mKl + n e nh ng 2,7 17,1 = 2,7 + a.nKL.48 (a lƠ s e nh ng c a KL)
a.nKL = 0,3 mol => nKl = 0,3/a => M R = 2,7a/0,3 = 9 a v i a =3 => M R = 27 (Al)
3 CÔNG TH C 5 Cách tìm s mol axit tham gia ph n ng:
Trang 42 4
.
( 2
i sp
khử
số S/ sản phẩm khử).
khử
(5)
nH2SO4 = nStrong mu i + nS (S n ph m kh )
mƠ nS(trong mu i) AD(4) = 3nS + nSO2 + 4nH2S => nH2SO4 = 4nS + 2nSO2 + 5nH2S BÀI T P ÁP D NG
Bài 1.Cho l t c d ng h t v i H2 O4 2M đ c n ng thu đ c 3,2 g , 4,48 lít O2 và 5,6 lít H2S.Tìm
V dung d ch H2 O4 tham gia ph n ng
AD(5) nH2SO4 = 4nS + 2nSO2 + 5nH2S = 4.0,1 + 2.0,2 + 5.0,25 = 2,05 mol
Vdd H2SO4 = 2,05/2 = 1,025 lít
Bài 2:Cho 5,6 g KL X t c d ng v a đ v i ,3 mol H2 O4 đ c n ng hu đ c khí O2 m L X
AD(5): nH2SO4 = 2nSO2 mƠ ADBT e : a.nX = 2nSO2 (a lƠ s e nh ng c a KL)
=> nH2SO4 = a.nX = 0,3 mol=> nX = 0,3/a => MX = 5,6a/0,3 = 56a/3 v i a = 3 => M = 56(Fe) Bài 3: Cho 6,4 g L t c d ng h t v i H2 O4 => 6g mu i sunfat và hí H2 m nH2 O4 AD(4) m mu i = mKl + 4nH2S 96 16 = 6,4 + 4.nH2S.96 nH2S = 0,025 mol
AD(5) nH2SO4 = 5nH2S = 5.0,025 = 0,125 mol
Bài4: Khi cho 9,6 g Mg t c d ng h t v i dd H2 O4 đ c n ng , th y 49gH2 O4 đã tham gia p o ra
mu i Mg O4 và m t s n phâm kh X X là :
nH2SO4 = 0,5 mol , nMg = nMgSO4 = 0,4 mol=nS(trong mu i)
AD(5) nH2SO4 = nS(Trong mu i) + nS(trong s n s n ph m kh ) => nSpk = 0,5- 0,4 = 0,1 mol
Nh n th y nH2SO4 = 5nSpk => Spk : H2S (AD5) Ho c cĩ th dùng BT e: 2nMg = a.nSpk
a = 8 => H2S (a lƠ s e nh n c a s n ph m kh )
II I D NG 3 Kim lo i tác d ng v i dd HNO3
R + HNO 3 R(NO 3 ) n + s n ph m kh Nx t (NO, NO 2 , N 2 , N 2 O, NH 4 NO 3 ) + H 2 O
Nh : C ch ph n ng
+ im lo i R cho e chuy n thành Rn
(trong mu i) V y ikim lo i = hĩa tr
+Nguyên t N (trong HNO5 3
) nh n e đ t o thƠnh s n ph m kh :Nxt V y: x (5 ).
t N
i x t
N
2
V y, ph n ng luơn s trao đ i gi a kim lo i vƠ N:
1 CƠNG TH C 6 Cách tìm s n ph m kh :
/ 3
2
n NO
tạo muối
khử khử
(6)
Trang 5Trong cơng th c trên, A, B là hai kim lo i tham gia ph n ng
BÀI T P ÁP D NG
Bài 1 Hồ tan hồn tồn 2 gam h n h p Fe, Cu ( t l mol : ) b ng axit H2SO4đ m đ c, n ng, d , thu đ c
V lít ( đktc) khí O2và dd Y ( ch ch a hai mu i và axit d ) i tr c a V là
A 3,36 B 2,24 C 5,60 D.4,48
S mol Fe = s mol Cu = 12/( 56+64) = 0,1 (mol)
Suy lu n: Fe, Cu cho e, S nh n e chuy n thƠnh SO 2
AD(6) : 2nSO 2 = 3n Fe + 2n Cu = 3.0,1 + 2.0,1 => nSO2 = 0,25 mol Th tích SO 2 = 5,6 lít
Bài 2: Cho 9,2 gam kim lo i X tan h t trong dd HNO3 d thu đ c 4,48 lit khí NO duy nh t (đktc)
X c đ nh M A.Fe B.Mg C.Al √D.Cu
AD(6): a.nM = 3nNO (a lƠ s enhuong c a KL) = 3.0,2 = 0,6 mol => nX = 0,6/a
=> MX = 19,2.a/0,6 = 32a v i a =2 => MX = 64 (Cu)
Bài 3:Hồ tan hồn tồn m gam l vào dd HNO3 lỗng d thu đ c h n h p khí g m , 5 mol N2O
và , mol NO (ph n ng khơng t o mu i amoni) ính m
A.8,1 g ạB.1,35 g C.13,5 g D.0,81 g
AD(6): 3nAl = 8nN2O + 3nNO = 8.0,015 + 3.0,01 => nAl =0,05 mol => mAl = 0,05.27 = 1,35g
(Nh e nh ng c a KL = Hĩa tr c a nĩ nh Al hĩa tr 3 => nh ng 3e)
2 CƠNG TH C 7 Cách tìm kh i l ng mu i:
Kim lo i + HNO3 Mu i + s n ph m kh + H2O
2
pứ muối
(3nNO+ nNO2 + 8nN2O + 10nN2 + 8nNH4NO3 Chính lƠ s mol NO3- (trong mu i)(AD6).T ng s mol e nh ng = T ng s n e nh n => m mu i = mKL + n e nh n 62
BÀI T P ÁP D NG
Bài1: Cho ,35 g h n h p Cu,Mg, l t c d ng v i HNO3 d đ c , 4 mol h n h p khí m NO và
NO2 c M = 42 ng kh i l ng mu i nitrat sinh ra b ng:
A.9,41g B.10,08g ạC.5,07g D.8,15g
Tìm x lƠ nNO vƠ y lƠ nNO2 mình th ng gi i h : x + y = 0,04
vƠ 30x + 46y = 42 nh n h p= 42.0,04=1.68 => Gi i h => x = 0,01 y = 0,03
AD(7) m mu i = m h n h p KL + (3nNO + nNO2).62 = 1,35 +(3.0,01 +0,03).62 = 5,07g
C g ng gi i b ng máy tính thơi nhé
Bài2: Cho 3 l l , Mg,Cu c m = g vào 2 lít HNO3 p v a đ thu đ c , 8 mol lít khí g m N2 và
NO2 c kh i h i đ i v i He2 (M=4) = 9,25 ính m mu i thu đ c
A.36,28g ạB.37.28g C.38,28g D.39,28g
Hịa tan
Gi i h x lƠ nN2 , y lƠ nNO2 : x + y = 0,08 m h n h p = M h n h p n h n h p
28x + 46y = 9,25.4 0.08 x = y = 0,04 => AD(7) m mu i = 10 + (10nN2 + nNO2).62 = 37,28g
Bài 3 :H a tan hồn tồn 2 g h n h p Fe , Cu(t l : ) b ng axit HNO3, thu đ c m g mu i khan
Tính m g A 40g B.41g C.42g D.43g
T l 1 : 1 => x = nFe = nCu => 56x + 64x = 12 x = 0,1 mol =>AD(7)
m mu i = m h n h p KL + (ne nh n).62 = 12 + (3nFe + 2nCu).62 = 12+5.0,1.62 = 43g
Bài4:H a tan 5 g h n h p g m 2 l Mg và l vào dd y g m HNO3 và H2 O4 đ c n ng => , mol =
n O2 = nNO = nNO2 = nN2O và m g mu i khan, ính m
Trang 6A.80g B85g ạC.99g D.94g
AD(4) (7) m mu i = m h n h p KL + nSO2.96 + (3nNO + nNO2 + 8nN2O).62
= 15 + 0,1.96 +(3.0,1 + 0,1 + 8.0,1).62 = 99g
3 CƠNG TH C 8 Cách tìm s mol axit tham gia ph n ng:
( 3
3
.
2
số N/ sản phẩm khử).
(8)
nHNO3= nNO3- (n N trong mu i) + nN (trong khí) mƠ nNO3- = 3nNO + nNO2 +
8nN2O +10nN2 + 8nNH4NO3 = > nHNO3 = nh trên
Ho c nHNO3 = ∑ne nh ng (C a KL) + nN(trong khí) (Vì n e nh n = ne nh ng)
BÀI T P ÁP D NG :
Bài 1 h tích dung d ch HNO3 M (lỗng) ít nh t c n dùng đ hồ tan hồn tồn m t h n h p g m , 5 mol Fe và , 5 mol Cu là (bi t ph n ng t o ch t kh duy nh t là NO)
A 1,0 lít B 0,6 lít C 0,8 lít D 1,2 lít
AD: (6) và (8), ta cĩ:3nFe + 2nCu = 3nNO => nNO = 0,25 mol => nHNO3 = 4nNO = 1mol,
=>V = 1/1 = 1lit
Bài 2:Hịa tan 32 g KL X trong dung d ch HNO3 d thu đ c ,4mol h n h p khí g m NO và NO2.H n h p khí này c t kh i so v i H2 = 7, tính nHNO3 và KL X
A.Fe B.Zn C.Cu D im lo i kh c
Tính n NO vƠ NO2 (dùng 2 cách) cách 1 dùng đ ng chéo => nNO = 3nNO2 mƠ nNO + nNO2 = 0,4 mol => nNO2 = 0,1 mol nNO = 0,3 mol=> AD(8) nHNO3 = 4nNO + 2nNO2
=4.0,3 + 2.0,1 = 1,4 mol
AD(6) a.nX = 3nNO + nNO2 (a lƠ s e nh ng)=>nX=1/a=> M X = 32 a => v i a = 2=> M=64(Cu) Bài3: Cho 3 l l , Mg,Cu c m = g vào 2 lít HNO3 p v a đ thu đ c , 8 mol lít khí g m N2 và
NO2 c kh i h i đ i v i He2 (M=4) = 9,25.Tính CM HNO3
Gi i h x lƠ nN2 , y lƠ nNO2 : x + y = 0,08 m h n h p = M h n h p n h n h p
28x + 46y = 9,25.4 0.08 x = y = 0,04
AD(8) nHNO3 = 12nN2 + 2nNO2 = 14.0,04 = 0,56 mol => CM = 0,56/2 = 0,28M
ài4:Cho 3,92 g Fe3O4(M = 232) t c d ng v i dd HNO3 thu đ c ,224 lít NxOy ( Oo
C,2atm)
h i l ng dd HNO3 2 % đã đã ph n ng b ng:
A.157,5g B.170,1g C.173,25g ạD.176,4g
nNxOy = V.P/(T.0,082) = 0,224.2/(273 0,082) = 0,02 mol
nFe3O4 = 13,92/232 = 0,06 mol => Fe3O4 + 1e => Fe+3
ADBTe: n e nh ng = ne nh n 0,06 = a.0,02 a = 3 (a lƠ s e nh n) => NxOy lƠ NO
Fe3O4 +HNO3 => 3Fe(NO3)3 => nFe(NO3)3 = 3nFe3O4 = 0,18mol=>nNO3-= 3nFe(NO3)3 = 0,54 AD(8) n HNO3 = nN(trong mu i) + nN(trong khí) = 0,54 + 0,02 = 0,56 mol
=> m dd HNO3 = mHNO3 100%/C% = 0,56.63.100%/20% = 176,4g
1 CƠNG TH C 9
Fe + O 2 h n h p A (FeO, Fe 2 O 3 , Fe 3 O 4 , Fe d ) HNO 3
Fe(NO 3 ) 3 + SPK + H 2 O
Trang 7Ho c: Fe + O 2 hỗn hợp A (FeO, Fe 2 O 3 , Fe 3 O 4 , Fe d ) H SO 2 4
Fe 2 (SO 4 ) 3 + SPK + H 2 O
Khơng nh t thi t lƠ 4 sp FeO , Fe2O3,Fe3O4,Fe ch 2 ho c 3 c ng đ c
Cơng th c tính nhanh: m Fe = 0,7 mhhA + 5,6 ispk.nspk (9)
BÀI T P ÁP D NG
Bài 1 (Câu 12 – đ H kh i B – 2007) Nung m gam b t s t trong oxi, thu đ c 3 gam h n h p ch t
r n X H a tan h t h n h p X trong dung d ch HNO 3 (d ), tho t ra ,56 lít ( đktc) NO (là s n ph m kh duy
nh t) i tr c a m là (cho O = 16, Fe = 56)
AD(9),ta cĩ: m =0,7.m h n h p A + 5,6.ne nh n = 0,7.3 + 5,6.3nNO = 2,52 gam
Bài 2 ( H– 2008) Cho ,36 gam h n h p g m Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4ph n ng h t v i dung
d ch HNO3lỗng (d ), thu đ c ,344 lít khí NO (s n ph m kh duy nh t, đktc) và dung d ch X Cơ
c n dung d ch X thu đ c m gam mu i khan i tr c a m là
A 38,72 g B 35,50 g C 49,09 g D 34,36 g
AD (9): m Fe = 0,7.moxit + 5,6.ne nh n = 0,7.11,36 + 5,6.3.0,06 = 8,96g
=> nFe = nFe(NO3)3=8,96/56 = 0,16mol => m Fe(NO3)3(mu i khan) = 0,16.242= 38,72g
Bài3: a g b t s t ngồi khơng khí, sau m t th i gian chuy n thành h n h p , c kh i l ng là 75,2
g m Fe,FeO,Fe2O3,Fe3O4.Cho h n h p p h t v i dd H2 O4 đ c n ng thu đ c ,3 mol O2
i tr a = : ạA.56g B.28g C.19,6g D.11,2g
AD(9) m = 0,7.75,2 + 5,6.2nSO2 = 56g
Bài4: t ch y 5,6 g Fe trong b nh đ ng O2 thu đ c 7,36 g h n h p g m Fe2O3 ,Fe3O4 và Fe.Hịa tan hồn tồn l ng h n h p b ng dd HNO3 thu đ c V lít h n h p khí g m NO và NO2 kh i
c a so v i H2 = 9 => M = 9.2 = 38 ính V đktc
A.672 ml B.336 ml C.448ml ạD.896ml
AD9: mFe = 0,7.m hhA +5,6 n enhan 5,6 = 0,7.7,36 + 5,6(3nNO + nNO2)
3nNO + nNO2 = 0,08 = 3x + y ( v i x lƠ nNO , y lƠ nNO2)
m h n h p B = M h n h p B n h n h p B 30x + 46y = 38(x + y)
Gi i h => x = y = 0,02 mol => V h n h p = x + y = 0,04 mol => V = 896 ml
Bài5 : Oxit h a hồn tồn ,728 g b t Fe => , 6g h n h p 2 oxit s t (hh ).H a tan h n h p b ng
dd HNO3 d , ính V NO duy nh t bay ra (dktc) :
A.2,24 ml ạB.22,4ml C.33,6ml D.44,8ml
AD9 : 0.728 = 0,7.1,016 + 5,6.3nNO nNO = 0,001 mol => V = 22,4 ml
Bài 6:H a tan hồn tồn 49.6g h n h p X g m Fe,FeO,Fe3O4,Fe2O3 b ng H2 O4 đ c n ng thu đ c
dd Y và ,4 mol O2(đktc) h i l ng mu i trong đung d ch Y :
A.120 g B.140g C.160g D.200g
BƠi nƠy c tình cho khu t P Fe + O2 => h n h p X nh ng ta cĩ th cho vƠo c ng đ c
AD(9) : mFe = 0,7.moxit + 5,6.2nSO2 = 0,7.49,6 + 5,6.2.0,4 = 39,2g => nFe = 0,7 mol
2Fe => Fe2(SO4)3 (mu i) => nFe2(SO4)3 = 0,7/2 = 0,35 mol => m = 0,35.400 = 140 g
2 CƠNG TH C 10
Cu + O2 h n h p (CuO, Cu2O, Cu d ) HNO 3
Cu(NO3)2 + SPK + H2O
Ho c: Cu + O2 h n h p (CuO, Cu2O, Cu d )H SO 2 4
CuSO4 + SPK + H2O
Cơng th c tính nhanh: m Cu = 0,8 mhhA + 6,4 ispk.nspk (10)
(D ng nƠy ít dùng nên t khơng cĩ bƠi t p ,Ch c n thay Fe thƠnh Cu bƠi trên lƠ cĩ bƠi #)
Trang 8V D NG 5 Mu i tác d ng v i axit
1 CÔNG TH C 11 Mu i cacbonat + ddHCl Mu i clorua + CO2 + H2O
(R n+ ,
2-3
CO ) + 2HCl (R n+ , 2Cl ậ ) + CO 2 + H 2 O
( R + 60) gam m = 11gam
(R + 71) gam 1 mol
2
11 CO
m muoái clorua m muoái cacbonat n (11)
BÀI T P ÁP D NG
BƠi 1: H a tan hoàn toàn 23,8 gam h n h p m t mu i cacbonat c a kim lo i h a tr và m t mu i
cacbonat c a kim lo i h a tr b ng dung d ch HCl th y tho t ra 4,48 lit khí CO2 ( đktc) Cô c n dung
d ch thu đ c sau ph n ng th mu i khan thu đ c là bao nhiêu ?
AD: m mu i clorua = m mu i cacbonat + 11.nCO2 = 23,8 + 11.0,2 = 26 g
Bài 2 Hòa tan hoàn toàn 3,34 gam h n h p hai mu i cacbonat kim lo i h a tr II và hóa tr III b ng dung d ch
HCl d ta thu đ c dung d ch A và 0,896 lít khí bay ra (đktc) Tính khôi l ng mu i có trong dung d ch A cho
k t qu là:
A 3,34 (gam) B 6,26 (gam) √C 3,78 (gam) D t qu kh c
AD: m mu i clorua = 3,34 + nCO2.11 = 3,78g
Bài 3: Hòa tan 4 gam h n h p 2 mu i MCO2 và N2(CO3)3 b ng dung d ch HCl du, thu đu c dung d ch và ,672 lít khí (đktc) Cô c n dung d ch th thu đu c m gam mu i khan m c gi tr là
A 16,33 gam √B 14,33 gam C 9,265 gam D 12,65 gam
AD: m mu i clorua(mu i khan) = m mu i cacbonat + nCO2.11 = 14 + 0,03.11 = 14,33g
Bài 4: Hoà tan hoàn toàn 4 gam h n h p MCO3 và M'CO3 vào dung d ch HCl th y tho t ra V lít khí (đktc) Dung d ch thu đu c đem cô c n thu đu c 5, gam mu i khan i tr c a V là
A 1,12 lít B 1,68 lít ạC 2,24 lít D 3,36 lít
AD: m mu i clorua = m mu i cacbonat + nCO2 11 4 = 5,1 + nCO2 11 nCO2 = 0,1 mol =>V = 2,24
2 CÔNG TH C 12 Mu i cacbonat + H2SO4 loãng Mu i sunfat + CO2 + H2O
(R n+ ,
2-3
CO ) + H 2 SO 4 (R n+ ,
2-4
SO ) + CO 2 + H 2 O ( R + 60) gam m = 36gam
(R + 96) gam 1 mol
2
36 CO
m muoái sunfat m muoái cacbonat n (12)
BÀI T P ÁP D NG
Bài 1 H a tan 5,8g mu i cacbonat XCO3 b ng dung d ch H2 O4 loãng, v a đ thu đ c m t ch t khí
và dung d ch Cô c n đ c 7,6g mu i sunfat trung h a Công th c h a h c c a mu i cacbonat
Áp d ng h th c (12),ta có:
7,6 = 5,8 + 36.nCO2 => nCO2 = 0,5 mol = nMCO3 (có cùng nguyên t C) => M XCO3 = 5,8/0,05
=116 => M X = 116 ậ 60 = 56 => Fe => B
Bài 2: Hoà tan hoàn toàn 4 gam h n h p MCO3 và M'CO3 vào dung d ch H2SO4 th y tho t ra V lít khí (đktc) Dung d ch thu đu c đem cô c n thu đu c 7,6 gam mu i khan i tr c a V là
A.1,12 lít ạ B.2,24 lít C.3,36 lít D.5,6 lít
Trang 9AD(12):m mu i sunfa=m mu i cacbonat + 36.nCO2 7,6 = 4 + 36.nCO2 => nCO2 =0,1 mol=>V =2,24 lít
3 CÔNG TH C 13 Mu i sunfit + ddHCl Mu i clorua + SO2 + H2O
(R n+ ,
2-3
SO ) + 2HCl (R n+ , 2Cl ậ ) + SO 2 + H 2 O
( R + 80) gam m = 9gam
(R + 71) gam 1 mol
2
9 SO
m muoái clorua m muoái sunfit n (13)
4 CÔNG TH C 14 Mu i sunfit + ddH2SO4 loãng Mu i sunfat + SO2 + H2O
(R n+ ,
2-3
SO ) + H 2 SO 4 (R n+ , SO24) + SO 2 + H 2 O
( R + 80) gam m = 16gam
(R + 96) gam 1 mol
2
16 SO
m muoái sunfat m muoái sunfit n (14)
V I D NG 6 Oxit tác d ng v i axit t o mu i + H2O
Chú ý : a c th xem ph n ng nh sau: [O
2-]+ 2[H + ] H 2 O
=> nOxi(trong oxit) = nOxi(trong H2O) = nH2SO4 = nH
2
1
= nHCl /2 (14-1)
BÀI T P ÁP D NG
Bài 1 ( Trích đ H – 2008) hoà tan hoàn toàn 2,32 gam h n h p g m FeO, Fe3O4 và Fe2O3 (trong đ s mol FeO b ng s mol Fe2O3), c n dùng v a đ V lít dung d ch HCl M i tr c a V là
H ng d n gi i:
Áp d ng h th c công th c trên ta có: Vì Fe3O4 = FeO + Fe2O3 => Quy h n h p v ch còn lƠ 2,32 g Fe3O4 p => nFe3O4 = 2,32/232 = 0,01 mol => nOxi(trong Fe3O4) = 4nFe3O4 = 0,04 mol
=> nHCl = nH + = 2nOxi = 2.0,04 = 0,08 mol => V = 0,08 lít
Bài 2 ( H –08) Cho 2, 3 gam h n h p X g m ba kim lo i Mg, Cu và l d ng b t t c d ng hoàn toàn v i oxi thu đ c h n h p Y g m c c oxit c kh i l ng 3,33 gam h tích dung d ch HCl 2M
v a đ đ ph n ng h t v i Y là
A 57 ml B 50 ml ạC 75 ml D 90 ml
AD(14-1): mOxi(trong oxit) = m Oxit ậ mKL(h th c 17) = 3,33-2,13 = 1,2g => nOxi(trong oxit)
= 1,2/16 = 0,075 mol => nHCl = n H + = 2nOxi = 0,15 mol => V = 75ml => Ch n C
Bài 3: ( ai H c -07) Cho 0,1 mol Fe2O3 ; 0,1 mol MgO ; 0,2molAl2O3 ph n ng h t v i HCl M
C1: Vi t PT ra (T lƠm nhé) C2: AD(14-1) n Oxi(trong Fe2O3) = 3nFe2O3 = 0,3 mol
nO(trong) MgO = 0,1 mol , nO(trong Al2O3) = 0,6 mol
=> ∑ Oxi= 0,3 + 0,1 + 0,6 = 1mol => nH +
= nHCl = 2nOxi = 2mol => V HCl = 2 lít
Trang 10(NH cho a mol AxBy => nA = a.x , nB = a.y)
Bài 4: i ng bài 3 ch đ i ph n ng h t v i h n h p Y g mHCl M và H2 O4 2M ínhVdd h n h pY
nOxi = 2 mol(giong bài trên) CM H + = 1 + 2.2 = 5M => Vdd Y = 2/5 = 0,4 lít
1 CÔNG TH C 15 Oxit + ddH2SO4 loãng Mu i sunfat + H2O
(R n+ , O 2- ) + H 2 SO 4 (R n+ , 2
4
SO ) + H 2 O ( R + 16) gam m = 80gam
(R + 96) gam1 mol H 2 O ho c 1 mol H 2 SO 4
ho c 1 mol O
2-m 2-mu i sunfat = 2-mOxit(hh oxit) + nH2SO4(ho c nH2O).80 (15)
BÀI T P ÁP D NG
Bài 1 (Câu 45 – TS H – kh i A – 2007 – mã đ 182): H a tan hoàn toàn 2,8 gam h n h p g m
Fe2O3, MgO, ZnO trong 500 ml H2SO4 , M (v a đ ) au ph n ng, h n h p mu i sunfat khan thu
đ c khi cô c n dung d ch c kh i l ng là
AD(15): mmu i sunfat = m Oxit + 80.nH2SO4 = 2,81+0,05.80 = 6,81 g=>A
Bài 2.Cho 4g m t oxit MO ph n ng v i H2 O4 d h thu đ c 2 g dd M O4 m C MO
A.Fe2O3 ạB.MgO C.CaO D.CuO
AD(15): m mu i sunfat = m oxit + nH2SO4.80 12 = 4 + nH2SO4.80 => nH2SO4 = 0,1 mol
Vì M có hóa tr II => ph n ng đ có t l 1 :1 => nH2SO4 = nMO = 0,1 mol => M(MO) = 4/0,1 =
40 => M(M) = 40 -16 =24 => M là Mg => B
BƠi 3.Cho 5 g h n h p g m FeO,Fe2O3,Al2O3 tác d ng h t v i H2SO4(d ) => 13 g h n h p mu i sunfat Tính nH2SO4 tham gia p
A.0,1 mol B.0,2 mol C.0,3 mol D.0,4 mol
AD(15) 13 = 5 + nH2SO4.80 nH2SO4 = 0,1 mol
2 CÔNG TH C 16 Oxit + ddHClMu i clorua + H2O
(R n+ , O 2- ) + 2HCl (R n+ , 2Cl - ) + H 2 O
( R + 16) gam m = 55gam
(R + 71) gam1 mol H 2 O ho c 2 mol HCl
ho c 1 mol O
2-2
BÀI T P ÁP D NG
Bài 1: H a tan hoàn toàn 2gam h n h p g m FeO, MgO, ZnO trong 5 ml HCl , M (v a đ ) au
ph n ng, h n h p mu i Clorua khan thu đ c khi cô c n dung d ch c kh i l ng là:
AD16 : m mu i = m oxit + 27,5.nHCl = 2 + 27,5.0,05 = 3,375 g => B