Ngôi kể trong văn tự sự

Tiết 33-34: NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰI-Ngôi kể & vai trò của ngôi kể 1-Khái niệm ngôi kể Là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện 2-Vai trò của ngôi kể Dẫn dắt câu chuyện giú

Trang 1

Phòng giáo dục và đào tạo huyện Ân Thi

Trường THCS Xuân Trúc

Giáo viên thực hiện: Hoàng Thị Hà

Trang 2

Em h·y giới thiệu về bản thân mình?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trang 3

Em hiểu ngôi kể là gì?

Trang 4

Tiết 33-34: NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I-Ngôi kể & vai trò của ngôi kể

1-Khái niệm ngôi kể

Là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng khi kể chuyện

2-Vai trò của ngôi kể

Trang 5

Ngôi kể có vai trò gì trong văn tự sự?

Trang 6

Dẫn dắt câu chuyện giúp người đọc nắm được nội dung & hiểu được chủ đề của câu chuyện

II-Các loại ngôi kể

1-Xét ví dụ

Bảng tìm hiểu ví dụ

Trang 7

• Đoạn 1: Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc

Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn Em bé nhờ cha lấy cho mình một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- Ông cầm lấy cái kim này về tâu đức vua rèn cho tôi thành một con dao để tôi xẻ thịt chim.

Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn.

( Em bé thông minh )

Trang 8

Người kể gọi tên các nhân vật là gì?

Trang 9

gọi tên nhân vật là:

vua, thằng

bé, cha con, sứ giả, chim sẻ,

họ, sứ nhà vua, em bé

Trang 10

Khi ấy người kể ở đâu?

Trang 11

gọi tên nhân vật là: vua, thằng bé, cha con, sứ giả, chim sẻ, họ,

sứ nhà vua,

em bé

-Người kể giấu mình đi

Trang 12

Với dấu hiệu này người kể ở ngôi thứ mấy?

Trang 13

vua, thằng

-Người kể giấu mình

Trang 14

Với cách kể sử dụng ngôi thứ 3 này người

kể có thể kể những gì?

Trang 15

vua, thằng

-Người kể giấu mình

Người kể

có thể kể linh hoạt,

tự do, khách quan những gì diễn ra với nhân vật

Trang 16

Từ việc tìm hiểu đoạn văn có dấu hiệu & tác dụng như vậy hãy rút ra kết luận ngôi kể thứ 3 có đặc điểm gì?

Trang 17

tên nhân vật là:

vua, thằng bé, cha con, sứ giả, chim sẻ, họ, sứ nhà vua, em bé

Người kể có thể

kể linh hoạt, tự

do, khách quan những gì diễn

ra với nhân vật

KL1:

-Người kể dấu mình

-Gọi tên nhân vật bằng tên của chúng

-Người kể có thể kể linh hoạt,

tự do những gì diễn ra với nhân vật

Trang 18

1-Xét ví dụ:

*đoạn văn 1

Bảng tìm hiểu ví dụ

*đoạn văn 2

Trang 19

Đoạn 2:

Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái

vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng,

muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp

phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như

có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn

hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi

khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.

( Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí )

Trang 20

Đoạn văn 2 kể theo ngôi thứ mấy?

Trang 21

KL1:

Trang 22

Trong đoạn văn này người kể tự xưng mình là gì?

Trang 23

KL1:

Trang 24

Khi xưng hô như vậy thì người kể có hiện diện trong câu chuyện không?

Trang 25

KL1:

Trang 26

Kể ở ngôi thứ nhất này người kể có thể kể như thế nào?

Trang 27

ra với nhà vua, với em bé

KL1:

Trang 28

Từ việc tìm hiểu dấu hiệu & tác dụng của ngôi thứ nhất hãy rút ra đặc điểm về ngôi thứ nhất?

Trang 29

Người kể có thể kể linh hoạt, tự do, khách quan những

gì diễn ra với nhà vua, với em bé

KL1:

mình là “tôi”

-Người kể hiện diện trong câu chuyện

Người kể có thể kể trực tiếp những gì mình đã trải qua, mình thấy

KL2:

-Người kể hiện diện, xưng tôi.-Kể trực tiếp những gì mình

Trang 30

Qua việc tìm hiểu ví dụ ta thấy có mấy ngôi kể? Trong 2 ngôi kể ấy ngôi kể nào được sử dụng nhiều hơn? Nêu ưu điểm của mỗi ngôi kể?

Trang 31

Người kể có thể kể linh hoạt, tự do, khách quan những gì diễn ra với nhà vua, với em bé

KL1:

-Người kể có thể

do những gì diễn

ra với nhân vật.-Có tính khách quan

-Người kể có thể kể trực tiếp những gì mình đã trải qua, mình thấy

KL2:

-Người kể hiện diện, xưng tôi.-Kể trực tiếp những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, nói ra cảm

Trang 32

Trong đoạn văn 2, tôi có phải là tác giả

Tô Hoài không?

Trang 33

KL1:

(Mèn)

KL2:

-Người kể hiện diện, xưng tôi.-Kể trực tiếp những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, nói ra cảm tưởng, ý nghĩ của mình

Trang 34

Như vậy người kể xưng tôi trong tác

phẩm có phải nhất thiết là tác giả không?

Trang 35

KL1:

(Mèn)

- ”Tôi” không

KL2:

-Người kể hiện diện, xưng tôi.-Kể trực tiếp những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, nói ra cảm tưởng, ý nghĩ của mình

-Có tính chủ quan

Trang 36

Đoạn 2:

Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái

vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng,

muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp

phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như

có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn

hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi

khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.

Thay đổi ngôi kể đoạn văn 2 thành ngôi kể thứ 3?

Trang 37

Thay đổi ngôi 3 đoạn văn 1 thành ngôi kể thứ nhất?

Trang 38

• Đoạn 1: Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc

Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn Em bé nhờ cha lấy cho mình một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- Ông cầm lấy cái kim này về tâu đức vua rèn cho tôi thành một con dao để tôi xẻ thịt chim.

Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn.

( Em bé thông minh )

Không nên đổi vì nếu đổi thì phải cấu tạo lại hầu như cả đoạn văn phá vỡ cách kể ban đầu & nội dung chuyện cũng phải thêm bớt phù hợp với cách kể mới.

Trang 39

Từ việc thay đổi ngôi kể ở 2 đoạn văn hãy cho biết khi kể chuyện chúng ta phải làm gì để lời kể của mình được hấp dẫn?

Trang 40

Trang 41

1 3 -Người kể gọi tên

nhân vật là: vua, thằng bé, cha con,

sứ giả, chim sẻ, họ,

sứ nhà vua, em bé.

Người kể có thể kể linh hoạt, tự do, khách quan những gì diễn ra với nhà vua, với em bé.

KL1:

-Người kể giấu mình.

-Người kể giấu mình đi. -Có tính khách quan.

-Gọi tên nhân vật bằng tên của chúng.

-Người kể có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn

ra với nhân vật.

2 1 -Người kể xưng

mình là “tôi” (Mèn).

Người kể có thể kể trực tiếp những gì mình đã trải qua, mình thấy.

KL2:

-Người kể hiện diện, xưng tôi.

-Kể trực tiếp những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, nói ra cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

-Có tính chủ quan.

-Người kể hiện diện trong câu chuyện.

Trang 42

Dẫn dắt câu chuyện giúp người đọc nắm được nội dung & hiểu được chủ

đề của câu chuyện

Trang 43

Dẫn dắt câu chuyện giúp người đọc nắm được nội dung & hiểu được chủ

đề của câu chuyện

Trang 44

III-Luyện tập:

Bài tập 1

a- Tôi sinh ra và lớn lên ở một vùng ven biển Tôi không còn nhớ mặt

bố tôi ra sao nữa vì bố tôi mất sớm

b-Năm tháng trôi qua, Mã Lương không ngừng học vẽ

c-Xuân đang trên đường về nhà Sao hôm nay mình lại không tự kìm chế được và đã mắng các em học sinh

Bài 2: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn thành ngôi thứ ba và nhận xét.

Ngày nào cũng vậy, suốt buổi tôi chui vào trong cùng hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ sang trọng Rồi cũng lo xa như các cụ già trong họ hàng dế, tôi đào hang sâu sang hai ngả làm những con đường tắt, những cửa sau, những ngách thượng,

phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác.

Trang 45

phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác.

Trang 46

III-Luyện tập:

Bài tập 1

Bài tập 2

Bài tập 3 Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn thành ngôi thứ ba và nhận

xét ngôi kể đem lại điều gì mới cho đoạn văn?

Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn Thanh định thần nhìn rõ: con mèo già của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa với chàng ngày trước Con vật nép chân vào mình khẽ phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh giương lên nhìn người Thanh mỉm cười lại gần vuốt ve con mèo.

( Thạch Lam, Dưới bóng hoàng lan )

-Thay " tôi " vào các từ " Thanh ", " chàng “?

Nhận xét: Ngôi kể thứ nhất, xưng " tôi " tô đậm thêm sắc thái tình

cảm mang tính chủ quan, câu chuyện như là đang xảy ra hiển hiện trước mắt người đọc qua giọng kể của người trong cuộc

Trang 47

BÀI 9 Tiết 33: NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

II LUYỆN TẬP

Truyện Cây bút thần kể theo ngôi nào? Vì sao

Trang 48

-Vì sao trong các truyện cổ tích, truyền thuyết người ta hay kể chuyện theo ngôi thứ ba mà

không kể theo ngôi thứ nhất?

Vì: -Truyền thuyết, cổ tích là những câu chuyện đã xẩy ra từ rất lâu, người kể ngày nay không chứng kiến, không trải qua các sự việc nên không thể dùng ngôi 1 để kể.

-Để giữ không khí truyền thuyết, cổ tích.

-Giữ khoảng cách rõ rệt giữa người kể và các nhân vật trong

truyện.

Trang 49

-Khi viết thư , em sử dụng ngôi kể nào?

-Khi viết thư , em sử dụng ngôi kể 1(xưng: tôi, mình, con, em, anh ,) để bộc lộ tính chủ quan, chân thực, riêng tư.

Trang 50

Xin trân

ơn các thầy,

cô giáo và các em học sinh!

Tiêu đề	Ngôi Kể Trong Văn Tự Sự
Tác giả	Hoàng Thị Hà
Trường học	Trường THCS Xuân Trực
Chuyên ngành	Giáo dục và đào tạo
Thể loại	kiểm tra bài cũ
Thành phố	Ân Thi

Định dạng
Số trang	50
Dung lượng	839 KB