Bài 8. Ngôi kể trong văn tự sự

1.Các ngôi kể thường gặp trong văn tự sự: - Người kể gọi tên các nhân vật bằng chính tên của chúng vua, thằng bé, hai cha con, sứ giả.... Các ngôi kể thường gặp trong văn tự sự: a- Đoạ

Giáo viên: NGUYỄN HỒNG LÝ

Em hãy tự giới thiệu về bản thân?

NGỮ VĂN- BÀI 8- TiẾT 31: TẬP LÀM VĂN

NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

Thứ năm ngày 18 tháng 10 năm 2012

Bµi 8 – tiÕt 33

Ng«i kÓ trong v¨n tù sù

Ng«i kÓ trong v¨n tù sù

NGỮ VĂN- BÀI 8- TIẾT 31: TẬP LÀM VĂN

Thứ năm ngày 18 tháng 10 năm 2012

NGỮ VĂN-TIẾT 31:TẬP LÀM VĂN NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

a- Đoạn 1.

Đoạn 1:

Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có

sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn

Em bé nhờ cha lấy cho một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao để xẻ thịt chim

Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn (Trích Em bé thông minh)

? Đoạn văn trên người kể gọi tên các nhân vật là

gì?

I Ngôi kể và vai trò của

ngôi kể trong văn tự sự.

1.Các ngôi kể thường gặp

trong văn tự sự:

- Người kể gọi tên các nhân

vật bằng chính tên của chúng

(vua, thằng bé, hai cha con,

sứ giả )

- Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà

người kể sử dụng khi kể chuyện

- Người kể gọi tên các nhân

vật bằng chính tên của chúng

(vua, thằng bé, hai cha con, sứ

giả )

Đoạn 1:

Vua và đình thần chịu thằng bé là thông minh lỗi lạc Nhưng vua vẫn còn muốn thử một lần nữa Qua hôm sau, khi hai cha con đang ăn cơm ở công quán, bỗng có sứ nhà vua mang tới một con chim sẻ, với lệnh bắt họ phải dọn thành ba cỗ thức ăn Em bé nhờ cha lấy cho một cái kim may rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- Ông cầm lấy cái này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao để xẻ thịt chim

Vua nghe nói, từ đó mới phục hẳn.

(Trích Em bé thông minh)

? Trong những nhân vật đó có

ai là người kể chuyện không?

? Người kể chuyện ở đâu?

-Người kể tự giấu mình đi như là

không có mặt nhưng thực ra có mặt

kể như thế, tác giả

có thể kể được những gì?

-Kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với

nhân vật.

Vậy đoạn 1 được

kể theo ngôi thứ

mấy?

 Kể theo ngôi thứ ba

NGỮ VĂN-TIẾT 31:TẬP LÀM VĂN

NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I Ngôi kể và vai trò của ngôi

kể trong văn tự sự

1 Các ngôi kể thường gặp

trong văn tự sự:

a- Đoạn 1.

Đoạn 2 :

Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã

trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ

Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã.

(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)

b Đoạn 2:

? Người xưng

“ tôi ” trong đoạn văn là ai?

+Nhân vật Dế Mèn tự

xưng là “tôi”

? Khi xưng hô như vậy, người kể

có thể kể được những gì?

+ Người kể có thể trực tiếp kể ra

những gì mình nghe, thấy, trải qua;

trực tiếp nói ra cảm tưởng, ý nghĩ,

tình cảm của mình

? Vậy, đoạn 2 được kể theo ngôi thứ mấy?

→ Kể theo ngôi thứ nhất.

NGỮ VĂN-TIẾT 31:TẬP LÀM VĂN NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I Ngôi kể và vai trò của ngôi

kể trong văn tự sự

1.Ngôi kể thường gặp trong

văn tự sự.

NGỮ VĂN-TIẾT 31:TẬP LÀM VĂN NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I Ngôi kể và vai trò của ngôi

kể trong văn tự sự

1.Ngôi kể thường gặp trong

văn tự sự.

2 Vai trò của ngôi kể trong

văn tự sự

- Ngôi kể thứ nhất: Xưng tôi

- Ngôi kể thứ ba: Người kể giấu mình

Trong hai ngôi kể trên, ngôi kể nào

có thể kể tự do không bị hạn chế, còn ngôi kể nào chỉ kể đ ợc những gì mình biết và đã trải qua ?

Ngôi kể thứ nhất

Ngôi kể thứ ba

- Ng ời kể có thể

có thể kể linh

hoạt , tự do

những gì diễn

ra với nhân vật

- Ng ời kể có thể trực tiếp

kể những gì mình nghe, mình thấy hoặc mình

đã trải qua, có thể trực tiếp nói ra cảm t ởng, ý nghĩ của mình

Lời kể mang tính khách quan Lời kể mang tính chủ quan

Hãy thử đổi ngôi kể trong 2 đoạn văn trên bằng ngôi kể khác Lúc đó em sẽ

có các đoạn văn nh thế nào ?

Đoạn 2:

Bởi Dế Mèn ăn uống điều độ và làm việc cú chừng mực nờn Dế Mèn chúng lớn lắm Chẳng bao lõu, Dế Mèn đó trở thành

một chàng dế thanh niờn cường trỏng Đụi càng Dế Mèn mẫm búng Những cỏi vuốt ở chõn, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, Mèn co cẳng lờn, đạp

phành phạch vào cỏc ngọn cỏ Những ngọn

cỏ góy rạp, y như cú nhỏt dao vừa lia qua Đụi cỏnh Dế Mèn , trước kia ngắn hủn hoẳn, bõy giờ thành cỏi ỏo dài kớn xuống tận chấm đuụi Mỗi khi Dế Mèn vũ lờn, đó nghe tiếng phành phạch giũn gió.

(Tụ Hoài - Dế Mốn phiờu lưu ký)

Đoạn 1 : Vua và đỡnh thần đành chịu

Nhưng khụng hiểu sao, khi hai cha con tôi

đang ăn cơm ở cụng quỏn, bỗng cú sứ

nhà vua mang tới một con chim sẻ, với

lệnh bắt tôi phải dọn thành ba cỗ thức

ăn.Tụi nghĩ bụng chắc vua lại thử mỡnh

đõy Tôi liền nhờ cha lấy cho một cỏi kim

may rồi đưa cho sứ giả, bảo:

- ễng cầm lấy cỏi này về tõu đức vua

xin rốn cho tụi thành một con dao để xẻ

thịt chim

Vua nghe núi, từ đú mới phục hẳn

(Cú thể đổi ngụi kể thứ nhất thành ngụi Trớch Em bộ thụng minh )

kể thứ ba nhưng khú cú thể đổi ngụi kể

thứ ba sang ngụi kể thứ nhất Vỡ nếu đổi

thỡ phải cấu tạo lại hầu như cả đoạn văn,

phỏ vỡ cỏch kể ban đầu và nội dung

chuyện cũng phải thờm bớt mới phự hợp

? Vậy, theo em cú thể đổi

ngụi kể thứ ba trong đoạn 1

thành ngụi kể thứ nhất xưng

“tụi” được khụng? Vỡ sao?

II Luyện

2 Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

NGỮ VĂN-TIẾT 31:TẬP LÀM VĂN NGÔI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I Ngôi kể và vai trò của ngôi

kể trong văn tự sự

1.Các ngôi kể thường gặp trong văn tự sự

*Ghi nhớ: SGK – trang 89

Từ các ví dụ trên

em hãy nêu vai trò, đặc điểm của các ngôi kể?

tính khách quan, người kể có thể kể linh

hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật

tính chủ quan, người kể có thể trực tiếp

kể những gì mình nghe thấy, nhìn thấy,

mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra tình

cảm, suy nghĩ của mình.

Ngày nào cũng vậy, suốt buổi Dế Mèn chui vào trong

cùng hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm

thành một cái giường ngủ sang trọng Rồi cũng lo xa như

hai ngả làm những con đường tắt, những cửa sau, những

ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể

ba và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì mới cho đoạn văn:

“Ngày nào cũng vậy, suốt buổi tôi chui vào trong cùng hang, hì hục đào đất để khoét một cái ổ lớn làm thành một cái giường ngủ sang trọng Rồi cũng lo xa như các cụ già trong họ hàng dế, tôi đào hang sâu sang hai ngả làm những con đường tắt, những cửa sau, những ngách thượng, phòng khi gặp việc nguy hiểm, có thể thoát thân ra lối khác được.”

(Tô Hoài - Dế Mèn phiêu lưu ký)

Thay “ tôi ” → “Dế Mèn” ⇒ Có sắc thái khách quan, như là

đã xảy ra.

2 Bài tập 2: Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn sau thành ngôi thứ nhất và nhận xét ngôi kể đem lại điều gì khác cho đoạn văn:

“Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn Thanh định thần nhìn rõ: con mèo già của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa với chàng ngày trước Con vật nép chân vào mình phe

phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh giương lên nhìn

người Thanh mỉm cười lại gần vuốt ve con mèo.”

Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn Tôi định thần nhìn rõ: con mèo già của bà tôi, con mèo già vẫn

chơi đùa với tôi ngày trước Con vật nép chân vào mình phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh giương lên nhìn

người Tôi mỉm cười lại gần vuốt ve con mèo.

nhân vật, sự việc như đang xảy ra trước mắt người đọc.

Thảo luận nhóm:

Nhóm 1:

Truyện Em bé thông minh kể theo ngôi nào ?Vì sao như vậy?

Kể lại chuyện Em bé thông minh bằng ngôi thứ nhất?

Nhóm 2 : Vì sao trong các truyện cổ tích, truyền thuyết người ta hay kể chuyện theo ngôi thứ ba mà không kể theo ngôi thứ nhất?

Nhóm 3:

Dùng ngôi thứ nhất kể miệng về cảm xúc của em khi nhận được

quà tặng của người thân.

-Ngôi kể là gì? Có mấy ngôi kể

trong văn tự sự? Mỗi ngôi kể có

đặc điểm gì?

-Chuẩn bị bài: Thứ tự kể trong văn

tự sự.