Hình thành phẩm chất: - Phẩm ch t yêu nước, yêu tiếng mẹ đẻ và có ý thức làm phong phú và trong sáng ngôn ngữ tiếng Việt từ hoạt động nhóm để hiểu được rõ giá trị của cốm, mô tả được cá
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH YÊN BÁI
KẾ HOẠCH BÀI DẠY Tiết 54 - Văn bản MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM (Tiết 2)
Môn học: Ngữ văn 7 Ngày soạn: 06/12/2020
Người thực hiện: Bùi Vũ Ngọc Trâm - Trường PTDTNT Yên Bình
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nhận biết được giá trị của cốm trong đời đời sống và cách thưởng thức cốm trong nét đẹp văn hóa của người Hà Nội nói riêng và người Việt Nam nói chung
- Phân tích được sự tinh tế, nhẹ nhàng mà sâu sắc trong lối văn tùy bút của Thạch Lam
- Liên hệ được tình yêu của bản thân với những món ăn quê hương mình
- Vận dụng được cách viết bài văn biểu cảm về tình yêu với món ăn truyền thống của quê hương
2 Định hướng năng lực:
- Năng lực tự chủ và tự học đọc – viết giải quyết v n đề trong hoạt động cá nhân
tự mình trải nghiệm món ăn hợp tác giao tiếp trong hoạt động trò chơi
- Năng lực ngôn ngữ văn học trong hoạt động nhóm khi cá nhân trình bày sản phẩm hoạt động của mình
3 Hình thành phẩm chất:
- Phẩm ch t yêu nước, yêu tiếng mẹ đẻ và có ý thức làm phong phú và trong sáng ngôn ngữ tiếng Việt từ hoạt động nhóm để hiểu được rõ giá trị của cốm, mô tả được cách thưởng thức cốm và và thông qua hoạt động trò chơi kể tên những món
ăn đặc sản của quê hương em
- Phẩm ch t trách nhiệm chăm chỉ từ thái độ tôn trọng và giữ gìn, bảo vệ các giá trị văn hóa người Việt Nam thông qua vai trò cá nhân trong hoạt động nhóm
II Thiết bị dạy học và học liệu
- Máy tính, máy chiếu, bảng tương tác
- Tranh ảnh, video, sản phẩm trực quan
III Phương pháp và kỹ thuật dạy học:
- Trò chơi
- Phương pháp thảo luận nhóm, trải nghiệm thực tế
IV Tiến trình dạy học
1 Hoạt động 1: Mở đầu
Trang 2Mục đích Nội dung Sản phẩm Cách thực hiện
Tạo hứng thú
học tập cho
học sinh khi
hệ thống kiến
thức của tiết
học trước và
tạo tâm thế
cho học sinh
bước vào tiết
học
Chơi trò chơi
mô phỏng
“Đường lên đỉnh
Olympia”
Trả lời được các câu hỏi trong trò chơi và có tâm thế sẫn sàng vui vẻ bước vào tiết học
Bước 1: Giao nhiệm vụ:
- Gv: Cho học sinh chia làm 2 đội chơi theo 2 dãy để cùng thi tài kiến thức
- Học sinh nghiên cứu luật chơi cách chơi Cụ thể: Các bạn sẽ trải qua 3 vòng thi để bước vào vòng cuối cùng
là vòng về đích Mỗi vòng sẽ có 2 câu hỏi đội nào có câu trả lời đúng sớm nh t sẽ được đi tiếp
Bước 2: HS chọn câu hỏi suy nghĩ để
trả lời
Bước 3: Hs liên kết các câu trả lời để
nắm được kiến thức của bài học ở tiết học trước
Bước 4: GV nhận xét dẫn dắt vào bài
(Cả 2 đội đã dành phần thắng và chúng ta cùng nhau bước vào phần cuối cùng là phần: Về đích – chính là nội dung bài học ngày hôm nay)
2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Xác định
được các giá
trị của cốm
Rút ra bài học
II Phân tích văn bản
2 - Giá trị của cốm :
Hoạt động theo nhóm
II Phân tích văn bản
2 - Giá trị của cốm :
- Cốm là đặc sản dân tộc
- Cốm là thức quà thiêng liêng
Bước 1:
GV giao nhiệm vụ:
+ Nhiệm vụ 1: Thảo luận nhóm
(nhóm 4 người, mỗi người có 1 phút
- ghi lại 1 ý kiến về giá trị của cốm được Thạch Lam trình bày trong văn bản)
- Cốm là đặc sản của dân tộc
- Cốm là quà của đồng quê
- Cốm làm quà sêu tết
- Cốm để dẫn cưới có tính ch t lễ nghi trang trọng
Câu văn nào nêu khái quát giá trị
Trang 3→ Cốm mang giá trị vật chất, tinh thần, nét đẹp văn hóa Việt Nam
của cốm?
“ Cốm là thức quà An Nam”
+ Nhiệm vụ 2: Thảo luận nhóm theo phiếu học tập (Các nhóm thảo luận 2 phút, mỗi người trả lời 1 câu hỏi trong phiếu học tập và tổng hợp thành kết quả chung của nhóm mình)
- Câu 1: Em hiểu sêu tết là gì?
(chú thích sgk – T161)
- Câu 2: Thạch Lam chỉ ra sự hòa hợp giữa hồng và cốm trên phương diện nào?Tác giả sử dụng nghệ thuật gì để nói về sự hòa hợp đó?
(phương diện màu sắc và hương vị Nghệ thuật so sánh)
- Câu 3: Thạch Lam phê phán điều gì?
(Phê phán sự lai căng bắt chước nước ngoài)
- Câu 4: Em rút ra bài học gì?
(Cốm mang giá trị vật ch t, tinh thần, nét đẹp văn hóa Việt Nam)
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ để
hoàn thành nhiệm vụ
Bước 3: HS trình bày trước lớp, các
HS khác nhận xét, bổ sung
Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chốt
kiến thức
Biết được:
Cách thưởng
thức cốm
Rút ra bài học
3 Cách thưởng thức cốm:
Hoạt động nhóm đi từ trải nghiệm bản thân đến nội dung bài học
3 Cách thưởng thức cốm
Bước 1:
GV giao nhiệm vụ1: GV chia cốm theo các nhóm bàn để HS tự mình
ăn cốm và đưa ra cảm nhận của bản thân với 2 nội dung:
- Miêu tả lại cách ăn của em?
- Em cảm nhận gì về màu sắc và hương vị của món em vừa ăn?
(Gọi 4 HS theo quan sát của GV: ăn
Trang 4- Thanh nhã, lịch
sự, nhẹ nhàng, không kiểu cách
→Thế hiện
sự trân trọng, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
nhiều và nhanh; Ăn nhiều và chậm;
Ăn ít và nhanh; Ăn ít và chậm )
GV giao nhiệm vụ2: Hoạt động cá nhân và hoạt động bàn
- Câu 1: Thạch Lam nói gì về cách
ăn cốm?
(ăn từng chút ít, thong thả, ngẫm nghĩ
Thanh nhã, lịch sự)
- Câu 2: Với người mua cốm, nhà văn có lời đề nghị như thế nào? Nhận xét cách sử dụng các câu văn của tác giả?
(Hỡi các bà mua hàng hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve
Hỡi : Kêu gọi Hãy, phải, nên - khuyên nhủ)
- Câu 3: 2 câu văn cuối bài thể hiện thái độ, tình cảm gì của tác giả ?
(Trân trọng, thành kính )
- Câu 4: Em rút ra bài học gì?
(Trân trọng, giữ gìn văn hóa dân tộc)
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, GV
quan sát HS làm việc, hỗ trợ HS, theo dõi quá trình làm việc của HS
Bước 3: Đại diện HS các nhóm báo
cáo kết quả làm việc, HS nhóm khác nhận xét bổ sung
Bước 4: GV đánh giá nhận xét kết
quả làm việc của HS và chốt kiến thức
Hệ thống
được nội
dung chính
của bài học
III Tổng kết
Hoạt động
cá nhân, theo nhóm cặp để tổng kết nội dung bài học
III Tổng kết
Bước 1- GV giao nhiệm vụ: Thực hiện hoạt động cá nhân theo câu hỏi của GV:
- Em hãy khái quát những nét đặc sắc về nghệ thuật và nội dung của văn bản “Một thứ quà của lúa non: cốm”?
Trang 5* Ghi nhớ:
sgk – T163
(Cảm nhận tinh tế, sâu sắc, ngôn ngữ giàu sắc thái biểu cảm đậm ch t trữ tình
Ngợi ca giá trị đặc sắc của cốm và nét đẹp văn hoá ẩm thực Việt Nam)
- GV cho HS đọc ghi nhớ trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, GV
quan sát HS làm việc, hỗ trợ HS, theo dõi quá trình làm việc của HS
Bước 3: HS báo cáo kết quả làm việc,
HS khác nhận xét bổ sung
Bước 4: GV đánh giá nhận xét kết
quả làm việc của HS và chốt kiến thức
3 Hoạt động 3: Luyện tập
III Luyện tập
Học sinh tìm
ra được
những món
ăn là đặc sản
của quê
hương minh
Kể tên những món
ăn đặc sản của quê hương mình? (với hoạt động trò chơi tiếp sức ai nhanh hơn)
III Luyện tập
Bài tập luyện tập:
Các món
ăn đặc sản quê hương Yên Bái
+ Cốm Tú
Lệ + Táo mèo + Trâu gác bếp
+ Xôi ngũ sắc
+ Bưởi Đại Minh
+ Chè cổ thụ Suối Giàng…
Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Thực hiện trò chơi ai nhanh hơn
-GV chia lớp làm 2 đội kể tên những món ăn đặc sản của quê hương minh -Nhóm nào có nhiều đáp án đúng, nhóm đó dành phần thắng cuộc
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, GV
quan sát HS làm việc, hỗ trợ HS, theo dõi quá trình làm việc của HS
Bước 3: GV quan sát HS làm việc, hỗ
trợ HS, theo dõi quá trình làm việc của HS
Bước 4: GV đánh giá nhận xét kết
quả làm việc của HS và chốt đáp án
Trang 64 Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục đích: Học sinh vận dụng được các kiến thức để hoàn thành phần bài tập
vận dụng
b) Nội dung: Viết đoạn văn biểu cảm 100 từ về một món ăn của quê hương mình c) Sản phẩm: Học sinh viết được đoạn văn đúng hình thức, nội dung và có sử
dụng phương thức biểu đạt: biểu cảm
d) Cách thức thực hiện:
- GV giao nhiệm vụ: Thực hiện hoạt động cá nhân giải quyết bài tập vận dụng
- HS thực hiện nhiệm vụ, GV hỗ trợ HS, theo dõi quá trình làm việc của HS
- HS báo cáo kết quả làm việc cho GV
- GV đánh giá nhận xét kết quả làm việc của HS