SO SANH BÌNH THI GVDG 13 14

Tìm phép so sánh trong khổ thơ sau:“Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con Đêm nay con ngủ giấc tròn Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.” Trần Quốc Minh... Tâm hồn

PHÒNG GD & ĐT HÒN ĐẤT

Lớp 6/ 3

Giáo viên thực hiện: Đàm Lam Bình

Trường THCS Vàm Rầy- Hòn Đất- Kiên Giang

KIỂM TRA BÀI CŨ

-So sánh

là gì?

- Nêu cấu

tạo của

một phép

so sánh

đầy đủ?

Vế A Phương

diện so sánh

Từ so

Sự vật được

so sánh

Điểm giống nhau (tương đồng)

Từ chỉ

ý so sánh

Sự vật dùng

để so sánh

So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Hãy xác định cấu tạo của hai phép so sánh sau và cho biết sự giống nhau và khác nhau giữa chúng?

- Cô giáo như mẹ hiền - Một giọt máu đào hơn ao nước lã.

ss B

So sánh ngang bằng So sánh không ngang bằng

Từ

Tìm phép so sánh trong khổ thơ sau:

“Những ngôi sao thức ngoài kia

Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.”

Trần Quốc Minh

Ghi nhớ 1

Có hai kiểu so sánh:

- So sánh ngang bằng;

- So sánh không ngang bằng.

Bài tập 1:

a Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những hàng tre

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Tỏa nắng xuống dòng sông lấp loáng

(Tế Hanh)

b Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

Con đi đánh giặc mười năm

Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi

(Tố Hữu)

c Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng (Minh Huệ)

Em hãy xác định phép so sánh và cho biết chúng thuộc kiểu so sánh nào, trong các khổ thơ sau?

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Con đi đánh giặc mười năm

Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi

b Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

c Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng.

=> So sánh ngang bằng.

=> So sánh không ngang bằng.

=> So sánh không ngang bằng.

=> So sánh ngang bằng.

là

Chưa bằng

Chưa bằng

Như

hơn

Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng,

một cảm giác riêng Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời

lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ

Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây

nằm phơi trên mặt đất Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn, múa may với làn gió thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại: cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc

lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt

rè, rồi như gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành

Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơm, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mền mại (Khái Hưng)

1) Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất

như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ

2) Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi

cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái

giây nằm phơi trên mặt đất

3) Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn, múa may với làn

gió thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại:

4) cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây

không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ

5) Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt

đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành

Bài tập 1:

Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của một phép so sánh mà em thích?

a.Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những hàng tre.

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè.

Tỏa nắng xuống dòng sông lập loáng

( Tế Hanh )

b Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

Con đi đánh giặc mười năm

Chưa bằng khó bầm nhọc đời sáu mươi

(Tố Hữu)

.c.Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng

(Minh Huệ)

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm.

Con đi đánh giặc mười năm

Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi.

Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng.

a Tâm hồn “tôi” rất nhạy cảm, yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết.

b Sự biết ơn sâu sắc của người con trước công

lao to lớn của mẹ.

Ghi nhớ 2

hình, giúp cho việc miêu tả sự

tư tưởng, tình cảm sâu sắc

Hãy nêu những câu văn

có sử dụng phép so sánh trong bài “vượt thác” ?

1 Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ

núi rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp.

2 Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang

trước mặt.

3 Những động tác thả sào, rút sào rập ràng

nhanh như cắt.

4 Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng

đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn

chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì

trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của

Trường Sơn oai linh hùng vĩ.

5 Dượng Hương Thư đang vượt thác khác

hẳn dượng Hương Thư ở nhà, nói năng nhỏ

nhẹ, tính nết nhu mì, ai gọi cũng vâng

vâng dạ dạ

6 Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những

bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay

hô đám con cháu tiến về phía trước.

Em thích hình ảnh so sánh nào? Vì sao?

4 Dượng Hương Thư… oai linh hùng vĩ.

(Phép so sánh thể hiện trí tưởng tượng phong phú của tác giả Hình ảnh nhân vật hiện lên đẹp, khỏe, hào hùng Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người)

Bài tập 3 : Dựa theo bài Vượt thác, hãy viết đoạn văn

có từ ba đến năm câu tả dượng Hương Thư đưa

thuyền vượt qua thác dữ; trong đoạn văn có sử dụng

cả hai kiểu so sánh đã được giới thiệu.

•Yêu cầu:

-Nội dung: Tả cảnh

dượng Hương Thư

đưa thuyền vượt qua

thác dữ.

-Độ dài: khoảng từ 3

đến 5 câu.

-Kĩ năng: Sử dụng

hai kiểu so sánh( ngang

bằng và không ngang

bằng).

Đoạn văn mẫu:

Nước từ trên cao phóng xuống định nuốt chửng con thuyền Nhưng ở phía dưới dượng Hương Thư nhanh như cắt vừa thả sào, vừa rút sào nhịp nhàng,

đều đặn Con thuyền được giữ thăng bằng vẫn xé

ngang dòng nước lao nhanh Nó chồm lên, sấn tới,

hùng dũng hơn cả dòng thác dữ.

như

hơn cả

-> So sánh ngang bằng

-> So sánh không ngang bằng

B

C

Bài tập trắc nghiệm Chọn câu trả lời đúng nhất

1 Câu thơ sau sử dụng kiểu so sánh nào?

Bà như quả đã chín rồi

Càng thêm tuổi tác càng tươi lòng vàng.

So sánh ngang bằng

So sánh không ngang bằng.

2 Tác dụng của phép so sánh là:

A

B

Gợi hình, gợi cảm, giúp việc miêu tả sinh động Biểu hiện tư tưởng, tình cảm của người viết.

Vừa gợi hình, giúp việc miêu tả sinh động cụ thể, vừa có tác dụng thể hiện tư tưởng tình cảm

A

C

So sánh ngang bằng.

Vừa gợi hình, giúp việc miêu tả sinh động cụ thể, vừa có tác dụng thể hiện tư tưởng tình cảm.

- Học bài và làm bài.

* Hướng dẫn về nhà