Những đặc điểm của một nhà trường thành công Dạy học hướng vào học sinh, lấy học sinh làm trung tâm: Chương trình học đảm bảo tính học thuật, tính khoa học; Phương pháp giảng dạy t[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁI BÌNH
Văn hoá
Trần Tuấn Anh Phó trưởng phòng Giáo dục Tiểu học
Thái Bình, năm 2012
Trang 21.1 Kiến thức:
1- Nhận thức và lý giải được tầm quan trọng của
VHNT, vai trũ lónh đạo của HT trong việc phỏt triển
VHNT
2 - Xỏc định được nội hàm khỏi niệm và những đặc
trưng của VHNT.
MỤC TIấU
1.2 Kỹ năng
- Xỏc định được cỏc giỏ trị cốt lừi và cỏch thức lónh đạo phỏt triển VHNT
1.3 Thái độ
- Có thái độ tích cực và quyết tâm phát triển VHNT
Trang 3Văn hoá
Khái niệm
Văn hoá (culture) có nguồn gốc tù cultus animi là trồng trọt tinh thần, tức
là giáo dục, bồi dưỡng tâm hồn con người
Văn hoá gắn liền với giáo dục, đào tạo con người, một tập thể người để họ có được những phẩm chất tốt đẹp cần thiết cho toàn thể cộng đồng
Nghĩa gốc của văn hóa là cái đẹp Theo cách nhìn phương đông, Hình thức đẹp đẽ biêu hiện trước hết trong lễ, nhạc, cách lãnh đạo, quản lý,… đặc biệt trong ngôn ngữ, cách ứng xủ lịch sự Nó biểu hiện thành một hệ thống cac chuẩn mực, giá trị ứng xử được mọi người chấp nhận và xem là đẹp đẽ
Trang 4- Văn hoá tổ chức là một tập hợp các
chuẩn mực, các giá trị, niềm tin và hành
vi ứng xử của một tổ chức tạo nên sự
khác biệt của các thành viên của tổ chức
này với các thành viên của tổ chức khác
(Greert Hofstede , Cultures &
Organisations, 1991)
Văn hoá tổ chức
- Văn hoá tổ chức liên quan đến toàn bộ đời sống vật chất, tinh thần của một tổ chức Nó biêu hiện trước hết trong trong tầm nhìn, sứ mạng, mục tiêu, triết lý, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lý…, bầu không khí tâm
lý Thể hiện thành một hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc ứng xử được xem là tốt đẹp và được mỗi người trong tổ
chức chấp nhận
Trang 5 VHNT liên quan đến toàn
bộ đời sống vật chất, tinh thần của một nhà trường
Nó biêu hiện trước hết trong trong tầm nhìn, sứ mạng, mục tiêu, triết lý, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lý…, bầu không khí tâm lý Thể hiện thành một hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc ứng xử được xem là tốt đẹp và được mỗi người trong nhà trường chấp
nhận
VHNT là một
tập hợp các
chuẩn mực, các
giá trị, niềm tin
và hành vi ứng xử
… đặc trưng của
một trường học
tạo nên sự khác
biệt với các tổ
chức khác.
Khái niệm: văn hoá nhà trường
Trang 6NHÀ TRƯỜNG
KẾT TINH (VHNT)
CÁC
TRIẾT
LY
VÀ
CÁC
GIÁ
TRI
QUAN HỆ VỚI:
- CÔNG VIỆC
- BẢN THÂN
- NGƯỜI KHÁC
CÁC QUY ĐINH VÀ
CHÍNH SÁCH
-TRANG TRÍ
-BÀI TRÍ
-TRANG PHỤC
-LO GO
-KHẨU HIỆU
-…
-TRẢI NGHIỆM, TƯƠNG TÁC -HÌNH THÀNH THÓI QUEN -XUẤT HIỆN CÁC NHU CẦU -HÀNH VI TỰ GIÁC
PHONG CÁCH – VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
TẦM NHÌN
SỨ MỆNH
MỤC TIÊU
CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ
HT, GV, NV, HS, PH,…
VÀ
CÁC MỐI QUAN HỆ
CƠ SỞ VẬT CHẤT
Trang 7Các yếu tố cấu thành văn hoá nhà trường
Giá trị
Chớnh sỏch
Các mối
quan hệ
Cảm xúc
và ớc muốn cá nhân
v.v Nghi
thức và hành vi
Đồng phục
Truyền thống
Biểu
t ợng
Các loại thái độ
Niềm tin
Chuẩn mực
Văn hoá
NT
Trang 8Văn hoá nhà trường: Mô hình tảng băng
Văn hoá nhà trường giống như tảng băng có phần nổi, phần chìm?
PhÇn næi
Phần chìm
• Tầm nhìn, chính sách, mục đích, mục tiêu
• Khung cảnh, cách bài trí lớp học
• Logo, khẩu hiệu, bảng hiệu, biểu tượng
• Đồng phục, Các nghi thức, nghi lễ
• Các hoạt động văn hoá, học tập của trường…
• …?
• Nhu c u, c m xúc, mong mu n cá nhân ầ ả ố
• Quy n l c và cách th c nh h ề ự ứ ả ưở ng
• Th ươ ng hi u ệ
• Các giá trị
• Các gi đ nh ng m ả ị ầ
• …?
Trang 9Văn hoá nhà trường tích cực, lành mạnh
• Nuôi dưỡng bầu không khí cởi mở, dân chủ;
• Mỗi cán bộ giáo viên đều hiểu rõ trách nhiệm, tích cực
tham gia vào việc ra các quyết định dạy và học;
• Coi trọng con người, cổ vũ sự nổ lực hoàn thành công
việc và công nhận sự thành công của mỗi người;
• Sáng tạo và đổi mới; Nhà trường có những chuẩn mực
để luôn luôn cải tiến, vươn tới;
• Khuyến khích giáo viên cải tiến phương pháp nâng cao
chất lượng dạy và học;
• Khuyến khích đối thoại và hợp tác, làm việc nhóm;
• Chia sẻ kinh nghiệm và trao đổi chuyên môn;
• Chia sẻ quyền lực, trao quyền, khuyến khích tính tự chịu trách nhiệm; Chia sẻ tầm nhìn
• Nhà trường thể hiện sự quan tâm, quan hệ hợp tác chặt
chẽ, lôi kéo cộng đồng cùng tham gia giải quyết những vấn đề của GD.
vấn đề của GD
Trang 10Biểu hiện tiêu cực, không lành mạnh (phi/thiếu văn hoá)
• Sự buộc tội, đổ lỗi cho nhau;
• Sự kiểm soát quá chặt chẽ đánh mất quyền tự do và tự chủ của cá nhân;
• Quan liêu, nguyên tắc một cách máy móc;
• Trách mắng học sinh vì các em không có sự tiến bộ;
• Thiếu sự động viên khuyến khích;
• Thiếu sự cởi mở, thiếu sự tin cậy;
• Thiếu sự hợp tác, thiếu sự chia sẻ học hỏi lẫn nhau;
• Mẫu thuẫn xung đột nội bộ không được giải quyết kịp thời.
Trang 11Vai trò của hiệu trưởng trong lãnh đạo
phát triển VHNT
Hiệu trưởng có vai trò quyết định/chi phối sự phát Hiệu trưởng có vai trò quyết định/chi phối sự phát
triển VHNT : :
- Triết lý giáo dục của HT ảnh hưởng đến VHNT
- HT có vai trò quyết định trong việc hình thành các chuẩn mực, niềm tin
- Sự quan tâm, chú ý của HT đến cái gì…sẽ ảnh hưởng chi phối VHNT
- HT xác định, tạo lập hệ thống giá trị cốt lõi của trường
- HT xác định các đặc trưng và chia sẻ tầm nhìn
Hiệu trưởng có ảnh hưởng như thế nào đến VHNT?
Trang 12Vai trò của hiệu trưởng trong lãnh đạo
Những cách ảnh hưởng của HT đến VHNT Những cách ảnh hưởng của HT đến VHNT : :
- HT phải là người lãnh đạo gương mẫu (tấm gương cho
GV, NV, HS);
- HT hình thành VHNT thông qua hàng trăm hoạt động tương tác hàng ngày với CB, GV, HS, PH và cộng đồng
- HT chú ý đến nhu cầu của CB, GV và nhu cầu của HS
- Cách phản ứng của HT đối với những biến động trong nhà trường;
- HT xác lập cơ chế đánh giá, thi đua khen thưởng (đúng người, đúng việc);
- Phong cách lãnh đạo dân chủ, tăng cường đối thoại, cùng tham gia, phân công trách nhiệm rõ ràng,
- Khả năng biết lắng nghe của HT nuôi dưỡng bầu không khí tâm lý cởi mở, tin cậy, tôn trọng lẫn nhau ở nơi làm việc
- HT xác định các tiêu chuẩn chọn lựa và sa thải GV, NV
- HT xác định các đặc trưng và chia sẻ tầm nhìn
Hiệu trưởng có ảnh hưởng như thế nào đến VHNT?
Trang 13Vai trò của hiệu trưởng trong lãnh đạo
Những cách HT nuôi dưỡng, vun trồng VHNT Những cách HT nuôi dưỡng, vun trồng VHNT : :
- Giữ vai trò dẫn dắt (bằng các định hướng, mục tiêu), thể hiện
uy tín;
- Khuyến khích và tích cực ủng hộ sự đổi mới để GV phát triển tối đa khả năng của họ;
- Coi trọng việc đào tào, bồi dưỡng chuyên môn để không ngừng phát triển đội ngũ;
- Khuyến khích GV tích cực hợp tác với đồng nghiệp trong và ngoài trường;
- Tạo điều kiện để mỗi HS đều có cơ hội thể hiện khả năng/ năng lực;
- Thúc đẩy sự đối thoại, trao đổi chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm;
- Tạo dựng bầu không khí cởi mở, dân chủ và nhân văn;
- Khuyến khích tinh thần hợp tác và kỹ năng làm việc nhóm.
- Khuyến khích tinh thần hợp tác và kỹ năng làm việc nhóm
Hiệu trưởng nuôi dưỡng VHNT bằng cách nào ?
Trang 14Xây dựng các quy tắc ứng xử
với mọi người
- Tôn trọng người khác
- Tôn trọng lời hứa/sự cam kết
- Trung thực
- Tránh cách nói mỉa mai, làm thương tổn
người khác
- Luôn tìm ưu điểm ở người khác
- Đặt vị trí mình vào vị trí người khác để
đối xử
đối xử
Trang 15Xây dựng các quy tắc ứng xử
với môi trường
- Bảo vệ sức khỏe
- Giữ gìn vệ sinh trường, lớp
- Bảo vệ môi trường sống
- Tiết kiệm năng lượng
Trang 16Những đặc điểm của một nhà trường
thành công
Dạy học hướng vào học sinh, lấy học sinh làm trung tâm:
Chương trình học đảm bảo tính học thuật, tính khoa học;
Phương pháp giảng dạy tích cực hoá người học, kích thích tự học;
Khuyến khích trao đổi chia sẻ kinh nghiệm;
Thúc đẩy, cổ vũ tinh thần hợp tác, kỹ năng làm việc nhóm;
Đẩy mạnh bồi dưỡng, phát triển chuyên môn cho đội ngũ giáo viên;
Chia sẻ vai trò lãnh đạo (hiệu trưởng và các giáo viên phải cùng làm việc, cùng hoạt động với tinh thần hợp tác và cộng tác);
Nuôi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề một cách sáng tạo;
Xây dựng mối quan hệ thân thiện, hỗ trợ, gần gũi với cộng đồng
đồng
Trang 17Cách thức phát triển văn hoá nhà
1 Xây dựng bầu không khí dân chủ: cởi mở, hợp tác, cùng chia
sẻ hỗ trợ lẫn nhau;
2 Xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá, khen thưởng hợp lý thúc đẩy mọi người nỗ lực làm việc;
3 Mỗi CBQL, GV, NV trong trường đều có bản mô tả công việc,
rõ trách nhiệm, quyền hạn và nghĩa vụ;
4 HT tăng cường dự giờ, trao đổi chuyên môn với GV đứng lớp
về cách dạy và học;
5 Làm cho HS biết là chúng được yêu thương, được quan tâm chăm sóc;
6 Đảm bảo HS có một tương lai xứng đáng với sự đầu tư của cha mẹ chúng;
Trang 18Cách thức phát triển văn hoá nhà
7 HT chia sẻ quyền lực, mạnh dạn trao quyền cho GV (đề cao vai trò lãnh đạo hoạt động dạy và học của GV).
8 HT thể hiện sự nhiệt tâm, trách nhiệm và đầy tình yêu thương học trò.
9 HT thường xuyên có mặt trong trường và tham dự
những sinh hoạt của HS nhiều như có thể.
10 HT thường xuyên trau dồi kỹ năng giao tiếp, biết lắng nghe
11 Khuyến khích PH tham gia vào các hoạt động GD của trường và làm cho PH hiểu rõ vai trò của họ.
12 HT luôn suy nghĩ để học hỏi, để đổi mới và nâng cao
uy tín của mình trong nhà trường.
uy tín của mình trong nhà trường .
Trang 19Xin chân thành c m n ! ả ơ