I/ MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC : 1.về kiến thức: Học sinh cần nắm được : + Những đặc điểm về điều kiện tự nhiên của các quốc gia cổ đại phương Đông và sự phát triển ban đầu của các ngành kinh t[r]
Trang 1LỊCH SỬ 10 SOẠN THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI
ĐẦY ĐỦ CHI TIẾT
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Tài liệu PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRèNH THPT
(Dựng cho cỏc cơ quan quản lớ giỏo dục và giỏo viờn , ỏp dụng từ năm học 2012-2013)
Lịch Sử Lớp 10 Cả năm: 37 tuần (52 tiết) Học kì I: 19 tuần (18 tiết) Học kì II: 18 tuần (34 tiết)
học kì I Phần một lịch sử thế giới thời nguyên thuỷ,
cổ đại và trung đại
Chương I Xó hội nguyờn thuỷ (2 tiết)
Bài 1 Sự xuất hiện loài người và bầy người nguyờn thuỷ
Bài 2 Xó hội nguyờn thuỷ
Chương II Xó hội cổ đại (4 tiết)
Bài 3 Cỏc quốc gia cổ đại phương Đụng
Bài 4 Cỏc quốc gia cổ đại phương Tõy - Hi Lạp và Rụ - ma
Chương III Trung Quốc thời phong kiến (2 tiết)
Bài 5 Trung Quốc thời phong kiến
Chương IV Ấn Độ thời phong kiến (2 tiết)
Bài 6 Cỏc quốc gia Ấn và văn hoỏ truyền thống Ấn Độ
Bài 7 Sự phỏt triển lịch sử và nền văn hoỏ đa dạng của Ấn Độ
Kiểm tra viết (1 tiết)
Chương V Đụng Nam Ấ thời phong kiến (2 tiết)
Bài 8 Sự hỡnh thành và phỏt triển cỏc vương quốc chớnh ở Đụng Nam Á
Bài 9 Vương quốc Campuchia và Vương quốc Lào
Chương VI Tõy õu thời trung đại (4 tiết)
Bài 10 Thời kỡ hỡnh thành và phỏt triển của chế độ phong kiến ở Tõy Âu (thế kỉ V đến
thế kỉ XIV)
Bài 11 Tõy Âu thời hậu kỡ trung đại
Bài 12 ụn tập lịch sử thế giới nguyờn thuỷ, cổ đại và trung đại
Kiểm tra học kỡ I (1 tiết)
Trang 2Học kì II Phần hai lịch sử việt nam
từ nguồn gốc đến giữa thế kỉ xix
Chương I Việt Nam từ thời nguyên thuỷ đến thế kỉ X (4 tiết)
Bài 13 Việt Nam thời nguyên thuỷ
Bài 14 Các quốc gia cổ đại trên đất nước Việt Nam
Bài 15 Thời Bắc thuộc và cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc (từ thế kỉ II TCN
đến đầu thế kỉ X)
Bài 16 Thời Bắc thuộc và cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc (tiếp theo)
Chương II Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XV (4 tiết)
Bài 17 Quá trình hình thành và phát triển của nhà nước phong kiến (từ thế kỉ X đến
thế kỉ XV)
Bài 18 Công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế trong các thế kỉ X-XV
Bài 19 Những cuộc chiến đấu chống ngoại xâm ở các thế kỉ
X-XV
Bài 20 Xây dựng và phát triển văn hoá trong các thế kỉ X-XV
Chương III Việt Nam trong các thế kỉ XVI-XVIII (4 tiết)
Bài 21 Những biến đổi của nhà nước phong kiến trong các thế kỉ XVI-XVIIIBài 22 Tình hình kinh tế ở các thế kỉ XVI-XVIII
Bài 23 Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc cuối
thế kỉ XVIII
Bài 24 Tình hình văn hoá ở các thế kỉ XVI-XVIII
Chương IV Việt Nam ở nửa đầu thế kỉ XIX (2 tiết)
Bài 25 Tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá dưới triều Nguyễn (nửa đầu thế kỉ
XIX)
Bài 26 Tình hình xã hội ở nửa đầu thế kỉ XIX và phong trào đấu tranh của nhân
dân
Lịch sử địa phương (1 tiết)
Sơ kết lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỉ XIX (2 tiết)
Bài 27 Quá trình dựng nước và giữ nước
Bài 28 Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam thời phong kiến
Kiểm tra viết (1 tiết)
Phần ba lịch sử thế giới cận đại
Chương I Các cuộc cách mạng tư sản (từ giữa thế kỉ XVI đến nửa cuối thế kỉ
XVIII) (4 tiết)
Bài 29 Cách mạng Hà Lan và cách mạng tư sản Anh
Bài 30 Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở
Bắc Mĩ
Bài 31 Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII
Chương II Các nước Âu-Mĩ (từ đầu thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX) (6 tiết)
Bài 32 Cách mạng công nghiệp ở châu Âu
Bài 33 Hoàn thành cách mạng tư sản ở châu Âu và Mĩ giữa thế kỉ XIX
Bài 34 Các nước tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
Bài 35 Các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ và sự bành trướng thuộc địa
Chương III Phong trào công nhân (từ đầu thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX) (5 tiết)
Bài 36 Sự hình thành và phát triển của phong trào công nhân
Trang 3Bài 37 Mác và Ăng-ghen Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học
Bài 38 Quốc tế thứ nhất và Cơng xã Pa-ri 1871
Bài 39 Quốc tế thứ hai
Bài 40 Lê-nin và phong trào cơng nhân Nga đầu thế kỉ XX
Kiểm tra học kì II (1 tiết)
Ngày soạn : Chương I: XÃ HỘI NGUYÊN THỦY
Tiết : 01 Bài 1: SỰ XUẤT HIỆN LOÀI NGƯỜI
VÀ BẦY NGƯỜI NGUYÊN THỦY
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1.Về kiến thức : Giúp HS hiểu những mốc và bước tiến trên chặng đường dài , phấn
đấu qua hàng triệu năm của loài người nhằm cải thiện đời sống và cải biến bản thâncon người
2.Về thái độ : Giáo dục cho học sinh thấy được vai trò và tác dụng của lao động trong
tiến trình phát triển của xã hội loài người
3.Về kỹ năng : Rèn luyện kĩ năng trình bày nội dung lịch sử , sử dụng SGK, kỉ năng
phân tích , đánh giá và tổng hợp về đặc điểm tiến hóa của loài người
II.CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
1.Chuẩn bị của thầy:
-Lịch sử thế giới cổ đại – NXB Giáo Dục, Hà Nội, 1999
-Những mẩu chuyện lịch sử thế giới, tập 1, NXB Giáo Dục, Hà Nội, 1999
2.Chuẩn bị của trò:
-Bản đồ thế giới
-Biểu đồ thời gian về người tối cổ
III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1.Ổn định tổ chức :
Sĩ số , vệ sinh , trang phục , thái độ học tập
2.Giới thiệu bộ môn :
Khái quát về chương trình lịch sử lớp 10 , và phương pháp học tập bộ môn
3.Giảng bài mới:
Con người và xã hội loài người tồn tại và phát triển cách đây hàng triệu năm.Với bàn tay lao động vàsức sáng tạo không ngừng , con người đã làm nên những điềukỳ diệu của thế giới Vậy loài người từ đâu sinh ra? Quá trình phát triển của họ đượcđánh dấu bởi những mốc thời gian và thành tựu cơ bản nào? Bài học hôm nay chúng
ta sẽ tìm hiểu điều đó
Trang 4TG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG CẦN NẮM
15’
GV : Con người đã có mặt
trên trái đất này từ rất xa xưa
Tuy nhiên , việc giải thích về
nguồn gốc con người có nhiều
quan điểm khác nhau Em hãy
cho biết hiểu biết của mình về
nguồn gốc của con người như
thế nào?
GV: nêu một số mẩu chuyện
của các nước và Việt Nam
Những câu chuyện trên có ý
nghĩa gì ?
GV nhận xét bổ sung và chốt
ý : Câu chuyện trên đã phản ánh từ
xa xưa con người muốn lí giải về
nguồn gốc của mình , nhưng chưa đủ
cơ sở khoa học nên đã gởi gắm điều
đó vào sự thần thánh
Vậy con người do đâu mà có?
Cơ sở nào cho chúng ta
khẳng định điều đó?
Trong quá trình chuyển biến
từ vượn thành người, yếu tố
nào quyết định sự chuyển
biến đó ?
-> Giáo dục HS nhận thức
đúng đắn về lao động
GV phân công nhóm
+Nhóm 1 : Thời gian tìm thấy
dấu tích Người tối cổ ? Địa
điểm ? Tiến hóa trong cấu
tạo cơ thể ?
GV sử dụng bản đồ chỉ rõ các
Hoạt động 1 : làm việc cá nhân
HS phát biểu ý kiến qua sựhiểu biết , tranh luận với nhau
HS trả lời theo SGK:
- Con người do một loài vượngiống người chuyển biến thành,nhờ quá trình lao động và trảiqua một chặng đường khá dàikhoảng 6 triệu năm trước -Ngày nay khoa học phát triểnđặc biệt là khảo cổ học, cổ sinhhọc đã tìm được bằng cứ nóilên sự phát triển lâu dài củasinh giới ,từ đv bậc thấp -> đvbậc cao mà đỉnh cao là sự biếnchuyển từ
- Con người do một loàivượn giống người chuyểnbiến thành, nhờ quá trìnhlao động và trải qua mộtchặng đường khá dàikhoảng 6 triệu năm trước
Trang 5vị trí
+Nhóm 2 : Đời sống vật chất
và quan hệ xã hội của Người
tối cổ ?
GV đánh giá tầm quan trọng
của việc phát minh ra lửa:
“Lần đầu tiên nó giúp con
người chi phối được lực lượng
tự nhiên và tách hẳn con
người ra khỏi thế giới động
vật” Eng ghen
GV sử dụng biểu đồ thời gian
để củng cố thêm về người tối
cổ
+Nhóm 1 :Thời đại người
tinh khôn bắt đầu xuất hiện
vào thời gian nào ? Bước
hoàn thiện về hình dáng và
cấu tạo cơ thểra sao?
+Nhóm 2 : Sự sáng tạo của
người tinh khôn được thể
hiện như thế nào?
Đông Phi, Gia- Va, Bắc Kinh,Thanh Hóa…
-Đặc điểm: Đi đứng bằng haichân , đôi tay tự do sử dụngcông cụ để kiếm ăn, trán thấpvà bợt ra sau, u mày nổi cao,hộp sọ lớn hơn so với vượn cổ
dùng tới chỗ biết tạo ra lửa + Kiếm sống bằng lao động tập thể với phương thức hái lượmvà săn bắt
_ Quan hệ quần thể của Ngườitối cổ được gọi là Bầy ngườinguyên thủy
GV : Người tối cổ được coi làngười vì đã biết chế tác và sửdụng công cụ .(mặc dù cònthô )
Về hình dáng không còn làvượn
Hoạt động 1:Thảo luận nhóm
+Chế tạo cung tên
-Đời sống vật chất:
+Biết chế tạo công cụ laođộng bằng đá
+Phát minh ra lửa+Hái lượm săn bắt-Quan hệ xã hội : Sốngthành từng bầy -> Bầyngười nguyên thuỷ
2) Người tinh khôn và óc sáng tạo
_ Khoảng 4 vạn Nămtrước đây Người tinh khônxuất hiện Hình dáng vàcấu tạo cơ thể hoàn thiệnnhư người ngày nay _ “Óc sáng tạo” là sựsáng tạo của người tinhkhôn trong việc cải tiếncông cụ đồ đá và biết chếtác thêm nhiều công cụmới
+ Công cụ đá : Đá cũ ->đá mới (ghè – mài nhẵn –đục lỗ tra cán )
Trang 6Thời kì đá mới bắt đầu vào
thời gian nào ?
Đá mới là công cụ đá có điểm
khác như thế nào so với công
cụ đá cũ ?
GV nhận xét :
Đá mới là công cụ đá được
ghè sắc, mài nhẵn, tra cán
dùng tốt hơn Đồng thời sử
dụng cung tên thuần thục
Sang thời đại đá mới cuộc
sống vật chất của con người
có biến đổi như thế nào ?
GV chốt ý :
Như vậy , cuộc sống con
người đã no đủ hơn , đẹp hơn
và vui hơn, bớt lệ thuộc vào
thiên nhiên
Hoạt động 1: Làm việc cả lớp
và cá nhân HS:
+ Khoảng 1 vạn Năm trước đâythời kì đá mới bắt đầu
+Đá mới là công cụ đá đã đượcghè sắc , mài nhẵn, tra cán dùngtốt hơn, người ta còn sử dụngcung tên thuần thục
HS: Cuộc sống con người thờiđá mới đã có những thay đổi lớnlao , người ta biết :
+ Trồng trọt , chăn nuôi + Làm sạch tấm da thú để che thân, đồ trang sức
+ Làm nhạc cụ ( như sáo = ống xương, đàn đá… )
+ Công cụ mới : Lao,cung, tên
3) Cuộc cách mạng thời đá mới :
-Khoảng 1 vạn Năm trướcđây thời kì đá mới bắtđầu
-Cuộc sống con người thờiđá mới đã có những thayđổi lớn lao , người ta biết : + Trồng trọt , chăn nuôi + Làm sạch tấm da thúđể che
thân, đồ trang sức + Làm nhạc cụ ( như sáo
= ống xương, đàn đá… )
4 ) Củng cố kiến thức :( 5phút)
Sử dụng biểu đồ thời gian với các mốc 4 tr năm,1 tr năm, 4 vạn năm , 1 vạn năm Hướng dẫn họcsinh nêu những nội dung cần thiết tương ứng từng cột mốc
5) Dặên dò – Ra bài tập về nhà :
-Nắm bài cũ , trả lời các câu hỏi ở cuối bài
-Chuẩn bị bài mới
- Bài tập về nhà : Lập bảng so sánh :
Nội dung Thời kì đá cũ Thời kì đá mới
Thời gian
Chủ nhân
Kĩ thuật chế tạo
IV.RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG:
………
………
Trang 7………
Ngày soạn
Tiết : 02 Bài 02 : XÃ HỘI NGUYÊN THỦY
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1.Về kiến thức: Giúp HS hiểu được đặc điểm tổ chức thị tộc, bộ lạc , mối quan hệ
trong tổ chức xã hội đầu tiên của loài người Mốc thời gian quan trọng của quá trình
xuất hiện kim loại và hệ quả xã hội của công cụ kim loại
2 Về tư tưởng:
-Củng cố nhận thức về vai trò của lao động , công cụ lao động đối với sự phát triển xã
hội
-Giaó dục cho học sinh nuôi dưỡng giấc mơ chính đáng – xây dựng một thế giới đại
đồng trong văn minh
3.Về kỷ năng: Rèn luyện cho HS kỹ năng phân tích và đánh giá tổ chức xã hội thị
tộc, bộ lạc Kỹ năng phân tích và tổng hợp về quá trình ra đời của kim loại – nguyên
nhân – hệ quả của chế độ tư hữu ra đời
II.THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY- HỌC :
1.Tài liệu tham khảo:
-Lịch sử thế giới cổ đại – NXB Giáo Dục, Hà Nội, 1999
-Những mẩu chuyện lịch sử thế giới, tập 1, NXB Giáo Dục, Hà Nội, 1999
-Những con người cuối cùng của thời kỳ đồ đá- Tạp chí thế giới kỳ diệu, số 7
-Một số bộ tộc mà thế giới mới biết đến – Tạp chí khoa học phổ thông số 264
2.Đồ dùng dạy học:
-Biểu đồ thời gian
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC :
1) Ổn định tổ chức :
Sĩ số , vệ sinh , trang phục , thái độ học tập
2) Kiểm tra bài cũ :
Loài người có nguồn gốc từ đâu ? Bằng chứng nào khẳng định điều đó ? Nêu đời sống
vật chất và xã hội của Người tối cổ ?
3) Giới thiệu bài mới : Bài học vừa rồi cho chúng ta biết quá trình tiến hoá và tự hoàn
thiện của con người về tổ chức hợp quần xã hộiđầu tiên và đời sống vật chất của con
người lúc đó.Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được :
+Tổ chức thị tộc, bộ lạc
+Sự ra đời của công cụ kim khí và hệ quả xã hội của nó
4)Tổ chức hoạt động dạy học:
TG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG CẦN NẮM
Trang 815’
GV dẫn dắt : Khi người
nguyên thuỷ xuất hiện họ
quần tụ trong một tổ chức
gọi là bầy người nguyên
thuỷ Trong quá trình phát
triển tổ chức này dần dần bị
tan rã nhường chỗ cho một
tổ chức xã hội cao hơn , đó
là thị tộc Vậy: Thế nào là
thị tộc
Mối quan hệ trong thị tộc ?
GV nhận xét và chốt ý
phân tích thêm về vấn đề
“hợp tác lao động” và kể
chuyện minh hoạ
nguyên tắc vàng trong cuộc
sống của thị tộc là bình
đẳng làm chung hưởng
chung , của cải laà của
chung -> Giáo dục ý thức
về một thế giới đại đồng
GV trong một vùng sing
sống thuan lợi thường
không chỉ có thị tộc mà còn
có bô5 lạc Vậy:
Thề nào là bộ lạc .Điểm
giống và khác nhau giữa thị
tộc và bộ lạc ?
GV phân tích thêm sự khác
nhau giữa thị tộc và bộ lạc :
Quan hệ giữa các thị tộc
trong bộ lạc là gắn bó , giúp
đỡ nhau chứ không có hợp
tác lao động kiếm ăn như
3 thế hệ già trẻ và có chungdòng máu
-Quan hệ trong thị tộc rất côngbằng , bình đẳng cùng làmcùng hưởng Lớp trẻ tôn kínhcha mẹ, ông bà và cha mẹ yêuthương chăm sóc tất cả concháu của thị tộc
Hoạt động 2 :Cả lớp và cá
nhân
- Bộ lạc là tập hợp một số thịtộc sống cạnh nhau và có cùng
một nguồn gốc tổ tiên
-Bộ lạc lớn hơn thị tộc
Hoạt đọng 1 :làm việc theo
nhóm Các nhóm thảo luận và trả lời
Nhóm 1: Con người tìm và sử
dụng kim loại : + Khoảng 5500 năm trước đây-đồng đỏ
1) Thị tộc và bộ lạc : a) Thị tộc :
-Thị tộc là nhóm người cókhoảng hơn 10 gia đình, gồm2-3 thế hệ già trẻ và có chungdòng máu
-Quan hệ trong thị tộc rất côngbằng , bình đẳng cùng làmcùng hưởng Lớp trẻ tôn kínhcha mẹ, ông bà và cha mẹ yêuthương chăm sóc tất cả concháu của thị tộc
b) Bộ lạc :
- Bộ lạc là tập hợp một số thịtộc sống cạnh nhau và có cùng
một nguồn gốc tổ tiên
-Quan hệ giữa các thị tộc trongbộ lạc là gắn bó , giúp đỡ nhau
2) Buổi đầu của thời đại kim khí
*Quá trình tìm và sử dụng kim loại :
-Con người tìm và sử dụng kimloại :
+ Khoảng 5500 năm trướcđây- đồng đỏ
+ Khoảng 4000 năm trướcđây- đồng thau
+ Khoảng 3000 năm trước đây– sắt
* Hệ quả :
Năng suất lao động tăng
Trang 9Người ta đã tìm thấy và sử
dụng kim loại từ lúc nào?
Vì sao có sự chênh lệch về
thời gian như vậy?
Nhóm 2:
Sự xuất hiện công cụ kim
loại có tác dụng như thế
nào đối với sản xuất?
GV cho học sinh nhắc lại
nguyên tắc vàng trong thị
tộc Sau đó: Công cụ kim
loại ra đời -> NSLĐ tăng ->
Sản phẩm thừa thường
xuyên -> chiếm đoạt Hỏi:
Vậy ai là người chiếm đoạt
sản phẩm thừa Việc chiếm
đoạt sản phẩm thừa có tác
động như thế nào đến đời
sống xã hội ?
GV phân tích : Khả năng
lao động của mỗi gia đình
cũng khác nhau
-> Giàu nghèo => giai cấp
- Năng suất lao động tăng
- Khai thác thêm đất đai trồngtrọt
- Thêm nhiều nghành nghềmới
Hoạt động cá nhân và tập thể
HS:
Người lợi dụng chức quyềnchiếm của chung làm của riêng-> tư hữu xuất hiện
-Gia đình phụ hệ ra đời thaythế cho thị tộc
-Xã hội phân chia thành giàu –nghèo, giai cấp xuất hiện
Khai thác thêm đất đai trồngtrọt
-Thêm nhiều nghành nghềmới
3) Sự xuất hiện tư hữu và xã hội có giai cấp :
-Người lợi dụng chức quyềnchiếm của chung làm củariêng -> tư hữu xuất hiện
-Gia đình phụ hệ ra đời thaythế cho thị tộc
-Xã hội phân chia thành giàu– nghèo, giai cấp xuất hiện
Trang 10=> Công xã thị tộc rạn vỡ
đưa con người bước sang
thời đại có giai cấp đầu tiên
– thời cổ đại
4) Củng cố bài :( 5 phút)
_ Thế nào là thị tộc – bộ lạc
_ Những biến đổi lớn lao của đời sống sản xuất – quan hệ xã hội của thời đại kim khí
5) Dặn dò – Bài tập về nhà :
_ Trả lời câu hỏi :
+ So sánh điểm giống – khác nhau giữa thị tộc và bộ lạc
+ Do đâu mà tư hữu xuất hiện ? Điều này đã dẫn tới sự thay đổi trong xã hội như thếnào ?
_ Đọc bài tiếp theo (bài 3) : Các quốc gia cổ đại phương Đông
6) Rút kinh nghiệm bổ sung :
Ngày soạn : Chương II : XÃ HỘI CỔ ĐẠI
Tiết : 03 Bài 03 : CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1.Về kiến thức: Học sinh cần nắm được :
+ Những đặc điểm về điều kiện tự nhiên của các quốc gia cổ đại phương Đông và sựphát triển ban đầu của các ngành kinh tế Từ đó, thấy được ảnh hưởng của điều kiệntự nhiên đến nền tảng kinh tế và quá trình hình thành nhà nước , cơ cấu xã hội, thểchế chính trị… ở khu vực này như thế nào
+ Thông qua việc tìm hiểu về cơ cấu bộ máy nhà nước và quyền lực của nhà vua, HScần hiểu rõ thế nào là chế độ chuyên chế cổ đại
+ Những thành tựu lớn về văn hóa của các dân tộc phương Đông
2.Về tư tưởng : Bồi dưỡng lòng tự hào về truyền thống lịch sử của các dân tộc phương
Đông , trong đó có Việt nam
3.Về kĩ năng : Rèn luyện cho HS biết sử dụng bản đồ để phân tích những thuận lợi ,
khó khăn và vai trò của điều kiện địa lí ở các quốc gia cổ đại phương Đông
II.THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC:
1.Tài liệu tham khảo:
Trang 11-Lịch sử thế giới cổ đại – NXB Giáo Dục, Hà Nội, 1999
-Những mẩu chuyện lịch sử thế giới, tập 1, NXB Giáo Dục, Hà Nội, 1999
2.Đồ dùng dạy học:
-Bản đồ thế giới
-Một số tranh ảnh minh hoạvề thành tựu văn hoá
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY – HỌC :
1.Ổn định tổ chức :
Sĩ số , vệ sinh , trang phục , thái độ học tạp
2.Kiểm tra bài cũ :
Nguyên nhân tan rã của xã hội nguyên thủy ? Biểu hiện ? ( 5phút)
3.Giới thiệu bài mới:
Trên cơ sở của sự phát triển về mặt tư liệu sản xuất ( công cụ lao động và đối tượng
lao động) cùng với điều kiện tự nhiên phù hợp với việc canh tác nông nghiệp và chăn
nuôi nên trên lưu vực các con sông lớn ở Châu Á và Châu Phi từ thiên niên kỷ IV
TCN cư dân ở đây đã xây dựng các quốc gia đầu tiên của mình, đó là xã hội có giai
cấp đầu tiên , sự hình thành và phát triển , thể chế chính trị , thành tựu văn hóa, văn
minh … như thế nào ta vào bài
TG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG CẦN NẮM
Trang 12GV treo bản đồ “ Các quốc gia
cổ đại” trên bảng Giới thiệu
các quốc gia cổ đại phương
Đông chỉ các quốc gia nào
Hỏi:
Các quốc gia cổ đại phương
Đông có những thuận lợi và
khó khăn gì về điều kiện tự
nhiên ?
Các quốc gia cổ đại phương
Đông nằm ở đâu, có những
thuận lợi và khó khăn gì ?
GV nhấn mạnh nét chung về
đặc điểm tự nhiên, liên hệ với
Việt Nam cho học sinh rõ
Từ điều kiện tự nhiên như vậy
, cư dân ở đây sinh sống chủ
yếu bằng nghề gì?
Liên hệ đến Việt Nam
Với khó khăn đó, muốn bảo
vệ mùa màng và cuộc sống, cư
dân phương Đông phải làm
gì ?
Nhóm1:
Cơ sở nào dẫn đến sự ra đời
sớm của các nhà nước cổ đại
phương Đông ?
GV bổ sung thêm
Hoạt động 1 : Làm việc cá
nhân
HS:
+Thuận lợi : Đất đai phù samàu mỡ, mềm xốp nên côngcụ gỗ, đá đều tác dụng được ,lại gần nguồn nước tưới phùhợp cho sản xuất và sinh sống
+Khó khăn : Dễ bị lũ lụt, gâymất mùa , ảnh hưởng đến đờisống của nhân dân
HS:
-Sự phát triển của các ngànhkinh tế : Nông nghiệp tướinước là gốc, ngoài ra cònchăn nuôi và làm thủ côngnghiệp
HS: muốn bảo vệ mùa màngvà cuộc sống của mình, ngaytừ đầu cư dân phương Đôngđã phải đắp đê, trị thủy, làmthủy lợi
Hoạt động 1: Theo nhóm
Cho HS thảo luận sau đó mờiđại diện từng nhóm trả lời,các em khác bổ sung cho bạn
Nhóm 1: Do điều kiện tựnhiên thuận lợi, sản xuất pháttriển mà không cần đợi đến
1) Điều kiện tự nhiên và sự phát triển của các ngành kinh tế :
- Điều kiện tự nhiên :+Thuận lợi : Đất đai phù samàu mỡ, mềm xốp nên côngcụ gỗ, đá đều tác dụng được ,lại gần nguồn nước tưới phùhợp cho sản xuất và sinhsống
+Khó khăn : Dễ bị lũ lụt, gâymất mùa , ảnh hưởng đến đờisống của nhân dân
-Sự phát triển của các ngành kinh tế : Nông nghiệp tưới
nước là gốc, ngoài ra còn chănnuôi và làm thủ công nghiệp.-Do nhu cầu sản xuất và trịthủy, làm thủy lợi nên người tađã sống quần tụ thành nhữngtrung tâm quần cư lớn và gắnbó với nhau trong tổ chức côngxã Nhờ đó nhà nước sớmhình thành
2) Sự hình thành các quốc gia cổ đại :
-Cơ sở hình thành : Sự pháttriển của sản xuất dẫn tới sựphân hóa giai cấp, từ đó nhànước ra đời
-Các quốc gia cổ đại đầu tiênxuất hiện ở Ai Cập, LưỡngHà, Ấn Độ, Trung Quốc, vàokhoảng thiên niên kỷ thứ IV –