Thể loại tự sự dân gian kể về các sự kiện quan trọng có ý nghĩa đối với toàn thể cộng đồng.. Thể loại tự sự dân gian kể về các sự kiện và nhân vật lịch sử.. Thể loại tự sự dân gian kể
Trang 1KHỞI ĐỘNG
Trang 2• A Thể loại tự sự dân gian kể về các vị
thần nhằm giải thích tự nhiên.
• B Thể loại tự sự dân gian kể về các sự
kiện quan trọng có ý nghĩa đối với toàn thể cộng đồng.
• C Thể loại tự sự dân gian kể về các sự
kiện và nhân vật lịch sử.
• D Thể loại tự sự dân gian kể về số phận
con người bình thường, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của người lao động.
Câu 1 Dòng nào nói đúng đặc trưng của truyện cổ tích?
D
Trang 5A Thể hiện ước mơ của con người về
công bằng, hạnh phúc
• B Thể hiện thái độ, sự đánh giá của nhân
dân về các sự kiện và nhân vật lịch sử
C Kể về số phận của những con người bé
Trang 7• A Cô bé Lọ Lem (Pháp)
• B Cô Tro Bếp (Đức)
• C Cô bé bán diêm (Đan Mạch)
• D Nê-ang Can-tóc (Cam pu chia)
Câu 5 Truyện “Tấm Cám” không giống với truyện cổ tích nào sau đây:
C
Trang 8Tấm Cám
Truyện cổ tích
Trang 10TẤM CÁM (Truyện cổ tích)
- Phân loại:
Cổ tích về loài vật Cổ tích thần kì Cổ tích sinh hoạt
Trang 11? Nhìn vào bức tranh, sắp xếp
theo diễn biến câu chuyện.
? Tóm tắt truyện theo các sự
việc chính
Trang 121 2 3
1 1
1 0
4
2
Trang 14Tấm Mẹ con Cám
Mồ côi, làm lụng vất vả Cám được nuông chiều, ăn
trắng mặc trơn Chăm chỉ được đầy giỏ
Mất hết tép -> khóc
Lừa chị, trút hết tép -> được yếm đỏ
Không cho Tấm đi hội
Muốn đi xem hội: nhặt
Trang 15 mâu thuẫn gia đình: dì ghẻ >< con chồng
-> bị tranh đoạt về vật chất, tinh thần, quyền lợi, phản ứng của Tấm là nhận thua thiệt về mình (Yếu thế hơn), chỉ biết khóc khi bị ức hiếp
* Cách giải quyết mâu thuẫn: Yếu tố thần kỳ :
-> Quan niệm dân gian: ở hiền gặp lành
Trang 16
Thành hoàng hậu, về giỗ cha,
Con bà hàng nước
Tái hợp
trả thù
Sợ hãi , muốn đẹp như Tấm
Cám - bị dội nước sôi
Mẹ Cám – chết
Trang 17 Mâu thuẫn lúc này biến thành xung đột một mất
một còn, tiêu diệt lẫn nhau, trở thành xung đột
giữa thiện và ác
* Cách giải quyết mâu thuẫn: Không có sự giúp
đỡ của bụt, Tấm tự đấu tranh, không khoan nhượng, quyết tâm giành lại sự sống, bảo vệ hạnh phúc
- Xung đột thiện - ác được tác giả cổ tích giải quyết
theo hướng thiện thắng ác Qua đây có thể thấy ước
mơ công lý của nhân dân lao động xưa : người tốt sẽ được hạnh phúc còn kẻ ác sẽ bị trừng phạt (“ở hiền gặp lành”, “ác giả ác báo”)
-> Bài học về tinh thần đấu tranh, quyết tâm bảo vệ
sự sống, hạnh phúc
Trang 18
1 Giữa Tấm với mẹ con Cám luôn có (…) ?
h
k
m ế
y c
b
8 8
2 Một trong các điều ớc của Tấm ?
8
3 Một trong các sự vật hóa kiếp của Tấm ?
1 2 3 4
4 Phần th ởng mà mụ dì ghẻ bày ra trong “trò” bắt tép ?
6
5 8 3 5
5 Mâu thuẫn trong truyện đối lập với cáI ác ? 6 Một thế lực siêu nhiên đến giúp đỡ Tấm ?
Trang 19* Sự hóa thân của Tấm
Trang 20CÂY XOAN ĐÀOKHUNG CỬI
QUẢ THỊ
Trang 21Vàng ảnh vàng anh
Có phải vợ anh
Chui vào tay áo?
Quấn quýt với vua
Phơi áo chồng tao Phơi lao phơi sào Chớ phơi bờ rào Rách áo chồng tao!
Nhắc nhở Cám
CHIM VÀNG ANH
Trang 22- Sự hóa thân của một
linh hồn trong sáng, hồn hậu
- Báo hiệu một cô
Tấm đầy sức phản
kháng đã đứng lên.
- Sự hóa thân của một
linh hồn trong sáng, hồn hậu
- Báo hiệu một cô
Tấm đầy sức phản
kháng đã đứng lên.
CHIM VÀNG ANH
Trang 23Cành lá sà xuống, che kín thành bóng tròn như hai cái lọng cho vua mắc võng hóng mát.
Dịu dàng, chăm sóc cho vua
CÂY XOAN ĐÀO
Trang 24Lòng cây màu
hồng như tấm lòng son mãi không phai qua bao thăng trầm của Tấm
CÂY XOAN ĐÀO
Trang 26lên tiếng vạch mặt, tuyên chiến với
kẻ thù quyết liệt hơn
KHUNG CỬI
Trang 28Dọn dẹp nhà cửa, nấu cơm, têm trầu cho bà lão
TỪ QUẢ THỊ BƯỚC RA
Trang 29- Cô Tấm vừa đẹp bình
dị, vừa tươi mới rạng rỡ.
- Quả thị vàng, thơm như
vẻ đẹp và tấm lòng thơm thảo của Tấm.
QUẢ THỊ
Trang 30- Từ quá trình biến hóa của Tấm, ta hiểu được điều gì
về cô Tấm hiền lành và dụng ý sâu xa của dân gian ?
người không chịu khuất phục, đầu hàng cái ác, cái xấu, sẽ chiến đấu đến cùng để bảo vệ công lý
Trang 31VÀNG ANH
XOAN ĐÀO
KHUNG CỬI
QUẢ THỊ
Những vật bình dị, thân thương, trong cuộc
sống dân dã của người dân lao động- hình ảnh
đẹp giàu giá trị thẩm mĩ
Trang 32- Có ý kiến cho rằng : chính sức sống mãnh liệt của
Tấm là nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên chiến
thắng cuối cùng Nhưng lại có người nghĩ khác : chính
sự phù trợ từ các lực lượng siêu tự nhiên (Bụt) mới là
yếu tố quan trọng nhất tạo nên chiến thắng cuối cùng
Ý kiến của anh/chị?
mới là nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên
chiến thắng cuối cùng.
thì hạnh phúc ấy mới bền lâu
Trang 33Không thể trông chờ sự cứu giúp xa xôi
Em đành phải đứng lên, phải gồng mình tranh đấu Khi nước mắt dẫu trong, không đẩy lùi kẻ xấu
Thì sự căm hờn phải cất tiếng lên…
Trang 34Em nghe không trái thị đã rơi xuống tay người
Trái không chỉ rơi vì sức hút đất đai
Trái rơi vì tay người ao ước
Khi trái chạm tay người và người ấm ủ
Thì lừng hương và cô Tấm bước ra
(Nguyễn Khoa Điềm)
SỨC MẠNH DIỆU KÌ
CỦA TÌNH YÊU
THƯƠNG
SỨC MẠNH DIỆU KÌ
CỦA TÌNH YÊU
THƯƠNG
Trang 35- Có ý kiến cho rằng : chính sức sống mãnh liệt của Tấm
là nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên chiến thắng
cuối cùng Nhưng lại có người nghĩ khác : chính sự phù trợ từ các lực lượng siêu tự nhiên (Bụt) mới là yếu tố quan trọng nhất tạo nên chiến thắng cuối cùng Ý kiến của anh/chị?
Trang 37Em hãy nhìn từ các khía cạnh ( lĩnh vực khoa học ) để rút ra bài học
Tên người dân dã, gần gụi đời sống.
Nhắc nhở cội nguồn: Dân tộc
VN có nền văn minh lúa nước
lâu đời.
bị ngược đãi?
Tấm là con riêng
Cần cân nhắc khi li hôn/hoặc kết hôn sau …
Vì sao mẹ con con Cám ngăn Tấm đi
thường Tấm.
Trên đường đời, có rất nhiều chông gai cản bước: ích kỷ, đố kỵ
Trang 38Lĩnh vực
Đạo đức Vì sao Tấm
đến được lễ hội?
Có ông Bụt giúp.
Mơ ước của nhân dân: Ở hiền gặp lành
Công
tác xã
hội
Vì sao ông Bụt giúp Tấm?
Vì thương người bất hạnh.
Cần hỗ trợ, chung tay giúp người yếu thế trong xã hội.
Sống tốt sẽ có bạn tốt, người tốt giúp đỡ.
Vì sao Tấm không bị mẹ con con Cám phát hiện là đã đến dự tiệc, đã gặp Hoàng tử?
Xã
hội
Mẹ con con Cám chủ quan, khinh địch
Yếu tố thành công: Đúng giờ, biết giữ
bí mật, biết tự bảo
vệ, biết nắm cơ hội
Trang 39Câu 1 Nhận định nào trong các nhận định dưới đây không phải là đặc trưng của truyện cổ
tích thần kì?
A Kể về số phận của những con người nhỏ bé, bất hạnh.
B Kể về một số nhân vật lịch sử bằng những câu chuyện có yếu tố thần kì.
C Thể hiện những ước mơ, khát vọng của con
người về một xã hội công bằng, hạnh phúc.
D Truyện có sử dụng những yếu tố hoang đường,
kì ảo.
Trang 40Câu 2 Cách giải quyết mâu thuẫn trong truyện Tấm
Cám không tương ứng với nội dung ý nghĩa của
câu tục ngữ nào dưới đây?
A: Lá lành đùm lá rách C: Gieo gió gặp bão
B: Ở hiền gặp lành D: Ác giả, ác báo
Câu 3 Sự phản kháng trước cái ác của nhân vật
Tấm trong truyện Tấm Cám là:
A Quyết liệt từ đầu đến cuối.
B Từ yếu ớt đến mạnh mẽ, quyết liệt.
C Hoàn toàn chủ động.
D Chủ yếu nhờ sự giúp đỡ của thần linh.
Trang 41Câu 4 Nhận định nào dưới đây nói đúng nhất về ý nghĩa
những lần hoá thân của Tấm?
A Thể hiện sức sống mãnh liệt của Tấm
B Nói lên cuộc đấu tranh bền bỉ, không khoan nhượng
C Thể hiện tính chất quyết liệt của mâu thuẫn
D Nói lên sự tàn ác đến kiệt cùng của mẹ con Cám
Câu 5 Tại sao nhân vật Bụt lại không xuất hiện kể từ khi Tấm
vào cung?
A Vì Bụt không thể xuất hiện nhiều hơn hai lần
B Vì Tấm đã có sự bảo vệ của nhà vua
C Vì Tấm phải tự đấu tranh để sinh tồn
D Vì Tấm không cần Bụt giúp nữa
Trang 42Câu 6 Ngày nay, cụm từ Tấm Cám thuờng được dùng
để nói về những người phụ nữ như thế nào?
A Hiền lành, chất phác C Nhẫn nhục, cam chịu
B Nết na, xinh đẹp D Chăm chỉ, xinh đẹp
Câu 7 Mâu thuẫn được phản ánh trong truyện này chủ
yếu là mẫu thuẫn giữa:
A Dì ghẻ với con chồng.
B Giàu sang và thấp hèn.
C Giai cấp thống trị và giai cấp bị trị.
D Thiện và ác.
Trang 43Câu 8 Nhân vật Tấm được xếp vào kiểu nhân vật
nào trong truyện cổ tích?
A Người con út C Người thông minh
B Người mồ côi D Người nghèo khó
Câu 9 Chi tiết nào trong Truyện Tấm Cám thể
hiện phong tục hôn nhân của người Việt?
A Khung cửi dệt C Trầu têm cánh phượng
B Chiếc giày thêu D Chiếc yếm đỏ
Trang 44em có lập mưu giết Tấm không?
Cám?
tình yêu thì không hạnh phúc.
- Không gây tội ác.
- Không vi phạm pháp luật Sống theo pháp luật.
- Cạnh tranh lành mạnh
Khi đánh giá, cần
có cái nhìn tổng thể, toàn diện, tránh phiến diện
Tâm lý
Logic
học
Dì ghẻ có phải là người mẹ xấu không
Vừa xấu vừa tốt: Xấu với Tấm.
Tốt với Cám.
Vì sao Hoàng
tử tìm được Tấm?
Đạo
đức
Vì Tấm têm trầu đẹp.
Yêu lao động, chăm chỉ, khéo tay tạo ra sản phẩm tốt ->
Hạnh phúc.
Trang 45Lĩnh vực
Đạo đức Vì sao Tấm
đến được lễ hội?
Có ông Bụt giúp.
Mơ ước của nhân dân: Ở hiền gặp lành
Công
tác xã
hội
Vì sao ông Bụt giúp Tấm?
Vì thương người bất hạnh.
Cần hỗ trợ, chung tay giúp người yếu thế trong xã hội.
Sống tốt sẽ có bạn tốt, người tốt giúp đỡ.
Cần tự thể hiện, cần chỉn chu, lịch
sự, xinh đẹp trước tập thể Biết yêu quý bản thân.
Tâm
lý
Vì sao Hoàng Tử tới trò
chuyện thân mật với Tấm, thích Tấm?
Vì Tấm đẹp, Tấm tự tin, Tấm mặc quần áo đẹp…
Vì sao Tấm không bị mẹ con con Cám phát hiện là đã đến dự tiệc, đã gặp Hoàng tử?
Xã
hội
Mẹ con con Cám chủ quan, khinh địch
Yếu tố thành công: Đúng giờ, biết giữ
bí mật, biết tự bảo
vệ, biết nắm cơ hội
Trang 46Đề 1: Từ những kiến thức về truyện cổ tích Việt Nam, đặc biệt là
qua việc đọc – hiểu cổ tích Tấm Cám, anh/chị hiểu thế nào về những câu thơ sau đây của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm :
Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật
Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời
Dẫu phải khi cay đắng dập vùi
Rằng cô Tấm cũng về làm hoàng hậu
Cây khế chua có đại bàng đến đậu
Chim ăn rồi trả ngon ngọt cho ta
Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa
Hoa của đất, người trồng cây dựng của.
(Đất nước – Trích Trường ca “Mặt đường khát vọng”)