GADTCanh ngay he (1)

+ Vị trí: + Vị trí: Tập thơ nôm cổ nhất, hay nhất + Nội dung: Vẻ đẹp tâm hồn của NTrãi, lí tưởng nhân nghĩa, tình yêu TN, con người; Khát vọng về một cuộc sống thanh bình, HP cho ND +

CẢNH NGÀY

HÈ

giới – bài 43 )Nguyễn Trãi

Chủ đề THƠ TRUNG ĐẠI

VIỆT NAM

GV : Nguyễn Hữu Thành

+ Vị trí: + Vị trí: Tập thơ nôm cổ nhất, hay nhất

+ Nội dung: Vẻ đẹp tâm hồn của NTrãi, lí tưởng nhân

nghĩa, tình yêu TN, con người; Khát vọng về một cuộc sống thanh bình, HP cho ND

+ Hình thức: Chủ yếu là thể thơ thất ngôn bát cú xen lục

C¶nh ngµy hÌ (bµi sè 43)

BK c¶nh giíi(61 bµi)

(Gương báu răn mình)

254 bµi th¬ N«m

c Đọc diễn cảm : 1/2/3 - 4/3- 3/4 - 3/4 - 2/2/3 – 2/2/3 – 4/3 – 2/2/2

Cảnh ngày hè - Nguyễn Trãi

Rồi hóng mát thuở ngày trường, Hòe lục đùn đùn tán rợp giương Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ, Hồng liên trì đã tiễn mùi hương Lao xao chợ cá làng ngư phủ,

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,

Dân giàu đủ khắp đòi phương.

LUẬT THƠ THẤT NGÔN TRUYỀN THỐNG

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

Lao xao chợ cá làng ngư phủ Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

Dẽ có Ngu cầm đàn một tiêng Dân giàu

Luyện tập tiếng Việt :

Kết luận : Thơ Nguyễn Trãi phá vỡ tính quy phạm ( số tiếng trong câu ) phát huy

cá tính sáng tạo cách tân của ông Ông là một trong những nhà thơ có công lớn

trong Việt hóa thơ Đường Thể hiện tinh thần tự tôn dân tộc.

II Đọc - hiểu văn bản: Đọc - hiểu văn bản:

1.Bức tranh ngày hè:

a Bức tranh thiên nhiên:

Từ câu thơ đầu em hãy cho biết, thi nhân đã ngắm cảnh trong tâm thế nào?

Câu 1 : Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu cuộc sống.

Câu 2,3,4 : Bức tranh thiên nhiên.

Câu 5,6 : Bức tranh sinh hoạt của nhân dân.

+ Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi :

Câu 7, 8 :Tấm lòng ưu ái với dân, với nước.

Nhóm 1: Nhận xét cách gợi tả của Nguyễn Trãi về thời điểm và màu sắc của bức tranh thiên nhiên.

Nhóm 2: Nhận xét cách gợi tả của Nguyễn Trãi

về hình ảnh, mùi hương và âm thanh của bức

tranh thiên nhiên

Nhóm 3: Nhận xét hiệu quả việc sử dụng những từ ngữ giàu sức gợi như: đùn đùn, giương, phun, tiễn

và hiệu quả sử dụng từ láy “dắng dỏi”.

Nhóm 4: Từ sự quan sát cảnh vật một cách tinh tế của Nguyên Trãi, cho chúng ta hiểu gì về tình cảm của ông đối với thiên nhiên?

a Bức tranh thiên nhiên

Hoè lục đùn đùn tán rợp gi ơng Thạch lựu hiên còn phun thức

đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi h ơng Dắng dỏi cầm ve lầu tịch d ơng

- Thời điểm: trời về chiều

- Màu sắc:

+ + Màu xanh của lá hoè Màu xanh của lá hoè.

+ + Màu đỏ của hoa lựu Màu đỏ của hoa lựu.

+ + Màu hồng của hoa sen Màu hồng của hoa sen .

+ + Màu vàng của ánh nắng chiều Màu vàng của ánh nắng chiều.

gam màu nóng , cảnh vật tươi sáng, chân thực.

- Hình ảnh:

+ Cây hoè tán rợp đang giương rộng ra.

+ Hoa lựu ở hiên đang phun dáng đỏ.

+ Sen hồng trong ao ngát mùi hương.

 Cảnh vật như đang cựa quậy, đầy sức

sống.

- Âm thanh: tiếng ve như tấu thành một bản

đàn.

 Hương thơm và âm thanh đặc trưng của mùa hè.

- Hiệu quả việc sử dụng những từ ngữ :

+ + Đùn Đùn đùn: Từ láy, ĐT mạnh - dồn dập tuôn ra

+ + Giương Giương ( ĐT): giương rộng ra, tán cây toả rộng

che rợp mặt đất

+ + ( Hoè) lục ( Hoè) lục : Xanh thẫm

+ + Phun Phun : ĐT mạnh tr ào mạnh ra.

+ + Tiễn Tiễn : Ngát, nức hương

 Thiên nhiên, cảnh vật cuối ngày; nhưng sự

sống thì không dừng lại mà vẫn mãnh liệt tuôn tràn

miêu tả âm thanh

cuộc sống của con

người? Hiệu quả của

việc sử dụng từ ngữ

đó là gì?

* Sơ kết :

Tâm hồn nhạy bén, tinh tế: khao khát sống, yêu đời mãnh liệt của tác giả.

Em có nhận xét gì về bức tranh ngày hè Qua bức tranh, gợi cho em điều gì về

vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi?

2 Vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi:

- Câu 1:

• " Rồi "- " Rồi "- Rỗi rãi, nhàn nhã, không vướng bận

điều gì

• Nhịp 1/2/3 nhấn mạnh hoàn cảnh nhàn nhã về

thời gian ( tâm không nhàn)

• " Hóng mát "- " Hóng mát "- Tâm hồn thư thái, thanh thản,

thả hồn với thiên nhiên

• " Ngày trường" " Ngày trường" - ngày dài

cuộc sống.

“ Dẽ cú Ngu cầm đàn một tiếng,

+ Ước cú cõy đàn của vua Thuấn, đàn lờn

khỳc Nam phong, cầu cho giú Nam thuận để nhõn dõn cú thờm nhiều của cải.

+ Mong muốn muụn dõn được sống no ấm.

 Cõu kết 6 chữ; nhịp thơ ngắn, dứt khoỏt:

2/2/2 thể hiện sự dồn nộn cảm xỳc của cả

bài  Chứng tỏ điểm kết tụ hồn thơ Ức Trai

là ở người dõn  thẩm mĩ và nhõn văn sõu

sắc.

-Cõu 7,8:

Đọc kĩ chú thích 7 SGK và cho biết khát vọng của nhà thơ thể hiện qua hai câu thơ cuối?

Nhận xét tác dụng của sự thay đổi số chữ và nhịp thơ ở

câu thơ cuối?

TỔNG KẾT

Em cảm nhận gì về vẻ đẹp của cảnh ngày hè?

•Vẻ đẹp của cảnh ngày hè: giản dị, thanh cao và tràn

đầy sức sống.

Nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn

Trãi qua bài thơ này?

* Vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi:

- Yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu cuộc sống.

- Tấm lòng ưu dân, ái quốc.

Em hãy nêu vài nét nghệ thuật tiêu biểu của bài thơ?

* Vài nét nghệ thuật tiêu biểu của bài thơ:

Ngôn ngữ giản dị, hình ảnh gần gũi, nhịp thơ linh hoạt… Chen một số câu lục ngôn vào bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật làm ý thơ chắc khoẻ, góp phần Việt hoá thơ Đường.

LUẬT THƠ THẤT NGÔN TRUYỀN THỐNG

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

Lao xao chợ cá làng ngư phủ Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

Dẽ có Ngu cầm đàn một tiêng Dân giàu

Luyện tập tiếng Việt :

Kết luận : Thơ Nguyễn Trãi phá vỡ tính quy phạm ( số tiếng trong câu ) phát huy

cá tính sáng tạo cách tân của ông Ông là một trong những nhà thơ có công lớn

trong Việt hóa thơ Đường Thể hiện tinh thần tự tôn dân tộc.

C HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH :

Đọc đoạn thơ và thực hiện yêu cầu sau :

Hoè lục đùn đùn tán rợp giương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

Lao xao chợ cá làng ngư phủ

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

- Hãy xác định nội dung chính của đoạn thơ.

- Xác định các từ láy trong đoạn thơ

- Tác dụng của các từ láy

Xin ch©n thµnh c¸m ¬n quý ThÇy C«

Chóc thÇy c« m¹nh kháe, h¹nh phóc!

Chóc c¸c con thµnh c«ng!