Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn tăng thì dòng điện cảm ứng có chiều ngược lại với chiều của dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộ[r]
Trang 1Tiết 38 - Bài 33: DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Nêu được sự phụ thuộc của chiều dòng điện cảm ứng vào biến đổi của số đường
sức từ qua tiết diện S của cuộn dây
- Bố trí được TN tạo ra dòng điện xoay chiều theo hai cách cho nam châm quay hoặc cuộn dây quay, dùng đèn LED để phát hiện sự đổi chiều dòng điện
- Dựa vào quan sát TN để rút ra KL chung làm xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều
- Nêu được dấu hiệu chính phân biệt dũng điện xoay chiều với dũng điện một chiều
2 Về kĩ năng: Phát hiện được dòng điện là dòng điện một chiều hay xoay chiều
dựa trên tác dụng từ của chúng
3 Về thái độ: nghiêm túc, trung thực trong học tập.
4 Năng lực được hình thành.
- Năng lực quan sát, thực nghiệm , hợp tác nhóm
II Chuẩn bị của GV& HS
a GV: 1 bộ TN phát hiện dòng điện xoay chiều gồm 1 cuộn dây dẫn kín có mắc
hai bóng đèn LED song song, ngược chiều có thể quay quanh trong từ trường của một nam châm, 1 cuộn dây dẫn kín có hai bóng đèn LED mắc song song và ngược chiều, 1 nam châm vĩnh cửu có thể quay quanh một trục thẳng đứng
b HS: học bài và nghiên cứu trước nội dung bài mới.
III Tiến trình bài dạy:
a Ổn định tổ chức (1’)
b Kiểm tra bài cũ, đặt vấn đề vào bài mới (5’)
*Kiểm tra: Nêu điều kiện để có dòng điện cảm ứng ?
* Đặt vấn đề: Như SGK.
c Nội dung bài mới:
HĐ 1: Phát hiện dòng điện cảm ứng
có thể đổi chiều và tìm hiểu trong
trường hợp nào thì dòng điện cảm
ứng đổi chiều (15’)
GV: Cho HS các nhóm làm TN trong
SGK
? Qua TN ta thấy đèn nào sáng trong
hai trường hợp sau:
I Chiều của dòng điện cảm ứng:
1 Thí nghiệm: SGK
C1: + Khi đưa nam châm từ ngoài vào
trong (từ thông tăng) đèn 1 sáng
+ Khi đưa nam châm từ trong ra ngoài
Trang 2+ Đưa nam châm vào trong ống dây ?
+ Đưa nam châm ra ngoài ống dây ?
HS: Trả lời
GV: Qua TN em rút ra KL gì dòng điện
cảm ứng xuất hiện trong hai trường hợp
? Từ đó nêu lên KL về mối quan hệ
giữa chiều dòng điện và số đường sức
từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây
HS: Trả lời
GV: Cho các nhóm HS làm TN liên tục
cho nam châm vào và ra khỏi ống dây
để thấy được hai đèn luân phiên thay
đổi nhau sáng
HS: Tiến hành
GV: Thông báo về dòng điện xoay
chiều
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách tạo ra
dòng điện xoay chiều (13’)
GV: Hãy phân tích số đường sức từ
xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến
đổi như thế nào khi cho nam châm quay
quanh một trục thẳng đứng trước nam
châm Từ đó suy ra dòng điện cảm ứng
xuất hiện trong cuộn dây có chiều biến
đổi như thế nào trong khi nam châm
quay
HS: Suy nghĩ trả lời
GV: Yêu cầu các nhóm làm thí nghiệm
kiểm tra dự đoán
HS: Làm thí nghiệm
GV: Yêu cầu HS quan sát hình 33.1
phân tích số đường sức từ thông qua
tiết diện S của cuộn dây biến thiên nh
thế nào khi cuộn dây quay ? Từ đó rút
ra nhận xét về chiều của dòng điện cảm
ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn?
HS: Suy nghĩ trả lời
GV: Có những cách nào để tạo ra ḍng
điện xoay chiều?
(từ thông giảm) đèn 2 sáng
=> Chiều dòng điện trong 2 trường hợp trên
là ngược nhau
2 Kết luận:
Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn tăng thì dòng điện cảm ứng có chiều ngược lại với chiều của dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn giảm
3 Dòng điện xoay chiều:
Dòng điện luân phiên đổi chiều như trên gọi là dòng điện xoay chiều
II Cách tạo ra dòng điện xoay chiều:
Có hai cách:
1 Cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn kín:
C2: Khi cực N của nam châm lại gần cuộn
dây thì số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây tăng Khi cực N của nam châm ra
xa cuộn dây thì số đường sức từ qua S giảm Vậy dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện xoay chiều
2 Cho cuộn dây quay trong từ trường của nam châm:
C3: Khi cuộn dây quay từ vị trí 1 sang vị trí
2 từ thông tăng, khi cuộn dây quay tiếp từ thông giảm Nếu cuộn dây quay liên tục thì
từ thông luân phiên tăng giảm liên tục Vậy dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện cảm ứng xoay chiều
3 Kết luận:
Dòng điện xoay chiều xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi nam châm quay trước cuộn dây hay cuộn dây quay trong từ
trường
Trang 3HS: Rút ra kết luận
Hoạt động 3: Vận dụng (5’)
GV: Để tạo ra dòng điện xoay chiều ta
có những cách nào ? yêu cầu HS Đọc
và trả lời câu hỏi C4
HS: Đọc và trả lời câu hỏi C4
III Vận dụng:
C4: Khi khung quay trên nửa vòng tròn
thì đường sức từ qua khung tăng một trong hai đèn LED sáng Trên nửa vòng tròn sau
số đường sức từ giảm, đèn kia lại sáng
d Củng cố (5’)
- GV: Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín có đặc điểm gì khi số đường sức từ xuyên qua cuộn dây đang tăng mà lại chuyển sang giảm hoặc ngược lại? Có các cách nào để tạo ra dòng điện xoay chiều?
- GV: Cho HS đọc ghi nhớ và phần có thể em chưa biết
- HS: Đọc ghi nhớ và phần có thể em chưa biết
e Hướng dẫn học ở nhà (1’)
- Về nhà học bài và làm các BT trong SBT
- Đọc trước bài: Máy phát điện xoay chiều