vài nét về tổ chức thương mại thế giới(wto)

Vì vậy, Nhà nước đã thực hiện nhiều chính sách nhằm phát triển doanh nghiệp, những chính sách đó đã đưa lại kết quả khả quan, tạo bước đột phá về tăng trưởng doanh nghiệp.WTO, với tư các

Lời mở đầu Doanh nghiệp là một tế bào quan trọng, một nhân tố quyết định sự lớn mạnh của nền kinh tế đất nước Vì vậy, Nhà nước đã thực hiện nhiều chính sách nhằm phát triển doanh nghiệp, những chính sách đó đã đưa lại kết quả

khả quan, tạo bước đột phá về tăng trưởng doanh nghiệp.WTO, với tư cách là

một tổ chức quốc tế đã và đang quản lý, kiểm soát và tạo ra thị trường cho sự phát triển của thương mại toàn cầu Vì vậy, khi gia nhập WTO, Việt Nam sẽ

có nhiều cơ hội tiếp cận với thương mại thế giới trong vị thế được đối xử bình đẳng với các quốc gia là thành viên của tổ chức này Việt Nam sẽ được hưởng các ưu đãi trong thương mại hàng hoá, dịch vụ, đầu tư mà các nước thành viên giành cho nhau thông qua Chế độ đãi ngộ Tối huệ quốc (MFN), Chế độ Đãi ngộ quốc gia (NT), và sẽ ngày càng nâng cao thế và lực trong thương mại quốc tế Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ được thừa hưởng nhiều thành tựu của các vòng đàm phán đa phương về thuế quan của các tổ chức tiền thân WTO là thỏa ước thuế quan và mậu dịch.Nhưng bên cạnh những cơ hội đó là vô vàn những thách thức mà các cấp chính quyền, các doanh nghiệp phải đối mặt, tìm các phương cách giải quyết để vượt qua

Ngân hàng là lĩnh vực nhạy cảm của Việt Nam trong quá trình đàm phán diễn ra rất gay go và quyết liệt nhưng cuối cùng đã đi đến thành công trên khía cạnh phù hợp với chủ trương của chính phủ và các cam kết của WTO.Cũng giống như các DN khác,các DN ngân hàng sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng cao nhưng ngược lại cũng có thêm nhiều cơ hội Vậy làm thế nào để tận dụng thời cơ một cách tốt nhất và làm thế nào để ngăn chặn sự cạnh tranh của các đối thủ khác

Vài nét về tổ chức thương mại thế giới(WTO)

1.Tìm hiểu chung:

Tổ chức Thương mại Thế giới (tiếng Anh: World Trade

Organization, viết tắt WTO)là một tổ chức quốc tế đặt trụ sở ở Genève,

Thụy Sĩ, có chức năng giám sát các hiệp định thương mại giữa các nước thành viên với nhau theo các quy tắc thương mại Hoạt động của WTO nhằm mục đích loại bỏ hay giảm thiểu các rào cản thương mại để tiến tới tự do thương mại Ngày 13 tháng 5 năm 2005, ông Pascal Lamy được bầu làm Tổng giám đốc thay cho ông Supachai Panitchpakdi, người Thái Lan, kể từ 1 tháng 9 năm 2005 Tính đến ngày 25 thang 1 năm 2008, WTO có 153 thành viên Mọi thành viên của WTO được yêu cầu phải cấp cho những thành viên khác những ưu đãi nhất định trong thương mại, ví dụ (với một số ngoại lệ) những sự nhượng bộ về thương mại được cấp bởi một thành viên của WTO cho một quốc gia khác thì cũng phải cấp cho mọi thành viên của WTO

2.Nguyên tắc hoạt động

• Không phân biệt đối xử

+)Đãi ngộ quốc gia:không được đối xử với hàng hoá và dịch vụ nước ngoài cũng như những người kinh doanh các hàng hoá và dịch vụ đó kém hơn mức độ đãi ngộ dành cho các đối tượng tương tự trong nứơc +)Đãi ngộ tối huệ quốc:các ưu đãi thương mại của một thành viên dành cho các thành viên khác cũng phải được áp dụng cho tất cả các thành viên trong WTO

• Tự do mậu dịch hơn nữa: dần dần thông qua đàm phán

• Tính dự đoàn thông qua liên kết và minh bạch :các quy định và quy chế thương mại phải được công bố công khai và thực hiện một cách ổn định

• Ưu đãi hơn cho các nước đang phát triển : giành những lợi nhuận và ưu đãi hơn cho các thành viên là các quốc gia đang phát triển trong khuôn khổ các chỉ định của WTO

• Thiết lập môi trường cạnh tranh bình đẳng cho thương mại giữa các nước thành viên

Các doanh nghiệp ngân hàng trong điều kiện hiện nay(Việt Nam thành thành viên của WTO)

Theo cam kết ra nhập WTO ,các tổ chức tài chính tín dụng nước ngoài được tham gia ngày một mở rộng và sâu hơn trong lĩnh vực tài chính ngân

hàng Điều đó sẽ mang lại nhiều cơ hội cũng như sẽ đặt ra nhiều thách

thức cạnh tranh khi hệ thống ngân hàng trong nước vốn còn quá nhỏ bé so với các ngân hàng nước ngoài.Sức ép đối với các ngân hàng trong nước sau khi Việt Nam ra nhập WTO:

Điểm mạnh của các ngân hàng trong nước:

Theo Ông Douglas A Jaffe - Phó Giám đốc Dịch vụ tài chính khu vực

Châu Á - Thái Bình Dương của Financial Insights đã nhận định:

“Nhiều người cho rằng tham gia vào WTO thì sẽ khó

khăn, nhưng tôi cho rằng đây là một cơ hội để tăng

cường thêm hoạt động kinh doanh, hiểu biết trong

ngành NH, học từ các mô hình tốt nhất của thế giới để

các NH VN chọn ra mô hình tốt nhất cho mình Ví dụ

về các NH bên Trung Quốc dựa vào đối tác để học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận môi trường mới Tham gia vào WTO, vì thế, sẽ có thuận lợi

Các NH VN có ưu thế mạnh là nắm vững khách hàng của mình, họ cần dựa vào đối tác nước ngoài để học hỏi kinh nghiệm, mô hình để tạo ra các dịch vụ tốt hơn cho khách hàng.”

-Trước hết là mạng lưới.Các NHTM trong nước trước hết có một mạng lưới rộng khắp thông qua các chi nhánh và cơ sở giao dịch

Vd: Đến nay mạng lưới hoạt động của VietinBank đã hoạt đông ở 56/64 tỉnh, thành phố trong cả nước với 3 sở giao dịch, 138 chi nhánh và gần 700 phòng giao dịch, quỹ tiết kiệm

-Thứ hai,các ngân hàng trong nước đã thiết lập được mối quan hệ với các hệ thống khách hàng Mỗi ngân hàng đã có hệ thống khách hàng truyền thống để chăm sóc và ràng buộc bởi nhiều mối quan hệ từ nhiều năm , đặc biệt là khối ngân hàng thương mại nhà nước

-Thứ ba,với thâm niên hoạt động của mình ,các ngân hàng nội địa rất

am hiểu tập quán phong tục ,tâm lý khách hàng Việt Nam Đây là một lợi thế trong việc chăm sóc khách hàng

Những hạn chế:

-Năng lực tài chính còn non yếu Theo dự đoán của VAFI-Hiệp hội các nhà đầu tư Tài chính VN ,quy mô trung bình của hệ thống ngân hàng thương mại VN 5 năm tới chỉ vào khoảng 100triệu USD/ngân hàng , đây

là khoảng cách rất xa so với mức trung bình 1-2 tỷ USD/ngân hàng ở các nước trong khu vực

-Thứ hai,các ngân hàng nước ngoài có thế mạnh về cung cấp dịch vụ ,trong khi các ngân hàng nội địa hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực tín dụng Theo HSBC,doanh thu từ thanh toán quốc tế chiếm 1/3 tổng doanh thu của ngân hàng này,khách hàng là công ty Việt Nam cách đây 3 năm chỉ chiếm 3%,nay đã chiếm 50% trên tổng số khách hàng của HSBC,dự đoán

3 năm nữa tăng len 70%

-Thứ ba,là vấn đề công nghệ Các ngân hàng nước ngoài vượt khá xa về trình độ công nghệ ngân hàng với hệ thống máy móc thiết bị cũng như các ứng dụng công nghệ thông tin trong nghiệp vụ ngân hàng

-Thứ tư là trình độ quản lý.Yếu tố này liên quan về vấn đề nhân sự VN

còn thiếu rất nhiều các chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực ngân hàng Điều này không những đáng lo ngại cho các ngân hàng nội địa trong vấn đề quản lý ngân hàng mà còn là nguy cơ cạnh tranh nhân lực giữa các ngân hàng sẽ đẩy chi phí tiền lương,tiền công lao động lên cao.Các ngân hàng trong nước sẽ gặp khó khăn và phải đối mặt với sự chảy máu chất xám Bên cạnh những điểm hạn chế này còn gọi là những nguy cơ tìêm ẩn nêu trên ,các ngân hàng trong nước còn gặp phải vấn đề đáng lo ngại nữa là thị phần co hẹp

Những cơ hội và nguy cơ đối với doanh nghiệp

ngân hàng hiện nay:

1.Cơ hội

a,Cơ hội trực tiếp:

Cơ hội cho các ngân hàng và các tổ chức tài chính tín dụng trong nước tiếp cận thị trường tài chính quốc tế đã phát triển ở mức cao hơn Ðây là

cơ hội để học tập và nâng cao trình độ quản trị và cung cấp dịch vụ, phát triển các loại hình và kỹ năng kinh doanh mới mà các ngân hàng trong nước chưa có hoặc có ít kinh nghiệm, như kinh doanh ngoại hối, thanh toán quốc tế, tín dụng thương mại quốc tế, dịch vụ ngân hàng điện tử, quản

lý quỹ, môi giới tiền tệ, quản lý rủi ro, v.v

Các cam kết gia nhập WTO của Việt Nam cho phép các ngân hàng nước ngoài được đầu tư mua cổ phần của các ngân hàng trong nước Do

đó, đây cũng là cơ hội cho các ngân hàng trong nước tăng vốn, tiếp thụ kiến thức, kinh nghiệm và công nghệ hiện đại về quản lý và hoạt động ngân hàng, vì các ngân hàng nước ngoài được lựa chọn làm đối tác chiến lược đều là các ngân hàng lớn có danh tiếng

Thống kê của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam, tính đến nay các Ngân hàng nước ngoài (NHNNg) đã có mặt tại Việt Nam dưới các hình thức: 34 chi nhánh NHNNg, 4 NH liên doanh và trên 40 văn phòng đại diện đến từ hơn 10 quốc gia, hiện tập trung chủ yếu tại TP: Hà Nội và

TP Hồ Chí Minh Hầu hết các NHNNg có mặt tại VN đều trong Top 1.000 ngân hàng lớn trên thế giới

Tăng trưởng nhanh, sinh lời, và thâm nhập sâu vào thị trường - đó là những dấu hiệu khởi sắc của các chi nhánh NHNNg tại Việt Nam thời gian qua Mới đây, HSBC - NHNNg lớn nhất tại Việt Nam đã chính thức mua lại 10% vốn điều lệ của Techcombank để trở thành nhà đầu tư chiến lược của NHCP này Trước đó, ANZ đã mua cổ phần Sacombank; Standard Chartered mua cổ phần ACB, OCBC Singapore mua cổ phần của VPBank theo tỷ lệ 10% vốn điều lệ Xu hướng này đang tiếp diễn rất khả quan với việc một số NHNNg khác cũng đang tiếp cận và sẽ sớm tham gia các NHTMCP khác (giới quan sát đang dự đoán tới đây có thể là Citibank ở NHCP Đông Á -PV )

Đặc biệt, các Cty tài chính nước ngoài cũng bắt đầu bày tỏ mối quan tâm và tìm hiểu để thành lập Cty tài chính 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam Những cuộc “kết hôn” giữa NH “nội” và NH “ngoại”, theo các chuyên gia, chính là sự chuẩn bị khôn ngoan của các NHNNg để đặt chân vào thị phần vốn rất màu mỡ mà các NH nội đang chiếm giữ

Trước thực tế này, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khi soạn thảo nghị định mua bán cổ phần NH trong giai đoạn hiện nay đã nhất quán: giữ nguyên hạn mức sở hữu cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài trong các NHTM niêm yết trên sàn chứng khoán khống chế “room” ở mức 30% (các đối tác đàm phán WTO đã chấp nhận - PV)

Theo tính toán, đến cuối năm 2005, thị phần của các chi nhánh NHNNg xét về dư nợ khoảng hơn 9%, tăng gần 1% so với năm 2004 Tổng dư nợ của tất cả chi nhánh NHNNg tăng gần 30% so với năm ngoái, với tổng giá trị cho vay lên tới 49.000 tỷ VND; trong đó tỷ lệ nợ quá hạn giảm từ hơn 0,1% xuống chỉ còn 0,06%

Bên cạnh đó, huy động vốn của chi nhánh cũng tăng hơn 20%, chủ yếu

từ nguồn tiền gửi (nhất là của tổ chức và doanh nghiệp); tỷ lệ khách hàng

là DN hiện nay trên 70%, thậm chí đến 100%

b,Cơ hội gián tiếp:

Tạo cơ hội và thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước tích cực cạnh tranh thị trường để tồn tại và phát triển, không chỉ ở trong nước mà còn

mở rộng hoạt động ra khu vực và thế giới Các doanh nghiệp này (cả trong nước và nước ngoài) sẽ trở thành các khách hàng tiềm năng của ngân hàng Ngân hàng là nhà cung cấp dịch vụ Vì vậy, ngân hàng và các tổ chức tài chính tín dụng sẽ có điều kiện phát triển tốt khi khách hàng -những người sử dụng dịch vụ của họ làm ăn tốt và phát triển

2.Nguy cơ- thách thức

Hiện nay, số lượng các ngân hàng thương mại cổ phần của Việt Nam

đã khá nhiều, hơn 30 ngân hàng Tuy nhiên, quy mô về vốn và hoạt động vẫn còn nhỏ bé, do đó hạn chế khả năng mở rộng mạng lưới trong nước và quốc tế, đầu tư phát triển công nghệ ngân hàng hiện đại để đa dạng hoá sản phẩm dịch vụ cũng như mở rộng đối tượng khách hàng

Các ngân hàng trong nước vẫn chỉ tập trung vào các dịch vụ huy động

và cho vay truyền thống, chất lượng dịch vụ chưa cao Trong khi đó, trước

sự tham gia thị trường ngày càng sâu rộng của các ngân hàng nước ngoài, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng tăng, các ngân hàng

trong nước sẽ đối mặt với nguy cơ mất dần lợi thế về dịch vụ ngân hàng bán lẻ với mạng lưới các kênh phân phối và cơ sở khách hàng đã có sẵn

Ngoài ra, mở cửa thị trường tài chính ngân hàng không chỉ buộc các ngân hàng trong nước cạnh tranh thị trường với các ngân hàng nước ngoài

mà còn phải cạnh tranh thị trường với các định chế tài chính phi ngân hàng Nhiều quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm, công ty tài chính nước ngoài đang nghiên cứu thị trường Việt Nam, một thị trường được đánh giá là rất nhiều tiềm năng, với tốc độ tăng trưởng nhanh trong khi mức độ và trình

độ cung cấp dịch vụ tài chính còn ở giai đoạn phát triển ban đầu Các tổ chức này sẽ cạnh tranh thị trường mạnh với ngân hàng về các hoạt động huy động vốn cũng như đầu tư

Thêm vào đó, với việc mở cửa thị trường tài chính, các ngân hàng trong nước phải đối mặt với nhiều rủi ro thị trường Chẳng hạn rủi ro về giá, tỷ giá và lãi suất và các rủi ro hệ thống, bắt nguồn từ sự lan truyền của các cuộc khủng hoảng, các cú sốc kinh tế tài chính khu vực và trên thế giới Rủi ro cũng có thể đến từ các doanh nghiệp là khách hàng của ngân hàng

do làm ăn thua lỗ, thất bại trong cạnh tranh Khi có bất cứ một biến động tài chính nào thì những ngân hàng quy mô nhỏ dễ bị tổn thương hơn cả

Theo TS Lê Xuân Nghĩa, Vụ trưởng Vụ chiến lược phát triển NHNN, thách thức lớn nhất đối với các NHTM Việt Nam khi mở cửa đó chính là gia tăng áp lực cạnh tranh ngay trên thị trường nội địa

Điểm yếu của các NHTM “nội” là quy mô tài chính của các NH còn rất nhỏ (trung bình từ 20 đến 250 triệu USD - PV); nợ xấu của các NH Việt Nam theo tiêu chuẩn kế toán quốc tế còn lớn; 5 NHTMNN chiếm thị phần

tín dụng đến 75% nhưng tổng vốn tự có cũng chỉ trên 1 tỷ USD, chưa đạt

hệ số an toàn vốn tối thiểu (8%), khả năng tăng vốn và xử lý nợ xấu của các NHTMNN còn gặp nhiều khó khăn Bên cạnh đó, sản phẩm dịch vụ của các NH trong nước còn đơn điệu, tính tiện ích chất lượng chưa cao

Theo yêu cầu gia nhập WTO, Việt Nam không được áp dụng các hạn chế định lượng đối với số nhà cung cấp dịch vụ, tổng giá trị giao dịch về dịch vụ, số lượng nghiệp vụ, số người tham gia làm việc tại các NH

Ông Lê Đắc Sơn, Tổng giám đốc NHTM ngoài quốc doanh VPbank tiên đoán: “Chắc chắn sẽ có một cuộc chảy máu nhân lực cấp cao và chuyên nghiệp từ các NH Việt Nam sang NH nước ngoài bởi hiện tại nhu cầu về nhân lực (đặc biệt là các NHTMCP), mỗi năm tăng tối thiểu 50%” Cách giữ người tốt nhất bây giờ, theo ông Sơn, là: Các NHTM trong nước phải có lực lượng kế cận và thay thế khi cần thiết Khi đó, nguồn lực nếu bị “chảy máu” sang NH ngoại cũng sẽ không ào ào, mà dịch chuyển từ từ

Việc mở cửa thị trường tài chính nội địa sẽ làm tăng rủi ro thị trường về giá cả, tỷ giá, lãi suất Hệ thống các NH trong nước sẽ phải đối mặt các rủi

ro khủng hoảng, các cú sốc kinh tế tài chính khu vực và trên thế giới khi lan truyền; mất dần lợi thế về khách hàng và hệ thống kênh phân phối, nhất là từ sau năm 2010, khi những phân biệt về huy động vốn, sản phẩm dịch vụ, việc đặt máy ATM sẽ căn bản bị loại bỏ

Một thách thức mà chính các NHTM trong nước sẽ phải tự giải quyết

đó là việc có thể một bộ phận khách hàng chiến lược của hệ thống NHTM đang hưởng sự bảo hộ của Nhà nước (nhất là DNNN sản xuất trong các

lĩnh vực nhiên liệu, sắp thép, xi măng, phân bón, giấy, hoá chất) khi họ làm ăn kém hiệu quả sẽ tăng rủi ro đối với hoạt động của các ngân hàng

Giải pháp để tận dụng cơ hội và giải quyết

nguy cơ Sau một năm gia nhập WTO, nền kinh tế Việt Nam đã có những

chuyển động tích cực để từng bước đáp ứng yêu cầu cam kết khi gia nhập WTO Cụ thể ở một số nội dung cơ bản: Việc hoàn thiện khung pháp lý được khẩn trương thực hiện; Tăng trưởng GDP cả năm ước đạt 8,48%, giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt mức kỷ lục và ước tăng 21,5% so với năm 2006; Thị trường tài chính nói chung tăng trưởng mạnh, trong đó thị trường chứng khoán đang ổn định và phát triển, vốn hoá có khả năng đạt xấp xỉ 50% GDP, nguồn vốn nước ngoài chảy vào Việt Nam nhiều hơn (cả FDI, thông qua thị trường chứng khoán và kiều hối)…

1 Về phía Ngân hàng Nhà nước

Việc khởi động chung và có lẽ cũng là quan trọng nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN)nhằm đáp ứng yêu cầu đã cam kết khi gia nhập WTO là việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật với phương châm: Hoàn thiện và minh bạch Việc hoàn thiện pháp luật của NHNN tức là việc nghiên cứu bổ sung, sửa đổi hoặc ban hành mới các quy định pháp luật phục vụ công tác quản lý của NHNN Chính vì vậy, ngay từ khi chuẩn bị thực hiện hội nhập, NHNN đã khởi động và đang xúc tiến các chương trình: Xây dựng NHNN