Bai 11 Tu dong am

Chân ghế Chân núi Chân người Chân1: bộ phận dưới cùng của ghế, dùng để đỡ chân bàn, chân ghế… Chân2: bộ phận dưới cùng của một số vật tiếp giáp và bám chặt với mặt nềnchân núi, chân tườn[r]

Em hãy điền các cặp từ trái nghĩa ứng với các cặp tranh sau:

2

Thế nào là từ trái nghĩa?Nêu tác dụng của việc dùng từ trái nghĩa

GV: Đặng Văn Lương

1 Con ngựa đang đứng bỗng

lồng lên.

2 Mua được con chim bạn tôi nhốt ngay vào lồng.

- Lồng (1): Hoạt động của con

ngựa đang đứng im bỗng lồng lên

lång1: nh¶y, phi, …

lång2: chuång, rä,

…

lång2: chuång, rä,

…

2 Nhận xét:

Từ lồng trong hai câu trên có

gì giống và khác nhau?

 Giống: phát âm giống nhau.

Khác: nghĩa khác nhau không

liên quan đến nhau.

3 Kết luận

Từ đồng âm là những từ giống

nhau về âm thanh nhưng nghĩa

khác xa nhau, không liên quan

gì nhau

I Thế nào là từ đồng âm?

- Lồng (1): Hoạt động của con vật

đang đứng im bỗng nhảy dựng lên

 Giống: phát âm giống nhau.

Khác: nghĩa khác nhau không

liên quan đến nhau.

3 Kết luận

Từ đồng âm là những từ giống

nhau về âm thanh nhưng nghĩa

khác xa nhau, không liên quan

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.

(Ca dao) (Ca dao)

- Lợi 1: Lợi ích trái với hại

- Lợi 2, 3: Bộ phận bao quanh răng ở khoang miệng

1 Ví dụ:

3 Kết luận

- Từ đồng âm là những từ

giống nhau về âm thanh

nhưng nghĩa khác xa nhau,

không liên quan gì tới

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.

(Ca dao) (Ca dao)

- Lợi : Lợi ích trái với hại

- Lợi 2, 3: Bộ phận bao quanh răng ở khoang miệng

- Tác dụng: Để chơi chữ,

nhằm mục đích dí dỏm,

đùa vui.

2 Nhận xét:

Giải thích nghĩa của từ “chân” trong các ví dụ sau:

a Cái ghế này chân bị gãy rồi (1)

b Các vận động viên đang tập trung dưới

chân núi (2)

c Nam bị đau chân khi chơi đá bóng (3)

 Chú ý

Chân ghế Chân núi Chân người

Chân 1: bộ phận dưới cùng của ghế, dùng để đỡ (chân bàn, chân ghế…)

Chân 2: bộ phận dưới cùng của một số vật tiếp giáp

và bám chặt với mặt nền(chân núi, chân tường…)

Chân 3:bộ phận dưới cùng của cơ thể người, dùng để

giống nhau về âm thanh

nhưng nghĩa khác xa nhau,

không liên quan gì nhau

- Tác dụng: Để chơi chữ,

nhằm mục đích dí dỏm, đùa

vui

2 Nhận xét:

Không liên quan gì với nhau.

Giống nhau: Âm đọc giống nhau Khác nhau:

Có một nét nghĩa giống nhau.

II Sử dụng từ đồng âm.

2 Mua được con chim, bạn tôi nhốt ngay vào lồng

2 Nhận xét:

 Để phân biệt nghĩa

của từ “lồng” ta dựa vào

ngữ cảnh (câu văn cụ

thể).

sai nghĩa của từ hoặc dùng từ

với nghĩa nước đôi do hiện

tượng đồng âm gây ra.

=> Để hiểu đúng nghĩa của từ “kho” ta dựa vào hoàn cảnh giao tiếp và đặt

nó vào từng câu cụ thể.

III Luyện tập

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.

Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Quay về chống gậy lịng ấm ức…

(Trích “Bài ca nhà tranh bị giĩ thu phá”)

Tìm từ đồng âm với

các từ sau: thu, cao,

ba, tranh, sang, nam, sức, nhè, tuốt, mơi.

Bài 1:

thu1: mùa thu

thu2: thu tiền

phương nam nam nữ

sức1: sức2:

sức lực

đồ trang sức

nhè1: nhè2:

nhè trước mặt

khóc nhè

tuốt1: tuốt2: đi tuốt tuốt lúa

môi1: môi2:

đôi môi

môi giới

Bài 1:

a) Tìm các nghĩa khác nhau của danh từ “cổ” và giải thích mối liên quan giữa các nghĩa đó.

a) - Cổ1: Bộ phận nối liền thân và đầu

của người hoặc động vật.

- Cổ2: Bộ phận gắn liền cánh tay và bàn

tay, ống chân và bàn chân.

- Cổ3: Bộ phận gắn liền giữa thân và

miệng của đồ vật.

 Mối liên quan: Đều là bộ phận

dùng để nối các phần của người,

vật…

b) Tìm từ đồng âm với danh từ “cổ” và cho biết nghĩa của từ đó?

Bài 3

1 bàn (danh từ) – bàn (động từ)

1 Chúng tôi ngồi vào bàn để

bàn công việc.

2 sâu (danh từ) – sâu (tính từ)

2 Những con sâu đã đục sâu vào

thân cây.

3 năm (danh từ) – năm (số từ)

3 Năm nay bé Na vừa tròn năm

tuổi.

Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau:

Anh chàng trong câu chuyện d ới đây đã sử dụng biện pháp gì để không trả lại cái vạc cho ng ời hàng xóm? Nếu em là viên quan xử kiện em sẽ làm thế nào để phân rõ phải trái?

Ngày x a có anh chàng m ợn của hàng xóm một cái vạc đồng t lâu sau, anh Í

ta trả cho ng ời hàng xóm hai con cò, nói là vạc đã bị mất nên đền hai con cò này

Ng ời hàng xóm đi kiện Quan gọi hai ng ời đến xử Ng ời hàng xóm th a: Bẩm “

quan, con cho hắn m ợn vạc, hắn không trả Anh chàng nói: Bẩm quan, con đã ” “

đền cho anh ta cò.”

- Nh ng vạc của con là vạc thật

- Dễ cò của tôi là cò giả đấy phỏng? – Anh chàng trả lời.

- Bẩm quan, vạc của con là vạc đồng.

- Dễ cò của tôi là cò nhà đấy phỏng?

Đáp án:

- Anh chàng trong truyện đã sử dụng từ đồng âm để lấy cái vạc của nhà anh hàng xóm (cái vạc và con vạc) Vạc đồng (vạc làm bằng

đồng) và con vạc đồng (con vạc sống ở ngoài đồng)

- Nếu em xử kiện, cần đặt từ vạc vào ngữ cảnh cụ thể để chỉ cái vạc

là một dụng cụ chứ không phải là con vạc ngoài đồng thì anh chàng kia sẽ chịu thua

Em hóy đọc truyện trờn

Luật chơi:

Có 12 hình ảnh trên màn hình, các nhóm phải nhanh chóng nhận biết các

từ đồng âm ứng với các hình ảnh đó Sau 3 phút, đội nào tìm đ ợc nhiều từ

đồng âm hơn đội đó sẽ thắng

Con ® êng - C©n ® êng

KhÈu sóng - Hoa sóng