- Biết và hiểu được sự chuẩn bị kháng chiến của nhà Trần - Trình bày trên lược đồ những nét chính về diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân Mông – Cổ 1258 2.. Thái độ: - Giáo[r]
Trang 1Tuần: 12 Ngày soạn: 01/11/ 2016
Bài 14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN (thế kỉ XIII) (tiết 1)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
Sau khi hoàn thành bài học, HS cần nắm được:
- Biết được sức mạnh quân sự của quân Mông – Nguyên và quyết tâm xâm lược Đại Việt của chúng thông qua những tư liệu lịch sử cụ thể
- Biết và hiểu được sự chuẩn bị kháng chiến của nhà Trần
- Trình bày trên lược đồ những nét chính về diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân Mông – Cổ (1258)
2
Thái độ:
- Giáo dục cho học sinh ý chí kiên cường, bất khuất, mưu trí, dũng cảm của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến
- Giáo dục lòng tự hào về truyền thống của dân tộc ta
3 Kĩ năng:
- Học diễn biến các trận đánh bằng cách chỉ lược đồ
- Đọc và vẽ lược đồ lịch sử
- Phân tích, đánh giá, nhận xét các sự kiện lịch sử
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
Tranh ảnh trong SGK
Lược đồ diễn biến lần thứ nhất (1258) chống quân xâm lược Mông Cổ
2 Học sinh:
Đọc bài trước theo câu hỏi SGK, vở ghi
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Ổn định: 7A1……… 7A2……… 7A3………
7A4……… 7A5……….7A6………
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nhà Trần đã làm gì để xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng ? Quân đội nhà Trần có gì giống
và khác so với thời Lý ?
2.Giới thiệu bài mới:
Sau khi xây dựng chính quyền, nhà Trần đã bắt tay ngay vào công cuộc xây dựng bộ máy nhà
nước, phục hồi sản xuất Ngoài ra, còn phải chuẩn bị nhiều mặt để đối phó với âm mưu xâm lược của bọn Mông – Nguyên Vậy, cuộc kháng chiến của quân và dân ta diễn ra như thế nào ? -> bài hôm nay.
3 Bài mới :
Hoạt động 1: Tìm hiểu âm mưu xâm lược Đại Việt
của Mông Cổ
Quân đội mạnh có tổ chức , trang bị tốt
? Vì sao vua Mông Cổ lại đem quân đánh Đại Việt?
HS: Dựa vào SGK, suy nghĩ, trả lời
GV: Ngột Lương Hợp Thai + 3 vạn quân xâm lược
Đại Việt
? Để thực hiện âm mưu đó, trước khi kéo vào nước
ta, tướng Mông Cổ đã làm gì?
I CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG CỔ
1 Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mông Cổ
- Năm 1257, Mông Cổ tiến đánh Nam Tống nhằm chiếm Trung Quốc
Dùng Đại Việt làm bàn đạp tấn công Trung Quốc
Trang 2HS: sứ giả đưa thư dụ vua Trần đầu hàng
? Em có nhận xét gì về việc làm đó?
HS: suy nghĩ trả lời
GV: thể hiện sự tham vọng, ngang ngược của quân
Mông – Cổ
? Vua Trần đã có phản ứng như thế nào khi sứ giả
Mông Cổ đến?
HS: bắt tống giam vào ngục
? Thái độ đó nói lên điều gì?
HS: dứt khoát bảo vệ lãnh thổ, không chịu đầu hàng
trước kẻ mạnh
- GV: Sau khi bắt giam sứ giả ta thấy rất rõ thái độ
của vua quan nhà Trần đó là kiên quyết chống ngoại
xâm Nhà Trần tích cực chuẩn bị kháng chiến
Hoạt động 2: Tìm hiểu Nhà Trần chuẩn bị kháng
chiến và đánh bại quân Mông Cổ
? Khi được tin quân Mông Cổ xâm lược nước ta, vua
Trần đã làm gì ?
HS(yếu): Dựa vào SGK, trả lời
Kiên quyết chống xâm lược ( bắt giam sứ giả), ban
lệnh cả nước chống xâm lược
GV: chốt chuẩn kiến thức
? Chủ trương đánh giặc đúng đắn của nhà Trần?
HS: huy động toàn dân tham gia kháng chiến
Giáo viên dùng lược đồ “cuộc kháng chiến chống
quân xâm lược Mông Cổ năm 1258” để tường thuật
diễn biến cuộc kháng chiến
? Dựa vào lược đồ em hãy trình bày diễn biến cuộc
tiến công xâm lược nước ta của quân Mông Cổ?
HS: Dựa vào lược đồ trình bày
GV: chốt, chuẩn kiến thức: tháng 1/1258, 3 vạn quân
giặc xâm lược Đại Việt
Quân Mông Cổ rất mạnh nhưng bị phòng tuyến của ta
do vua Trần Thái Tông chỉ huy
? Đứng trước thế mạnh quân giặc ta đã thực hiện chủ
trương gì?
HS: + Do thế giặc mạnh ta cho quân rút về Thăng
Long, nhân dân ta thực hiện chủ trương “vườn không
nhà trống”
GV: Mục đích của nhà Trần là để bảo toàn lực lượng
? Khó khăn của giặc khi vấp phải chủ trương ”Vườn
không nhà trống” của ta?
HS: không có lương thực, bị quân ta đánh trả
GV: quân ta xuôi về đóng ở Thiên Mạc
+ Quân Mông Cổ…
+ Vua Trần lo lắng hỏi Trần Thủ Độ “Đầu thần
chưa …”
? Khi giặc gặp khó khăn, tổn thất thì ta đã phản công
như thế nào?
2 Nhà Trần chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống quân Mông Cổ
a Chuẩn bị của nhà Trần.
- Ban lệnh sắm sửa vũ khí
- Quân đội ngày đêm luyện tập
- Ban lệnh cho cả nước chuẩn bị chống xâm lược
b Diễn biến
- Quân Mông Cổ: Tháng 1 -1258, 3 vạn quân Mông Cổ tiến vào nước ta
+ Theo đường sông Thao xuống Bạch Hạc rồi Bình Lệ Nguyên thì bị chặn lại
- Quân ta: Thực hiện chủ trương “vườn không nhà trống” => giặc gặp khó khăn
- Ngày 29 – 01 – 1258 ta mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầu
Trang 3HS: dựa vào lược đồ trình bày
? Kết quả của cuộc kháng chiến
HS: dựa vào SGK, trả lời
? Vì sao, quân ta đánh bại quân Mông Cổ ?
HS: biết chớp thờ cơ, sử dụng cách đánh thông thạo
Chia nhóm thảo luận :
Em hãy tìm những chi tiết thể hiện sự quyết tâm
của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến ?
HS: trả lời hoàn thiện các ý
+ Cả nước sắm sửa vũ khí, quân đội ngày đêm luyện
tập
+ Nhân dân thực hiện chủ trương “ vườn không nhà
trống”
+ Thái sư Trần Thủ Độ nói “ Đầu thần chưa rơi
xuống đất xin bệ hạ đừng lo”
+ Khi quân Mông Cổ đi cướp phá nhân dân ở các
địa phương đã quyết liệt chống trả
=> các nhóm treo bảng phụ, giáo viên sửa bài
- Em hãy nêu cách đánh giặc của nhân dân ta trong
cuộc kháng chiến này ?
+ Chủ trương “ vườn không nhà trống”
+ Khi giặc mạnh ta rút lui để bảo toàn lực lượng,
khi chúng khó khăn ta phản công lại
c Kết quả
- Quân Mông Cổ rút khỏi Thăng Long chạy
về nước
- Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi
4 Củng cố:
- Giữa thế kỷ XIII, đế chế Mông Cổ hùng mạnh đã tiến hành xâm lược Đại Việt
- Quân dân nhà Trần chiến đấu mưu trí, dũng cảm -> đáng bại quân Mông Cổ chưa đầy trong vòng một tháng
- Học sinh lên bảng tường thuật lại cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ lần thứ nhất trên lược đồ
* Bài tập
1 Mục đích xâm lược Đại Việt của quân Mông Cổ là gì ?
a Thiết lập ách đô hộ của đế chế Mông Cổ trên đất Đại Việt
b Chiếm Đại Việt để làm bàn đạp tấn công lên phía nam nước Tống
c Chiếm giữ Đại Việt để tấn công các nước Đông Nam Á
2 Hãy điền chữ đúng ( Đ ), sai ( S ) vào cuối các câu sau biểu hiện thái độ kiên quyết chống giặc của nhà Trần:
a Bắt giam sứ giặc Mông Cổ
b Ban lệnh chuẩn bị kháng chiến
c Sắm sửa vũ khí, luyện tập võ nghệ
d Thực hiện vườn không nhà trống để đánh giặc
e Đưa quân sang đất Tống tấn công quân Mông Cổ
5 Hướng dẫn học tập ở nhà:
- Học bài theo các câu hỏi trong Sgk
- Chuẩn bị bài tiếp theo: Phần II
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………