Đó là môn học “Nhập môn kỹ thuật điện tử truyền thông” với các nhiệm vụ chính là: Tu dưỡng đạo đức của các sinh viên, giúp các sinh viên có một phẩm chất đạo đức tốt để sau này trở thành
Trang 1PHẦN I MỤC ĐÍCH CỦA HOẠT ĐỘNG THAM QUAN THỰC TẾ
1.1 Mục đích, yêu cầu
* Mục đích:
Để giúp các sinh viên năm đầu có thể tự tin và hiểu rõ hơn về nghành học của mình và có thể trở thành những người kỹ sư có ích trong tương lai các thầy cô
đã đưa ra một môn học để giải quyết các vấn đề đó Đó là môn học “Nhập môn kỹ thuật điện tử truyền thông” với các nhiệm vụ chính là:
Tu dưỡng đạo đức của các sinh viên, giúp các sinh viên có một phẩm chất đạo đức tốt để sau này trở thành những kỹ sư thật sự ,chân chính ,có thể giúp đỡ, phục vụ cho nhân dân, đất nước
Giúp các sinh viên có thể hiểu rõ và tự tin hơn về nghành học của mình, với một ngành học mà được sự kết hợp của hai ngành đang có nhu cầu rất lớn và đang
có xu hướng phát triển mạnh trong tương lai
Giúp sinh viên có thể nhìn nhận được công việc thực tế của mình sau này, những thuận lợi, khó khăn và rủi ro xảy đến khi làm việc, những hiểu biết sơ lược
về những máy móc mà mình sẽ vận hành và sử dụng sau này,….thông qua những địa điểm tham quan thực tế
Giúp sinh viên có thể tự trang bị cho mình những kỹ năng cần thiết để trở thành một người kỹ sư
* Yêu cầu
- Sinh viên phải nắm vững được lý thuyết chung và những kiến thức biết được trong những lần đi thực hành trong quá trình học tập của môn học
- Tham quan tại 3 cơ quan, đơn vị: Viễn thông Nghệ An, đài phát thanh truyền hình Nghệ An và Trung tâm tần số vô tuyến điện khu vực VI
1.2 Lịch sử phát triển của ngành điện tử viễn thông
Sau đây em xin trình bày một số kiến thức đã được học về ngành kỹ thuật điện tử truyền thông:
Ông tổ của nghành điện tử truyền thông là Alexander Stepanovich Popov(Alexander Stepanovich Popov đôi khi viết Popoff ( Nga : Александр Степанович Попов ; 16 tháng 3 [ OS 4 tháng 3] 1859 - 13 tháng 1 [ hệ điều
Trang 2hành 31 tháng 12 1905] 1906) là một Nga nhà vật lý người cùng với Guglielmo Marconi là người đầu tiên giao tiếp thông điệp của đài phát thanh sóng )
Hình ảnh Alexander Stepanovich Popov
Popov đọc các thí nghiệm Lodge, và thiết lập để làm việc để thiết kế một bộ tiếp nhận tầm xa mà có thể được sử dụng như một máy dò tia chớp , để cảnh báo bão bằng cách phát hiện các xung điện từ của sét đánh Ông đã xây dựng một bộ tiếp nhận “cái thám ba” trong đó cải thiện trên thiết kế Lodge bằng cách tự động cài đặt lại các “cái thám ba” để nhà nước tiếp thu của nó sau mỗi tín hiệu
Không biết đến Popov, ở Ý bắt đầu vào năm 1894 Guglielmo Marconi đã được thử nghiệm với thiết bị liên lạc vô tuyến với rất giống Popov, một máy phát tia khoảng cách và một máy thu cái thám ba tự động thiết lập lại Vào giữa năm 1895, ông đã truyền thông điệp 2400 mét Các nhà nghiên cứu khác, những người đã truyền sóng radio là Jagadish Chandra Bose (1894, 100 mét), Nikola Tesla (1893),
và Landell de Moura (1893, 5 dặm) ở Brazil
Trang 3Một máy thu Popov
Trên 07 tháng 5 năm 1895 Popov đã chứng minh nhận của mình để Hội Vật
lý và Hóa học Nga tại St Petersburg, cho thấy nó có thể nhận được tín hiệu radio từ một máy phát tia lửa khoảng cách Hầu hết các nguồn Đông coi Popov là người đầu tiên để giao tiếp qua đài phát thanh, và ngày 07 tháng 5 đã được tổ chức từ năm
1945 tại Liên bang Nga là " Đài phát thanh ngày “và ngày 7/5 là ngày lịch sử của vô tuyến điện ( kỹ thuật ĐTTT) và ngày đó được gọi là ngày Radio.Năm 1896 Popov cải tiến giao động tử của Henry hertz và cũng lần đầu tiên trên thế giới Popov truyền đi thông tin vô tuyến điện đầu tiên với dữ liệu truyền đi chính là tên của Henrich hertz (người có công to lớn giúp Popov có thể chế tạo thành công chiếc máy) Tuy nhiên, không có bằng chứng nhận của Popov đã được sử dụng để nhận được một tin hiểu thực tế trong dịp này Tài khoản đầu tiên củathông tin liên lạc của Popov là một cuộc biểu tình trên 24 tháng ba năm 1896 tại vật lý và Hiệp hội Hóa học, khi một số tài khoản nói mã tin nhắn Morse "GENRICH GERC" ("Heinrich Hertz" trong tiếng Nga) đã nhận được từ một máy phát 250 m và ghi chép trên bảng đen do Chủ tịch Hội Đây là một sự tưởng nhớ những công lao rất to lớn của Genrich Gerc Một cuộc điều tra rộng rãi bởi Charles Susskind năm 1962 kết luận rằng Popov đã không nhận được thông tin tình báo với nhận của mình trước khi giữa năm 1896 Đến giữa năm 1896, Marconi đã truyền thông điệp vô tuyến trên
Trang 4một km để nguồn tin phương Tây hầu hết ưu tiên cho Marconi Từ Kronstadt là một tổ chức quân sự, Popov đã ký một thỏa thuận không tiết lộ, và những người không được phép nói về các thí nghiệm cho đến những năm sau này, do không có nguồn đương đại tồn tại để giải quyết vấn đề
Giấy của ông về thí nghiệm của ông: "Về mối quan hệ của bột kim loại để dao động điện", được xuất bản ngày 15 tháng 12 1895.Ông đã không áp dụng cho một bằng sáng chế cho mình phát minh Trong tháng Bảy, 1895, ông nhận cài đặt của mình và một máy ghi siphon trên mái nhà của Viện Lâm nghiệp xây dựng ở St Petersberg và đã có thể phát hiện những cơn bão tại một phạm vi 50 km Tuy nhiên vào năm 1895 ông đã chắc chắn nhận thức được tiềm năng thông tin liên lạc của nó Bài báo của mình, đọc tại cuộc họp ngày 07 Tháng Năm năm 1895, kết luận
Năm 1941 Konrad Zuse giới thiệu máy tính Z3, chiếc máy tính đầu tiên trên thế giới với khả năng lập trình được Năm 1946 máy ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) của John Presper Eckert và John Mauchly ra đời, mở ra một kỷ nguyên cho máy tính Sự hoạt động theo thuật toán của những máy này cho phép các kĩ sư phát triển những công nghệ hoàn toàn mới và hoàn thiện những mục đích mới, bao gồm chương trình Apollo và đổ bộ lên Mặt Trăng của NASA Năm1945, Bell Labs đã thành lập một nhóm chuyên gia để phát triển bán dẫn thay cho đèn chân không lúc đó đang được sử dụng rộng rãi Nhóm chuyên gia đứng đầu
là William Shockley bao gồm 2 chuyên gia John Bardeen, Walter Brattain và các cộng sự Năm 1947 J Bardeen & W Brattain đã phát minh ra transistor đầu tiên (point-contact transistor) với tên gọi sơ khai là "transfer resistance" – thiết bị chuyển đổi trở kháng Đây là một đột phá trong nỗ lực tìm ra thiết bị mới thay cho ống chân không Dòng điện vào được truyền qua lớp dẫn điện (conversion layer) trên bề mặt bản Germanium và được khuyếch đại thành dòng ra Sở dĩ thiết bị khuyếch đại dòng điện này có tên là TRANSISTOR vì nó là một loại điện trở (reSISTOR) hay bán dẫn (semiconducTOR) có khả năng truyền điện (TRANSfer)
1950 Sau khi point-contact transistor ra đời, nó nhanh chóng bị thay thế bởi junction transistor (transistor tiếp giáp NP) vào năm 1951 do hạn chế khó chế tạo của nó Đến năm 1954 thì transistor đã trở thành linh kiện quan trọng trong hệ thống
Trang 5điện thoại, radio Và minh chứng cho tầm quan trọng của sự ra đời transistor chính
là giải thưởng Nobel vật lý năm 1956 được trao cho Bardeen, Bratain và Shockley Thập niên 50 là khoảng thời gian được coi như quá trình chuẩn bị cho sự ra đời của một con IC hoàn chỉnh đầu tiên Đầu tiên là việc chia sẻ những nguyên tắc sản xuất
IC của các nhà khoa học, tiếp đến là các hoạt động mang tính thương mại của một
số hãng lớn như Texas Instruments để quảng bá hình ảnh của thứ được gọi là "filthy mess" kia, silicon cũng được chọn là phương án tối ưu để sản xuất IC thay cho germanium – một thứ vừa đắt lại khó sản xuất Trong thời gian này Bell Labs cũng
đã thành công trong việc thực nghiệm các quá trình oxi hóa (oxidation), khuyếch tán (diffusion), quang khắc (photomasking), ectching (ăn mòn), đây là những quá trình nền tảng trong layout IC Đến năm 1955 thì transistor hiệu ứng trường đầu tiên được Bell Labs sản xuất Có thể nói đây là một mốc hết sức quan trọng vì như ta biết MOSFET chính là linh kiện quan trọng nhất trong công nghệ CMOS (công nghệ đang được sử dụng hiện nay để sản xuất IC)
1958 12/09/1958 Jack Killby đã chế tạo thành công ra IC dao động với 5 linh kiện đơn giản đó là: resistors, capacitors, distributed capacitors và transistors trên một vật liệu giống nhau gọi là “chip” Phát minh này không chỉ mang lại cho Killbly bằng sáng chế của TI mà còn mang lại cho ông một phần của giải thưởng Nobel vật lý năm 2000.1959 Robert Noyce đã phát minh ra công nghệ Plamar – nền tảng của thiết kế IC phức tạp sau này 1960 Những năm 60 chứng kiến hàng loạt sự kiện đáng nhớ của công nghệ bán dẫn Năm 1960, không những công nghệ Epitaxial được phát triển thành công mà MOSFET đầu tiên cũng được sản xuất tại phòng thí nghiệm Bell Labs Đồng thời wafer 0.525 inch cũng được giới thiệu.1963 Đây là sự kết hợp của NMOS và PMOS, có thể mang lại dòng điện rất nhỏ Nó được công bố bởi hãng Fairchild semiconductor CMOS có thể coi là công nghệ nền tảng cho sự phát triển rực rỡ của bán dẫn đến ngày hôm nay.1965 Năm này đánh dấu sự ra đời của định luật Moore – lời tiên đoán cho sự phát triển của công nghệ bán dẫn Theo Moore:”Số lượng phần tử trên một chip sẽ tăng gấp đôi trên một năm” Điều này đúng trong một thời gian dài, tuy nhiên Moore cũng chỉ ra rằng trong khoảng thời gian xa hơn thì có thể để số lượng phần tử tăng gấp đôi thì cần
Trang 6hai năm chứ không phải là một năm Và điều này đã đúng vào năm 1985, khi mà công nghệ điện tử đã đạt tới thời kì hoàng kim
Không những thế định luật Moore cũng chỉ ra nguồn gốc của sự tăng linh kiện trên một chip:
- Do công nghệ ngày càng phát triển, có thể sản xuất ra các transistor có những tính năng vượt trội
- Do kích thước của wafer ngày càng lớn
- Do tăng độ phân giải trong quá trình quan khắc
Xu hướng phát triển của công nghệ bán dẫn là càng ngày nhỏ gọn và tăng số lượng linh kiện tích hợp trên mỗi chip Số lượng tăng kiến cho việc sản xuất sẽ rẻ hơn, tăng khả năng sản xuất hàng loạt.1970-1980 Thập niên 70 - 80 công nghệ sản xuất IC trên thế giới có sự phát triển vượt bậc Hàng loạt sản phẩm ra đời mang lại thay đổi lớn cho xã hội Có thể nhắc tới đây là sự xuất hiện của CCD 8-bit, DRAM
1103 (1000 memory cells), vi xử lý 4004 (2,200 transistor) mà đỉnh cao là các microprocessor của Intel
Ngày nay, công nghệ CMOS đã tiến đến nano, ngành sản xuất IC cũng như định luật Moore vẫn phát triển tuy nhiên có những sự thay đổi để phù hợp với xu thế chung của thể giới
Jack Kilby và Robert Noyce, những người phát minh ra chip điện tử IC Công nghệ có mặt trong hầu hết các thiết bị điện tử trên thế giới là chip IC (tức vi mạch tích hợp) đang kỷ niệm 50 năm ngày ra đời Thành công và ứng dụng lâu bền chip của IC là nhờ hai người Mỹ đã phát triển nó: Jack Kilby và Robert Noyce
Trang 7PHẦN II KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG THAM QUAN THỰC TẾ
Em được đi tham quan tại 3 địa điểm là viễn thông Nghệ An, Đài phát thanh truyền hình Nghệ An và Trung tâm tần số vô tuyến điện khu vực VI trong các ngày 29/10, 5 và 12/11/2013:
2.1 Tham quan thực tế tại viễn thông Nghệ An
* Giới thiệu khái quát
Em được đi tham quan tại đây và biết được một số thông tin sau đây:
Là tập đoàn bưu chính viễn thông hàng đầu
Lĩnh vực kinh doanh: DV bưu chính và SP viễn thông, CNTT; Tư vấn, thiết kế và xây lắp các công trình VT, CNTT; DV tài chính, tín dụng, ngân hàng; Quảng cáo, tổ chức sự kiện; Cho thuê văn phòng
Hạ tầng mạng luới VT: Mạng đường trục quốc tế, mạng đường trục quốc gia, mạng băng rộng, vệ tinh vinasat, mạng thông tin di động
Hạ tầng mạng lưới bưu chính: Đường thư quốc tế, nội địa, các điểm bưu cục
* Sơ đồ khối đơn giản về HTTT
- Hệ thống thu – phát: Truyền thanh, truyền hình, thoại, di động, orba, vệ tinh
- Kênh truyền: Vô tuyến, hữu tuyến
* Phương thức truyền tin
Thiết bị mạng viễn thông:
- Thiết bị truyền dẫn
- Thiết bị chuyển mạch
Hệ thống phát Kênh truyền tin Hệ thống thu
Tin tức
Tín hiệu điện
Thiết bị mạng viễn thông
Tín hiệu
Trang 8- Thiết bị đầu cuối
a Thiết bị đầu cuối: là thiết bị giao tiếp giữa người sử dụng với mạng, dùng
để biến đổi tin tức
b Thiết bị chuyển mạch:
Mỗi trung tâm chuyển mạch là một hệ thống hoàn chỉnh và là sự phối kết hợp của nhiều lĩnh vực kỹ thuật
Dùng để định hướng thông tin từ nguồn đến đích 1 cách chính xác, hiệu quả, đảm bảo chất lượng dịch vụ
Phân loại: Kỹ thuật chuyển mạch kênh, chuyển mạch gói, chuyển mạch AT nhãn đa giao thức, IP, …
- Cấu trúc mạng chuyển mạch:
Hình 3.1 Cấu trúc chuyển mạch
Mạng hình lưới
TANPEN
TANPEN
Tổng đài chuyển mạch quốc tế
Tổng đài chuyển tiếp đường dài
Các tổng đài nhỏ và vệ tinh
Trang 9Mạng lưới chi nhánh Viễn thông trong tỉnh Nghệ An
c Thiết bị truyền dẫn
- Tạo liên kết mạng giữa các trung tâm chuyển mạch bằng các tuyến thông tin nhiều kênh, sử dụng kỹ thuật ghép kênh, các giải pháp xử lý tín hiệu phù hợp cho việc truyền tin đi xa
- Phân loại:
+ Hữu tuyến: Cáp đồng trục, cáp quang
+ Vô tuyến: Vi ba, vệ tinh, di động
* Các mạng truyền thông
- Mạng di động
- Mạng truyền hình
- Màng truyền ……
- Mạng thoại
- Mạng internet
- Mạng băng rộng
* Một số hình ảnh tại Viễn thông Nghệ An
Trang 10
Tủ nguồn BSC
Ghép các luồng SDH
Trang 112.2 Tham quan thực tế tại Đài phát thanh truyền hình Nghệ An
* Cơ cấu tổ chức
Đài PT-TH Nghệ An quản lý toàn ngành với 13 phòng chuyên môn và 20 Đài TT-TH huyện Thành phố, Thị xã
1 Phòng Thời sự phát thanh
2 Phòng Thời sự Truyền hình
3 Phòng Thư kí biên tập
4 Phòng Văn nghệ
5 Phòng Chuyên đề
6 Phòng Tiếng dân tộc
7 Phòng Kỹ thuật Phát thanh
8 Phòng kỹ thuật Truyền hình
9 Phòng TTPB pháp luật
10 Phòng Quản lý cấp huyện
11 Phòng Tổ chức - Hành chính
12.Phòng KH tài vụ - Vật tư TB
13 Phòng Thông tin - Quảng cáo
* Chức năng quyền hạn
1 Tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch và các kế hoạch sự nghiệp phát thanh - truyền hình
2 Phối hợp với các ngành, các cấp, Đài TNVN, Đài THVN và các Đài
PT-TH tỉnh bạn để tuyên truyền, phổ biến các chủ trương chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước đến mọi tầng lớp nhân dân
3 Nghiên cứu ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật về công nghệ phát thanh - truyền hình
4 Quản lý và phát huy vai trò của hệ thống truyền thanh, truyền hình cơ sở
5 Phối hợp với 2 Đài TNVN và Đài THVN sản xuất các chương trình gắn với các sự kiện lớn Thực hiện các chương trình PT - TH phục vụ nhiệm vụ chính trị của tỉnh nhà
Trang 126 Thực hiện việc thông tin quảng cáo đáp ứng yêu cầu phát triển của các thành phần kinh tế và đời sống nhân dân trên địa bàn tỉnh theo quy định của Pháp luật
* Sơ đồ khối hệ thống
NEW
STUDIO
THIẾT BỊ NGOẠI VI
DOCUMEN
T 1
DOCUMEN
DOCUMEN
T 3
NEWS EDITTING4
NEWS EDITTING3
NEWS EDITTING2
NEWS EDITTING1
DOCUMEN
T STUDIO
THIẾT BỊ
NGOẠI VI TỔNG KHỐNG CHẾ
MÁY PHÁT
THIẾT BỊ NGOẠI VI
VỆ TINH VINASAT 1
DỰNG TIẾNG DÂN TỘC
DỰNG QT
DỰNG QC
HỆ THỐNG HD AUTOMATION
NEWS STUDIO
D3
NEWS2
NEWS1 D1
HH
Trang 13* Sơ đồ trạm viễn thông
* Sơ đồ trạm phát hình
Trang 14* Hệ thống máy phát
Gồm 6 máy và các kênh sau:
* Một số thiết bị thu phát hình tiêu biểu:
Phòng Tổng khống chế
Thiết bị lưu trữ
Trang 152.3 Tham quan thực tế tại Trung tâm tần số vô tuyến điện khu vực VI
* Cơ cấu tổ chức:
1- Đài Kiểm soát vô tuyến điện
2- Phòng Kiểm tra - Xử lý
3- Phòng Nghiệp vụ
4- Phòng Hành chính - Tổng hợp
* Nhiệm vụ quyền hạn
Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực VI là đơn vị thuộc Cục Tần số
vô tuyến điện Việt Nam TT quản lý nhà nước chuyên ngành về tần số vô tuyến điện trên địa bàn 4 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Bình
Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực VI có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng để giao dịch theo quy định của pháp luật, trụ sở đặt tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Hướng dẫn nghiệp vụ và phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan trên địa bàn quản lý của Trung tâm thực hiện công tác quản lý tần số vô tuyến điện
Kiểm tra, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân sử dụng tần số và thiết bị phát sóng vô tuyến điện trên địa bàn quản lý của Trung tâm về việc chấp hành pháp luật, quy định quản lý tần số của Nhà nước;
Tiếp nhận, hướng dẫn hoàn thiện thủ tục, hồ sơ xin cấp giấy phép tần số
vô tuyến điện, thực hiện một số nhiệm vụ về ấn định tần số và cấp giấy phép theo phân công, phân cấp của Cục Tần số vô tuyến điện;
Kiểm soát trên địa bàn quản lý của Trung tâm việc phát sóng vô tuyến điện của các đài phát trong nước, các đài nước ngoài phát sóng đến Việt Nam thuộc các nghiệp vụ thông tin vô tuyến điện theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên;
Đo các thông số kỹ thuật của các đài phát sóng thuộc các nghiệp vụ vô tuyến điện và các nguồn phát sóng vô tuyến điện khác Tổng hợp số liệu kiểm soát
và số liệu đo được để phục vụ cho công tác quản lý tần số;
Kiểm tra hoạt động và các loại giấy phép, chứng chỉ có liên quan đối với các thiết bị phát sóng vô tuyến điện đặt trên tàu bay, tàu biển và các phương tiện