I Mục tiêu: 1 Kiến thức: - Nêu được các bộ phận chính của máy biến thế gồm 2 cuộn dây dẫn có số vòng khác nhau được quấn quanh 1 lõi sắt chung - Nêu được công dụng chung của máy biến thế[r]
Trang 1Ngày soạn: 07/01/14 Tuần :22
Bµi 37: M¸y biÕn thÕ
I) Mục tiêu:
1) Kiến thức:
- Nêu được các bộ phận chính của máy biến thế gồm 2 cuộn dây dẫn có số vòng khác nhau được quấn quanh 1 lõi sắt chung
- Nêu được công dụng chung của máy biến thế là làm tăng hay giảm hiệu điện thế theo công thức
- Giải thích được máy biến thế họat động được dưới dòng điện xoay chiều mà không họat động với dòng điện 1 chiều không đổi
- Vẽ được sơ đồ lắp đặt máy biến thế ở hai đầu dây tải điện
2) Kỹ năng:
- Biết vận dụng kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ để giải thích các ứng dụng trong kĩ thuật
3) Thái độ:
- Rèn luyện phương pháp tư duy, suy diễn 1 cách lôgich trong phong cách học vật lí
và áp dụng kiến thức vật lí trong kĩ thuật và cuộc sống
II) Chuẩn bị:
* Mỗi nhóm HS:
- 1 máy biến thế nhỏ- 1 vôn kế xoay chiều
- 1 nguồn điện xoay chiều
III) Tiến trình lên lớp:
1) Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sỉ số lớp
- Kiểm tra vệ sinh lớp
2) Kiểm tra bài cũ:
- Gọi 1 học sinh lên bảng và đặt câu hỏi:
+ Khi truyền tải điện năng đi xa thì có biện pháp nào giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện? Biện pháp nào tối ưu nhất?
3.Giảng bài mới
Hoạt động 1: Tổ chức tình
huống học tập:
- Để giảm hao phí điện
năng thì tăng U trước khi
tải điện và khi sử dụng điện
thì giảm U xuống 220V
Phải dùng máy biến thế
Máy biến thế có cấu tạo và
hoạt động như thế nào?
Họat động 2: Tìm hiểu cấu
tạo và họat động của máy
biến thế:
- Yêu cầu HS đọc tài liệu
nêu lên cấu tạo của máy
biến thế
- Chú ý lắng nghe GV giới thiệu bài học, hình thành kiến thức
- Cá nhân HS đọc tài liệu
và nêu được cấu tạo của máy biến thế
I) Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế:
1) Cấu tạo:
Gồm:- 2 cuộn dây có số vòng dây khác nhau, đặt cách điện với nhau và được
Trang 2- Số vòng dây của hai cuộn
dây giống hay khác nhau?
- Lõi sắt có cấu tạo như thế
nào?
- GV chuẩn lại kiến thức và
yêu cầu HS ghi vở
Họat động 3: Tìm hiểu
nguyên tắc họat động của
máy biến thế:
- Yêu cầu HS dự đoán, GV
ghi kết quả lên bảng
- Yêu cầu HS làm thí
nghiệm rút ra nhận xét
- GV đặt ra các câu hỏi liên
quan kiến thức để HS vận
dụng trả lời
- GV rút ra kết luận về
nguyên tắc họat động của
máy biến thế
* Kiến thức về môi
trường:
- Khi máy biến thế hoạt
động, trong lõi thép luôn
xuất hiện dòng điện Fucô.
Dòng điện Fucô có hại vì
làm nóng máy biến thế,
giảm hiệu suất của máy.
- Để làm mát máy biến thế,
người ta nhúng toàn bộ lõi
thép của máy trong một
chất làm mát đó là dầu của
máy biến thế Khi xảy ra sự
cố, dầu máy biến thế bị
cháy có thể gây ra những
sự cố môi trường trầm
trọng và rất khó khắc
phục.
- Để tránh những sự cố xảy
ra, tại các trạm biến thế lớn
cần gắn thêm thiết bị gì để
đảm bảo an toàn khi sử
dụng ?
Họat động 4: Tìm hiểu tác
dụng làm biến đổi hiệu
điện thế của máy biến thế:
- Yêu cầu HS làm và quan
sát thí nghiệm, ghi kết quả
vào bảng
- Thảo luận và trình bày lần lượt các câu hỏi của GV
- Ghi nhớ kiến thức và ghi vào vở đầy đủ
- Cá nhân HS dự đoán và ghi kết quả vào bảng
- Tiến hành làm thí nghiệm theo nhóm rút ra nhận xét
- Lần lượt thảo luận trả lời các câu hỏi của GV, từ đó hình thành kiến thức
- Ghi kết luận vào vở
- Lắng nghe
* Biện pháp GDBVMT:
Các trạm biến thế lớn cần
có các thiết bị tự động để phát hiện và khắc phục sự cố; mặt khác cần đảm bảo các quy tắc an toàn khi vận hành trạm biến thế lớn.
- Tiến hành làm thí nghiệm
và ghi kết quả vào bảng, thảo luận nhóm rút ra kết luận sau khi đã thống nhất câu trả lời cho câu hỏi của
quấn quanh một lỏi sắt chung
2) Nguyên tắc họat động: C1)
C2)
3) Kết luận:
Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở 2 đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều
U 1/U2=n1/n2
II) Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế:
1) Quan sát:
C3)
U ở 2 đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỷ lệ với
số vòng dây của các cuộn dây tương ứng
2) Kết luận:
Hiệu điện thế ở 2 đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỷ lệ với số vòng dây của mỗi cuộn
+ Khi U1 U2: Ta có máy
hạ thế.
+ Khi U1 U2: Ta có máy tăng thế
Trang 3- Qua kết quả rỳt ra kết
luận gỡ?
- Muốn tăng hay giảm thế
ở cuộn thứ cấp người ta
phải làm thế nào?
- Y/c Lập công thức liên hệ
giữa U1, U2 và n1,,n 2
Hoạt động 5: Tỡm hiểu
cỏch lắp đặt:
- Tỏc dụng của mỏy ổn ỏp
là do mỏy tự di chuyển con
chạy ở cuộn thứ cấp sao
cho U thứ cấp luụn ổn định
- Mục đích của máy biến
thế là phải tăng hiệu điện
thế lên hàng chục nghìn
vôn để giảm hao phí trên
đ-ờng dây tải điện, nhng
mạng điện trong gia đình
chỉ có hiệu điện thế 220V
Vậy ta phải làm nh thế nào
để vừa giảm hao phí trên
đờng dây tải điện, nhng
đảm bảo phù hơp với hiệu
điện thế của các dụng cụ
điện trong gia đình?
- Muốn sử dụng U thấp
phải làm thế nào?
Họat động 6: Vận dụng
- Yờu cầu HS làm ra vở C4
- GV chuẩn lại kiến thức
của bài
- Qua kết quả cú nhận xột
gỡ?
GV
- Chỳ ý lắng nghe và ghi nhớ kiến thức mà GV cung cấp
- Cỏ nhõn trả lời cõu hỏi của GV
- Cỏ nhõn trả lời cõu hỏi của GV
- Cỏ nhõn làm cõu C4 và đại diện 1HS trỡnh bày
- Chuẩn lại kiến thức của bài
- Cỏ nhõn tự rỳt ra nhận xột
III) Lắp đặt mỏy biến thế ở hai đầu đường dõy tải điện:
-Dựng MBT để tăng HĐT
ở hai đầu đường dõy tải điện
-trước khi đến nơi tiờu thụ thỡ dựng MBT để hạ HĐT
IV) Vận dụng:
C4)
U1/U2=n1/n2n2=U2.n1/U1
=6.4000/2 20
=109(vũng)
4, Củng cố
Cấu tạo và họat động của mỏy biến thế:
Mối liờn hệ giữa U và n
5) Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Đọc phần cú thể em chưa biết
- Làm cỏc bài tập của bài 37 trong SBT
- ễn lại cỏc kiến thức từ bài 37 đến bài 41 tiết sau làm Bài Tập vận dụng
+ BT về DĐXC
+ BT về MBT
IV RÚT KINH NGHIỆM
Trang 4Ngày soạn: 07./01/14 Tuần :22
BÀI TẬP
I) Mục tiêu:
1) Kiến thức:
- Ôn tập và hệ thống hóa những kiến thức về dòng điện cảm ứng, dòng điện xoay chiều, máy phát điện xoay chiều và máy biến thế
- Luyện tập và vận dụng kiến thức vào một số trường hợp cụ thể
2) Kỹ năng:
- Rèn được khả năng tổng hợp, khái quát kiến thức đã học
3) Thái độ:
- Khản trương tự đánh giá được khả năng tiếp thu kiến thức đã học
II) Chuẩn bị:
* GV: Hệ thống kiến thức và BT về dòng điện cảm ứng, dòng điện xoay chiều, máy phát điện xoay chiều và máy biến thế
* Mỗi nhóm HS:
- Ôn tập và nhớ lai các kiến thức về dòng điện cảm ứng, dòng điện xoay chiều, máy phát điện xoay chiều và máy biến thế
III) Tiến trình lên lớp:
1) Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sỉ số lớp
- Kiểm tra vệ sinh lớp
2) Kiểm tra bài cũ:
- Gọi 1 học sinh lên bảng và đặt câu hỏi:
+ Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng ?
+ Khi truyền tải điện năng đi xa thì có biện pháp nào giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện? Biện pháp nào tối ưu nhất?
3) Các hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội Dung
Hoạt động 1: ôn lại lý
thuyết
- Gọi Hs trả lời các câu lý
thuyết sau đó vận dụng
vào giải Bt
* HĐộng 2: BT Tự luận
Bài 1.một bếp điện
220V-600W hoạt động
đúng công suất và hoạt
động liên tục 4 giờ
-tính điện năng tiêu thụ
của bếp
-cùng lúc đó một máy
bơm hoạt động với công
suất 250w và liên tục
trong một giờ Tính điện
Cá nhân ôn lại lý thuyết
- Cá nhân lần lượt giải các BT
- Đại diện lên bảng làm
- Nhận xét và thống nhất kết quả chung
- Hoàn thành vào vở câu trả lời đúng
bài 1
4h=14400 s
*điện năng tiêu thụ của bếp A1=P.t=14400.600=24kwh
*điện năng tiêu thụ của máy bơm nước
A2=P.t=250.3600=0,25kwh Vậy điện năng tiêu thụ của máy bơm nước và bếp điện là : A=A1+A2=2,65kwh
số tiền phải trả là
Trang 5năng tiờu thụ của cả mỏy
bơm và bếp điện ? tiền
điện phải trả là bao
nhiờu?biết 1kwh=700
đồng
bài 2.một ấm điện cú ghi
(220V-1100W)đang hoạt
động ở hđt 220V
a.tớnh cđdđ và hiệu điện
thế của ấm đang hoạt
động
b.ấm được dựng để đun
sụi 5l nước từ 20độ c,tớnh
thời gian đun Biết bếp cú
hiệu suất 15%,
c.tớnh tiền điện phải trả
trong một thỏng
(30ngày),mỗi ngày sử
dụng một giờ biết 1kwh
điện giỏ 550đồng
- Thống nhất bài giải
đỳng
Bài 3: Hãy xác định
chiều của lực điện từ ,
chiều của dòng điện ,
chiều của đờng sức
từ trong các trờng hợp
đ-ợc biễu diễn trên
hình vẽ sau:
F
S N -Cỏ nhõn đọc đề bài, túm tắt và giải vào vở - Đại diện 1HS lờn bảng giải - Nhận xột và thống nhất cõu trả lời đỳng - Ghi vở bài giải đỳng a) Làm việc cỏ nhõn, đọc kỹ đầu bài, vẽ hỡnh, suy luận để nhận thức vấn đề của bài toỏn Vận dụng quy tắc bàn tay trỏi để giải bài tập, biểu diễn kết quả trờn hỡnh vẽ b) Trao đổi kết quả trờn lớp T= 2,67.700=1655đ bài 2. Uđm =220V a.I=? ,R=? Pđm =1100W b.t=?(giờ) U=220V c giải -Cường độ dũng điện qua bếp khi hoạt động bỡnh thường ADCT: P=U.I suy ra : I=5A -Điện trở của bếp khi hoạt động bỡnh thường : R =U/I=44 b.Nhiệt lượng cần thiết để đun sụi 5l nước : Q=mc (t2-t1)=1680000(J) -Cụng suất toả nhiệt của bếp H=Qớch /Q toàn phần suy ra Q toàn phần =H.Q cú ớch =2240000(J) -Thời gian đun sụi nước : Q=I R².t suy ra : t =Q/I² R =34 (phỳt) -Điện năng tiờu thụ của bếp trong thỏng :W= p.t=33kwh -Tiền phải trả :33.550=18150 đồng Bài số 3 Áp dụng qui tắc bàn tay trỏi S N
F S F N
F
N S
Trang 64- Củng cố:
Cấu tạo và họat động của máy biến thế:
Mối liên hệ giữa U và n
5) Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Đọc phần có thể em chưa biết
- Làm các bài tập của bài 37 trong SBT
- Xem trước tổng kết chương Làm phần I vào vở
IV RÚT KINH NGHIỆM
KÍ DUYỆT TUẦN 22 Ngày /01/2014