Bài 37. Máy biến thế

Trả lời: Có hai cách để giảm hao phí khi truyền tải điện năng đi xa, đó là giảm điện trở dây dẫn hoặc tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn.. Nguyên tắc hoạt động: Nếu đặt vào hai

Câu 1: Nêu các cách làm giảm hao phí khi truyền tải điện năng đi xa?

Trong đó cách nào ưu thế hơn?

Trả lời: Có hai cách để giảm hao phí khi truyền tải

điện năng đi xa, đó là giảm điện trở dây dẫn hoặc tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn Cách tăng hiệu điện thế là ưu thế hơn

Khi truyền tải điện năng đi xa, muốn giảm

hao phí trên đường dây có hiệu quả kinh tế

người ta phải tăng hiệu điện thế ở hai đầu dây Nhưng dụng cụ điện trong nhà thường chỉ dùng hiệu điện thế 220 V Để giải quyết cả hai nhiệm

vụ tăng thế và giảm thế, người ta phải dùng

máy biến thế

Vậy máy biến thế có cấu tạo và hoạt động thế nào?

Tiết 41 Bài 37: MÁY BIẾN THẾ

1 Cấu tạo:

- Hai cuộn dây dẫn

có số vòng khác nhau,

đặt cách điện với nhau

- Một lõi sắt (hay

thép) có pha silic chung

cho cả hai cuộn dây

I/ CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY BIẾN THẾ

Hình 37.1

2 Nguyên tắc hoạt động

: Nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây (gọi là

cuộn sơ cấp) một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng

đèn ở hai đầu cuộn dây kia (gọi là cuộn thứ cấp)

có sáng lên không? Tại sao?

C1

Trả lời ( C1 ): Đèn có sáng.

Vì khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì sẽ tạo ra trong cuộn dây đó một dòng điện xoay chiều Lõi sắt bị nhiễm từ trở thành một nam châm

có từ trường biến thiên ;

Số đường sức từ của từ trường xuyên qua tiết diện S

của cuôn dây thứ cấp biến thiên, do đó trong cuộn thứ

cấp xuất hiện dòng điện cảm ứng làm cho đèn sáng

2 Nguyên tắc hoạt động

I/ CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY BIẾN THẾ

Tiết 41 Bài 37: MÁY BIẾN THẾ

1 Cấu tạo:

Hiệu điện thế xuất hiện ở hai đầu cuộn thứ cấp

là hiệu điện thế xoay chiều Tại sao?

Trả lời: Đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế

xoay chiều thì trong cuộn dây đó có dòng điện xoay chiều chạy qua Từ trường trong lõi sắt luân phiên tăng giảm, vì thế số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn thứ cấp luân phiên tăng giảm Kết quả là trong cuộn thứ cấp xuất hiện một dòng điện xoay chiều

C2

9 4

4

6

V

:6 V

Khoa vËt lÝ Tr êng §hsp Tn

VËt lÝ kÜ thuËt

= 1 ┴

9 4

4

6

V

:6 V

Khoa vËt lÝ Tr êng §hsp Tn VËt lÝ kÜ thuËt

= 1 ┴

K

U1 = 4V

n 1 = 180 vòng n 2 = 180 vòng

+

_

Đèn không sáng

Nếu đặt vào hai đầu cuộn thứ cấp một hiệu điện

thế một chiều thì đèn có sáng không? giải thích tại

sao?

Dòng điện một chiều, không đổi tạo ra từ trường không

đổi Do đó số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn thứ cấp không đổi Kết quả là trong cuộn thứ cấp không có dòng điện cảm ứng

Hoạt động của máy biến thế

CUỘN SƠ CẤP

n 1 V ÒNG

CUỘN THỨ CẤP n 2 VÒNG

3 Kết luận

cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều

II TÁC DỤNG LÀM BIẾN ĐỔI HIỆU ĐIỆN THẾ CỦA MÁY BIẾN THẾ

1 Quan sát

1 Quan sát

9 3

3 2

3 1

n 2 (vòng)

(vòng)

U 2 (V)

U 1 (V)

Kết quả

Lần thí nghiệm

Bảng 1

II TÁC DỤNG LÀM BIẾN ĐỔI HIỆU ĐIỆN THẾ CỦA MÁY BIẾN THẾ

1 Quan sát

Bảng 1

Căn cứ vào các số liệu trên, hãy rút ra nhận xét về mối quan hệ giữa hiệu điện thế U đặt vào hai đầu các cuộn dây của máy biến thế và số vòng dây của các cuộn tương ứng

C3

9 3

3 2

3 1

n 2 (vòng)

(vòng)

U 2 (V)

U 1 (V)

Kết quả

Lần thí nghiệm

200 200

200 200

400 400

3 6 4,5

2 Kết luận:

Tỉ số giữa HĐT ở hai đầu cuộn dây của MBT bằng tỉ số giữa số vòng của các cuộn dây tương ứng.

- Muốn tăng hay giảm U ở cuộn thứ cấp người ta

làm như thế nào ?

* Muốn tăng hay giảm U ở cuộn thứ cấp chỉ việc thay đổi số vòng dây của cuộn thứ cấp

III LẮP ĐẶT MÁY BIẾN THẾ Ở HAI ĐẦU ĐƯỜNG DÂY TẢI ĐIỆN

Điện năng được truyền tải từ nơi sản xuất

đến nơi tiêu thụ bằng đường dây truyền tải

NHÀ

MÁY

ĐIỆN 25 000 V

500 000 V

11 000 V

Tăng thế

11 000 V

380 V

220 V

Các em quan sát (hình

37.2) dưới đây và cho biết

biến thế nào là tăng thế,

biến thế nào là hạ thế?

Hạ thế

Hạ thế

Hạ thế

Một máy biến thế dùng trong nhà cần phải hạ hiệu điện thế từ 220V xuống còn 6V và 3V Cuộn

sơ cấp có 4000 vòng Tính số vòng của các cuộn thứ cấp tương ứng

Trả lời: + Tính số vòng của cuộn 6 V

IV VËn dông

Trả lời: + Tính số vòng của cuộn 3 V

C 4



109 220

4000

6

1

1

2 2

2

1 2

U

n

U n

n

n U

U

54 220

4000

3

1

1

2 2

2

1 2

U

n

U n

n

n U

U

 Bài tập về nhà: 37.1 đến 37.4 sách bài tập

 Ôn lại các kiến thức về Máy phát điện xoay chiều và Máy biến thế (cấu tạo, nguyên tắc hoạt động).

Tìm hiểu bài tập ở bài 36 và bài 37.

• Chân thành cảm ơn

• quý thầy cô giáo

đã tham dự giờ học này

Chµo t¹m biƯt !